Plus

Kabinet neemt extra klimaatmaatregelen om aan vonnis Urgenda te voldoen

Het demissionaire kabinet komt nog deze maand met een extra pakket klimaatmaatregelen, melden Haagse bronnen. Dat is nodig om te voldoen aan het klimaatvonnis in de Urgendazaak. Boeren, bedrijven en kolencentrales moeten sneller CO2 besparen.

Het kabinet overweegt de kolencentrale Riverstone op de Maasvlakte vervroegd te sluiten.  Beeld Hollandse Hoogte / Berlinda van Dam
Het kabinet overweegt de kolencentrale Riverstone op de Maasvlakte vervroegd te sluiten.Beeld Hollandse Hoogte / Berlinda van Dam

De kersverse staatssecretaris van Klimaat, Dilan Yesilgöz (VVD), besluit binnenkort over een nieuw klimaatplan. In dat plan staan maatregelen om nog dit jaar minimaal 5 megaton minder CO2 uit te stoten – dat is bijna evenveel als alle Nederlandse dieselauto’s in 2019 uitstootten. Mogelijk gaan meer kolencentrales dicht, worden meer boeren uitgekocht en moeten bedrijven besparen op hun energierekening.

Volgens Haagse bronnen staat het kabinet onder grote druk om extra maatregelen te nemen. Urgendadirecteur Marjan Minnesma dreigt opnieuw naar de rechter te stappen als het kabinet niet snel met extra klimaatmaatregelen komt. Als er te weinig gebeurt, kan Minnesma een dwangsom eisen.

Verplicht energie besparen

Coalitiepartij D66 is vóór nieuwe maatregelen. “De rechter heeft in het Urgendavonnis bepaald dat we in 2020 én in dit jaar 25 procent minder CO2 moeten uitstoten ten opzichte van 1990,” zegt D66-Kamerlid Raoul Boucke. “Dat doel gaan we nu niet halen. Om te voldoen aan het vonnis van de rechter, moeten we nog voor de zomer in actie komen. Het kabinet is demissionair, maar klimaatverandering is dat niet.”

Als het aan D66 ligt, worden bedrijven gedwongen om energiebesparende maatregelen te nemen, die zich binnen vijf jaar terugverdienen. “Die wetgeving is er al sinds 1993, maar is nog een dode letter,” stelt Boucke. Hij oppert ook om het waterpeil in veengebieden te verhogen en versneld veeteeltbedrijven uit te kopen. “Daarmee pak je ook het stikstofprobleem aan.”

Een serieuze optie die op tafel ligt, is de sluiting van meer kolencentrales. Eind 2019 sloot de Amsterdamse Hemwegcentrale al. Het kabinet overweegt in ieder geval ook de kolencentrale Riverstone op de Maasvlakte, die was geopend in 2015, vervroegd te sluiten. Daarvoor zou het kabinet ruim 200 miljoen euro moeten neertellen.

‘Nieuwe rechtszaak’

Dankzij corona en een warme winter lukte het vorig jaar bijna om het doel van 25 procent CO2-reductie te halen. Maar dit jaar gaat dat bij lange na niet lukken, verwacht Minnesma. “De economie trekt aan en dat zien we terug in de CO2-uitstoot.”

Nadat de Hoge Raad eind 2019 Urgenda in het gelijk stelde, zei Minnesma nog dat ze niet van plan was om een dwangsom te eisen. “Maar die optie ligt nu wel op tafel,” zegt ze. “Net als de optie om een nieuwe rechtszaak te beginnen, om de overheid te dwingen het klimaatdoel van 2030 te halen. Daarvoor moet je nú al meer doen. In Duitsland en Frankrijk hebben rechters regeringen al opgedragen dat te doen.”

Minnesma heeft vorige week maandag gesproken met demissionair premier Rutte en staatssecretaris Yesilgöz. Volgende week staat een tweede gesprek op de agenda. “Het is fijn dat Rutte naar mij luistert, maar hij moet meer doen,” vindt Minnesma. “In het buitenland houdt hij prachtige tranentrekkende verhalen over het klimaat, maar in Nederland hoor je hem er niet over. Ik vind dat een beetje schizofreen.”

Industrie

Vorige maand werd een motie van de PvdA aangenomen om uiterlijk 1 juli aan de Tweede Kamer te laten weten wat het kabinet gaat doen om het Urgendavonnis te halen. “Daar zal het kabinet naar luisteren,” zegt een bron binnen de VVD. De partij van Rutte wil vooral stappen maken in de industrie, zonder consumenten op kosten te jagen. “De plannen moeten realistisch zijn,” aldus een VVD’er.

D66 wil dat het demissionaire kabinet ook meer doet om het klimaatdoel van 2030 – 49 procent CO2-reductie – te halen. Dat kan bijvoorbeeld door sneller windmolens op zee te bouwen. Verder wil D66’er Boucke dat nu al wordt begonnen met de aanleg van leidingen voor groene waterstof. “We moeten niet langer nieuwe rechtszaken afwachten waarin de rechter ons dwingt om consistent klimaatbeleid te voeren,” zegt Boucke. “We moeten zelf aan het stuur gaan zitten, dat is de rol van de politiek.”

Marjan Minnesma van Urgenda ging eind mei op bezoek bij informateur Hamer.  Beeld ANP
Marjan Minnesma van Urgenda ging eind mei op bezoek bij informateur Hamer.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden