Plus

Kabinet komt met gebaar voor Chinese zeelieden die 78 jaar geleden op Curaçao werden gedood

Het kabinet komt alsnog met een gebaar voor de vijftien Chinese zeelieden die in 1942 tijdens een staking op Curaçao werden doodgeschoten.

Kamp Suffisant was op het terrein van de Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij gevestigd. Beeld Fotocollectie Van de Poll
Kamp Suffisant was op het terrein van de Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij gevestigd.Beeld Fotocollectie Van de Poll

De Nederlandse regering wil bijna tachtig jaar na dato alsnog stilstaan bij de dood van vijftien Chinese zeelieden op Curaçao. De contractarbeiders kwamen op 20 april 1942 om het leven toen de militaire politie met hulp van de vreemdelingendienst optrad tegen een groep van ruim vierhonderd geïnterneerde Chinese zeelieden in het kamp Suffisant.

In een brief aan de Stichting Eerherstel Oorlogsslachtoffers Curaçao schrijft minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken dat het kabinet voornemens is een ‘passend gebaar’ te maken naar de Chinese gemeenschap op het eiland. Volgens de minister moet het gebaar recht doen aan de ‘tragische gebeurtenis en het daardoor veroorzaakte leed’.

Hoogst ongelukkige samenloop van omstandigheden

Het gebaar betekent niet dat de Chinese doden alsnog worden aangemerkt als oorlogsslachtoffers, zoals de stichting had verzocht. Het ministerie houdt vast aan het officiële standpunt dat sprake is van een ‘hoogst ongelukkige en buitengewoon trieste samenloop van omstandigheden’. Elke andere conclusie van het incident is speculatie, aldus de minister.

De schietpartij volgde op een arbeidsconflict tussen de Chinese zeelieden en de Curaçaose Scheepvaart Maatschappij, een dochteronderneming van het latere Shell Curaçao. Een groep van 420 stakers werd in februari 1942 uit voorzorg vastgezet in het kamp Suffisant waar voorheen Britse troepen gelegerd waren geweest.

In april ging een contingent van de militaire politie het kamp binnen om een groep werkwilligen te scheiden van de stakers. Het kwam tot een vechtpartij, waarna de gewapende leden van het contingent gericht schoten op de menigte, volgens de officiële lezing enkel en alleen om het vege lijf te redden. Er vielen vijftien doden en vijftig gewonden.

Aansprakelijkheid

Volgens de stichting is er sprake van verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van de Nederlandse regering. Voorzitter Nizaar Makdoembaks wil dat er alsnog een onafhankelijk onderzoek komt naar de gebeurtenissen van april 1942. Hij deed zelf onderzoek in de archieven en meent dat belangrijke documenten worden achtergehouden, zoals de autopsierapporten.

Amsterdammer Makdoembaks heeft zich in 2002 vastgebeten in het dossier en heeft sindsdien twee publicaties doen verschijnen. De voormalige huisarts uit de Bijlmer nam ook het initiatief voor een monument op Curaçao dat in 2017 werd onthuld. Sindsdien is er elk jaar een herdenking van de vijftien doden.

Koloniale doofpot

Makdoembaks beschouwt de schietpartij in het kamp Suffisant als een koloniale doofpot, vergelijkbaar met het bloedbad van het Indonesische Rawagedeh waar in 1947 Nederlandse militairen 431 mannen doodden. In 2011 leidde een officiële aanklacht en een slepende juridische procedure alsnog tot het betalen van schadevergoeding en officiële excuses van de regering.

Makdoembaks: “Na de schietpartij in het kamp Suffisant werd een identieke strategie gehanteerd. Het bloed werd weggespoten, er ging een geruststellende brief naar Londen, alsof er niets was gebeurd. Het is mooi dat de minister nu een gebaar wil maken, maar minstens zo belangrijk is dat alle feiten boven tafel komen.”

Onduidelijk is nog hoe het gebaar van de minister eruit gaat zien. In haar brief kondigt de minister aan daarover in overleg te willen treden, onder meer met de Chinese gemeenschap op Curaçao en de stichting. “Mijn voorkeur gaat uit naar een gebaar dat niet enkel aandacht schenkt aan het verleden, maar zal bijdragen aan de versterking van de onderlinge relaties.”

Nizaar Makdoembaks Beeld Sinaya Wolfert
Nizaar MakdoembaksBeeld Sinaya Wolfert
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden