Nieuws

Kabinet wil nog ruim 2100 mensen uit Afghanistan naar Nederland halen

Het kabinet wil zich nog ‘actief inspannen’ om ruim 2100 mensen uit Afghanistan te halen, onder wie 320 Nederlanders of mensen met een Nederlandse verblijfsvergunning.

null Beeld AP
Beeld AP

Ook zijn na het einde van de Nederlandse evacuatiemissie ‘nog zeker enkele honderden’ Afghanen naar Nederland gekomen. Zij reisden op eigen gelegenheid of via vliegtuigen van Europese bondgenoten.

Dat schrijft het kabinet aan de Tweede Kamer. Daarmee lijkt de motie-Belhaj, die het kabinet opriep om alle Afghanen met een Nederlandse link naar Nederland te halen en asiel te bieden, afgebakend te worden.

Onduidelijk

Het is onduidelijk hóé de Afghanen naar Nederland moeten komen. Daarover voerde het kabinet de afgelopen periode gesprekken met VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en migratieorganisatie IOM. Die geven aan ‘geen specifieke ondersteuning’ te kunnen bieden bij het in veiligheid brengen van mensen die naar Nederland mogen. Samen met andere landen die kwetsbare Afghanen uit het land willen halen, zet het kabinet de gesprekken met de twee organisaties voort.

Het kabinet heeft van 800 mensen, inclusief gezinsleden, al vastgesteld dat ze naar Nederland mogen komen. Het gaat om 330 tolken of andere medewerkers van een Nederlandse defensie- of politiemissie, 100 mensen die voor een internationale missie hebben gewerkt, 42 lokale Navomedewerkers en 120 mensen die ook onder de motie-Belhaj vallen.

Verder zijn er nog eens 800 mensen voor wie het kabinet ‘een speciale voorziening’ wil treffen. Het gaat om medewerkers van een hulpproject dat met Nederlands geld werd gefinancierd, mensen die voor de krijgsmacht of een politiemissie werkten en fixers van journalisten. Hulporganisaties mogen hun medewerkers voor deze regeling aandragen.

Zichtbare functie

Om in aanmerking te komen moeten die medewerkers sinds 1 januari 2018 ‘ten minste één jaar structureel substantiële werkzaamheden’ hebben verricht in ‘een publieke, zichtbare functie’.

Kamerleden van coalitiepartijen mochten vorige week al ‘meedenken’ over de brief. D66-Kamerlid Salima Belhaj, de naamgever van de motie, vindt het ‘fijn’ dat ‘vele acuut bedreigde Afghanen alsnog naar Nederland worden geëvacueerd’. Ze noemt het belangrijk dat ‘álle personen’ die onder de motie-Belhaj vallen en die niet geëvacueerd worden, asiel kunnen krijgen in ons land. ‘Ik blijft daar scherp op letten!,’ twittert ze.

CDA’er Derk Boswijk spreekt nu van een ‘heldere’ brief. ‘Fijn dat het demissionair kabinet onze zorgen serieus neemt,’ schrijft hij op Twitter, al wijst hij ook op ‘de instabiele situatie in Afghanistan’. ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder spreekt van een ‘goede inzet’. “Ik begrijp dat hulporganisaties goed met de criteria uit de voeten kunnen.”

Erekwestie

Dat bestrijden de hulporganisaties zelf. Zij stellen dat onduidelijk is welke groepen als ‘hoog profiel’ of ‘zichtbaar’ worden aangemerkt en welke niet. “Zo is het bijvoorbeeld onduidelijk of de bewakers en chauffeurs voor defensie die eerder wél onder de motie Belhaj vielen nu nog kans maken op evacuatie”, schrijven zeven organisaties, waaronder CordAid, VluchtelingenWerk en Free Press Unlimited, in een verklaring. “Een erekwestie kan niet half worden ingelost.”

Voor VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden blijft het ‘uitgangspunt’ opvang in de regio ‘en niet in Nederland’. “Dat neemt niet weg dat we er moeten zijn voor Afghanen die direct gevaar lopen door hun werk voor Nederland.” Hij vindt dat in de brief ‘goed is afgebakend’ welke Afghanen ‘wel of niet’ gevaar lopen. PVV-leider Geert Wilders noemt 2000 Afghanen echter ‘krankzinnig’. Hij wil ‘nul, nada, niets en niemand’.

Na de val van Kaboel, waardoor heel Afghanistan onder het Talibanbewind kwam, werden er door Nederland 2500 mensen uit het land gehaald. Op een speciaal mailadres kwamen vervolgens duizenden mails binnen: 35.000 mails van 20.000 e-mailadressen ‘bleken na eerste lezing betrekking te hebben op de motie-Belhaj’ en waren afkomstig van Afghanen die om hulp vroegen, soms voor meerdere personen en gezinnen.

Database

Berichten van of over tolken of anderen die risico lopen door hun werk voor Nederland en van Nederlanders of mensen met een verblijfsvergunning zijn ‘apart genomen’. Met de overige mails lijkt vooralsnog niets te gebeuren. “De informatie in de e-mails is in veel gevallen dermate onvolledig dat het onmogelijk is het hulpverzoek op zijn merites te beoordelen of zelfs maar de identiteit van de afzender vast te stellen,” schrijft het kabinet.

De berichten worden opgenomen in een database, die het ministerie van Buitenlandse Zaken beheert. Alle mensen die een mail hebben gestuurd, worden daarover geïnformeerd. Ook kan de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) bij een eventuele asielaanvraag in Nederland toegang krijgen tot de database. Volgens PvdA-Kamerlid Kati Piri moeten die hulpverzoeken nog wel worden bekeken. “Samenwerken met NGO’s om Afghanen in nood te identificeren is goed, maar ontslaat kabinet niet van de plicht om individuele aanvragen te beoordelen.”

Flexibel

Afghanen die uit het land zijn gevlucht en in buurlanden verblijven, maken mogelijk ook kans om naar Nederland te komen. Het kabinet heeft ‘op verzoek van UNHCR’ toegezegd zich ‘flexibel op te willen stellen’ als individuele Afghanen ‘urgente hervestigingsverzoeken’ doen. Het gaat dan om mensen die ‘vanwege hun werk of achtergrond’ niet veilig zijn in buurlanden van Afghanistan.

Na de evacuatiemissie wisten ook nog mensen uit Afghanistan te komen. Zo gingen er 72 Nederlanders met hun gezinnen via de Qatarese hoofdstad Doha naar Nederland en zijn er 79 Afghanen naar Pakistan gevlucht. Daarbij zit een groep ‘genderspecialisten’ die voor Defensie in Afghanistan hebben gewerkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden