Kabinet komt met stappenplan ‘terug naar normaal’

Het kabinet lanceert een 5-stappenplan dat uiteindelijk moet leiden naar ‘terug naar normaal’. Volgens dat scenario wordt op 28 april de avondklok beëindigd, gaan terrassen en winkels open en zijn vanaf die dag thuis twee gasten welkom.

Demissionair premier Mark Rutte. Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte.Beeld ANP

Het plan bevat een reeks ‘mitsen en maren’, want het tempo van uitvoering hangt sterk af van het aantal ziekenhuisopnames én het aantal gevaccineerden. Juist dinsdag werd bijvoorbeeld duidelijk dat het Janssenvaccin vertraging oploopt, de eerste streep door de rekening. Bovendien presenteerde het kabinet al eerder een ‘routekaart’ en een ‘regionale aanpak’: van beide kwam niets terecht.

Als dit stappenplan wordt gevolgd, kan vanaf 11 mei buiten gesport worden én in zalen, gaan ‘doorstroomlocaties’ als pretparken en dierentuinen weer open en komt er tegelijk ruimte voor musea. Ook is er dan weer publiek bij profsportwedstrijden mogelijk.

Vanaf 26 mei volgt de mogelijkheid om uit eten te gaan. Thuis groeit het aantal te ontvangen gasten tot vier personen.

Normale zomer

Demissionair premier Mark Rutte zei dinsdag tijdens zijn persconferentie: “We zouden willen dat het sneller kan, maar dat gaat niet. 21 april komt gewoon te vroeg. Het moet verantwoord zijn.” Hij riep op nog even vol te houden. “Het einde is in zicht. Kijk hoever we gekomen zijn. We moeten samen naar de eindstreep.”

Minister Hugo de Jonge (Zorg) hoopt dat de stappen leiden naar ‘een normale zomer’. “We zullen dit stap voor stap moeten blijven bekijken. Maar ik zeg daar wel bij: voor alles geldt dat we pas kunnen versoepelen áls de ziekenhuiscijfers het toelaten.”

Hij noemde het plan ‘geen belofte’. “Daarvoor zijn er te veel onzekerheden.” Hij gaf als voorbeelden virusmutaties, leveringen van vaccins en eventuele bijwerkingen waardoor vaccinaties moeten worden stilgelegd.

‘Niet in beton gegoten’

Betrokkenen benadrukken dat het 5-stappenplan niet in beton gegoten is, dat onderdelen en data kunnen wijzigen en alles onder voorbehoud van de ontwikkelingen in de ziekenhuizen is. De laatste ontwikkelingen rond het Janssenvaccin zijn nog niet meegenomen bij het opstellen van dit schema. Minister Hugo de Jonge noemde het een tegenvaller, maar wilde niet speculeren over de gevolgen.

Met het nieuwe plan laat het kabinet de oude, strakke ‘signaalwaardes’ over het aantal infecties en ziekenhuisopnames los. Voor de gefaseerde heropening kijken ministers voortaan alleen nog naar de totale ziekenhuisbezetting. Het RIVM verwacht nu dat de piek van de derde golf nabij is en dat de beddenbezetting – op de piek straks 3000, nu nog 2550 – zal dalen vanaf eind april, begin mei.

Omdat Nederland nu in een andere fase van de pandemie zit, met steeds meer mensen die immuun zijn door een infectie of inenting en met de zomer op komst, verwachten de modellenmakers geen grote nieuwe piek na nieuwe versoepelingen. “Eerder was het: safety first, anders krijgen we een nieuwe piek,” zei een ambtenaar van het ministerie van Volksgezondheid in een toelichting aan de media dinsdagmiddag. “Als blijkt dat dat risico niet groot is, neem je meer risico met versoepelen.”

Laatste stap

De laatste fase, stap 6, betekent een terugkeer naar ‘normaal’: dan kunnen alle restricties losgelaten worden, ook de basismaatregelen als afstand houden en handen ‘stuk’ wassen. Maar wanneer deze laatste horde naar een vrij land genomen wordt, is ‘enorm moeilijk te bepalen’, stelt het ministerie.

Het kabinet houdt de huidige maatregelen vast tot 28 april. Wel kan de buitenschoolse opvang vanaf maandag weer helemaal open.

Volgens demissionair premier Rutte is het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames nog te hoog voor snellere versoepeling. “Iedereen ziet: de situatie in de zorg is nijpend. De mensen in de zorg lopen op hun tandvlees. De situatie in de samenleving is echter niet minder nijpend. Voor ondernemers, voor studenten. We hebben allemaal onze eigen coronawerkelijkheid. De emoties lopen op. De beperkingen gaan steeds meer knellen. Dat is begrijpelijk, tegelijkertijd moeten we niet uit het oog verliezen dat het einde echt in zicht is.”

Vaccinatie

Het kabinet houdt vast aan de bestaande vaccinatiestrategie, waarbij ouderen en kwetsbaren eerst worden ingeënt. De Janssentegenvaller kan nog roet in het eten gooien, maar dat zal later deze week pas helder worden, denkt het RIVM.

Nederland reserveert de maandag geleverde eerste 79.000 doses van het Janssenvaccin voor ziekenhuispersoneel en bewoners van bewoners van GGZ-klinieken. “Als Janssen weg zou vallen, heeft dat impact,” zei RIVM-vaccinatiecef Jaap van Delden dinsdagavond voor aanvang van de persconferentie. “Ik denk dat het prematuur is om vooruit te lopen op het helemaal wegvallen van Janssen.”

Door de Astraprikstop voor 60-minners grijpen volgens het RIVM bijna 20.000 mensen met een medisch hoog risico (ALS) en Down of morbide obesitas de AstraZeneca-inenting nu mis. Zij worden nu uitgenodigd door de huisarts om bij de GGD een afspraak voor een prik te kunnen maken. Zij krijgen dan het Pfizervaccin.

Uiteindelijk zal deze groep zijn tweede prik sneller krijgen dan volgens het Astraschema, omdat de tweede prik bij Pfizer veel sneller (na vijf weken) volgt dan bij AstraZeneca (12 weken).

Sommige huisartsen prikken nu ‘uit protest’ toch door met AstraZeneca bij 60-minners, ondanks de adviezen van de Gezondheidsraad om dat niet te doen. De Inspectie zal meekijken, maar verboden lijkt het niet. Het RIVM spreekt van ‘een grijs gebied’.

Het aantal gezette prikken nadert ondertussen ‘de vier miljoen’, stelt Jaap van Delden, vaccinatiechef van het RIVM. Dat aantal wordt bijgehouden op het zogeheten coronadashboard.

De mededelingen op rij:

- Kabinet houdt de voet op de rem tot zeker 28 april.

- Studenten kunnen mogelijk vanaf 26 april wel weer deels fysiek onderwijs gaan volgen.

- Bso’s gaan maandag de 19de wel weer helemaal open.

- Het kabinet komt met een 5-stappenplan dat moet leiden naar ‘terug naar normaal’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden