Kabinet zet na advies deur open voor excuses slavernijverleden

Demissionair minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken zet een nieuwe stap op weg naar excuses en erkenning voor het slavernijverleden. Het volgende kabinet moet daar gestalte aan geven. ‘Terugkijken betekent meer dan het verleden onderzoeken. Het betekent ook verantwoording afleggen.’

Ollongren zei dit in een toespraak bij de viering van Keti Koti in Amsterdam bij de herdenking van de afschaffing van de slavernij. De minister erkent de urgentie van de aanbevelingen en conclusies van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden, die excuses erkenning en herstel van het kabinet wil vanwege het slavernijverleden. “Deze adviezen zijn belangwekkend en niet mis te verstaan. Daar kunnen we niet omheen. Ze sluiten aan bij de urgentie die ik voel,” aldus Ollongren.

“Het is geen teken van zwakte om ons hiervan rekenschap te geven. Zo toont een democratie juist haar kracht. Door ons verleden onder ogen te zien, kunnen we onze toekomst veranderen. Dat is geen luxe, maar een noodzaak.”

Advies

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de minister dat een volgend kabinet die stappen op weg naar excuses kan zetten. Daarbij zijn de adviezen van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden de leidraad. ‘Dit rapport biedt belangrijke bouwstenen en aanknopingspunten voor de toekomst en vormt daarmee een opening voor de bredere erkenning en inbedding van het gedeelde verleden.’

Vorig jaar liet minister-president Mark Rutte nog weten dat zijn derde kabinet geen excuses zou maken voor de slavernij vanwege ‘het risico dat een debat hierover juist de tegenstellingen in Nederland aanjaagt’. Ook vond hij het als historicus moeilijk zich te excuseren voor iets wat tot anderhalve eeuw geleden gebeurde.

Het adviescollege wil dat die excuses, erkenning en herstel in een wet worden geregeld. Daarin moet de slavernij in de Nederlandse koloniën tussen de zeventiende en de negentiende eeuw als misdaad tegen de menselijkheid worden aangemerkt. De faciliterende rol van de Nederlandse staat moet daarin worden genoemd.

Demissionair minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kajsa Ollongren tijdens de presentatie van het rapport ‘Ketenen van het Verleden’. Beeld ANP
Demissionair minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kajsa Ollongren tijdens de presentatie van het rapport ‘Ketenen van het Verleden’.Beeld ANP

Genoegdoening

Het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden onder voorzitterschap van Dagmar Oudshoorn heeft het afgelopen jaar gesprekken gevoerd met mensen die roots hebben in Suriname en de Nederlandse Antillen. ‘Aan de ene kant geeft erkenning genoegdoening aan degenen die onder de slavernij hebben geleden, en aan de andere kant bevordert het een kritische kijk op de Nederlandse geschiedenis in bredere zin,’ zo staat in het rapport.

Ook constateert het adviescollege dat hedendaags institutioneel racisme niet los is te zien van eeuwen slavernij en kolonialisme en de denkbeelden. Herstel betekent in de ogen van het adviescollege dat de gevolgen hiervan in overheidsbeleid moeten worden aangepakt.

Herdenkingsdag

Daarom wil het adviescollege Slavernijverleden dat 1 juli een Nationale Herdenkingsdag wordt die wordt gesteund en bijgewoond door de koning en de regering. Het doel is nationaal stil te staan bij ‘de verschrikkingen van de slavernij en het leed en lot van de tot slaaf gemaakte mensen in het hele voormalige Koninkrijk’.

Andere aanbevelingen die het Adviescollege Slavernijverleden doet zijn het instellen van een Koninkrijksfonds per 1 juli 2023 voor structurele en duurzame financiering van herstelmaatregelen. Een nationaal onderzoeksprogramma naar het slavernijverleden moet de doorwerking daarvan vandaag de dag zichtbaar maken. Ook moet de overheid een actiever anti-discriminatiebeleid voeren.

Het onderwijs en pedagogische opleidingen moeten meer aandacht geven aan het slavernijverleden. Verzetshelden zoals Tula, die in 1795 een slavenopstand leidde op Curacao, moeten worden gerehabiliteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden