Kabinet geeft 3,4 miljard noodsteun aan KLM in ruil voor meer macht

Minister Hoekstra van Financiën en Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat geven een toelichting over het financiële steunpakket aan KLM.Beeld ANP

We betalen nog jaren voor de redding van KLM. Naast de 3,4 miljard euro die vrijdag is rondgekomen, zal Nederland dit najaar nog flink in de buidel moeten tasten door een nieuw belang in moederbedrijf Air France-KLM te nemen.

Vrijdagochtend is, na weken onderhandelen, de Nederlandse steun aan KLM rondgekomen. Het kabinet leent KLM een miljard euro en garandeert voor 90 procent 2,4 miljard commerciële leningen die elf Nederlandse en buitenlandse banken aan de maatschappij verstrekken. 

“Met deze lening kan KLM tot ver in het volgende jaar vooruit,” zegt minister Wopke Hoekstra van Financiën. “Maar het kan zijn dat er straks meer nodig is.” 

In ruil verstevigt Nederland, een jaar na het verrassingsbelang in Air France-KLM, zijn greep op de maatschappij. Zo mag moederbedrijf Air France-KLM afspraken over de zelfstandigheid van KLM en de positie van Schiphol pas na vijf jaar opzeggen. Nu is dat negen maanden.

Satellietluchthaven

“De afgelopen jaren was ook in de Tweede Kamer de angst groot dat Schiphol een satellietluchthaven van Parijs zou worden,” zegt minister Cora van Nieuwenhuizen (luchtvaart). “En dat Nederland het KLM-netwerk zou verliezen. Frankrijk en Air France-KLM garanderen nu telkens tenminste vijf jaar dat zowel Parijs als Schiphol als intercontinentale hub opereren en KLM blijft opereren onder Nederlandse vergunningen.” 

Nederland had ingezet op twee jaar. “Het is een opsteker dat dat nog veel langer is geworden.”

Beeld ANP

Ondanks de noodsteun zijn de gevolgen voor KLM groot. “Deze steun is een positieve, maar ook een moeilijke boodschap,” zegt Hoekstra. “Ondanks deze steun zal het bedrijf aanpassingen moeten doen. De maatschappij moet haar kosten met 15 procent reduceren. Banenverlies is onvermijdelijk.” 

Ook de salarissen moeten getemperd, maar dat geldt alleen lonen van modaal (36.500 euro bruto per jaar) en hoger zodat de meest kwetsbare KLM’ers worden ontzien. Piloten daarentegen zullen zeker 20 procent van hun salaris moeten inleveren. Daarnaast moet afgezien worden van dividend en moeten bonussen ‘beperkt’ worden.

“De invulling van die besparingen is nu echt aan de onderneming,” aldus Hoekstra. “Maar deze steun is bedoeld zo veel mogelijk banen te behouden. De sterkste schouders dragen de zwaarste last. Een piloot zal meer moeten bijdragen dan een grondmedewerker. Dat zien we nu ook bij maatschappijen in het buitenland.”

Staatsagent

Naast staatsgaranties zijn er meer afspraken gemaakt over milieuaanpak en hinderbeperking, maar ook over de Nederlandse zeggenschap bij Air France-KLM. Hoekstra: “Er komt een staatsagent, een vertrouwenspersoon, die toeziet op voorwaarden en bevoegdheden rond deze steun.” Maar een eigen commissaris, een van de wensen van het kabinet, zit er niet in.

Volgens Hoekstra is een toezichthouder voldoende en kunnen de nu met Frankrijk en Air France-KLM afgesproken maatregelen ‘worden afgedwongen’. “Er staat een handtekening onder van Air France-KLM en KLM, bij elk contract kunnen afspraken worden nagekomen.” Ook is afgesproken dat Air France de eerder in Frankrijk afgesproken maatregelen doorvoert.

Met de huidige steun is het nog niet voorbij. Hoekstra: “Als er opnieuw steun nodig is dan zullen we daar  samen met de Franse staat naar kijken. We willen er samen voor zorgen dat het bedrijf sterker uit de crisis komt. Dat is nu niet urgent, maar dat gesprek komt een keer terug. Dat zal niet binnen twee weken zijn.”

Nieuwe steun

Hoekstra laat doorschemeren dat nieuwe steun, in de vorm van een nieuwe aandeleninkoop, onvermijdelijk is om de schuldenberg bij het concern aan te pakken. “Air France-KLM zit vol met leningen, daar moet iets aan gebeuren. Maar het heeft geen haast.”

De huidige steunmaatregel en eventuele toekomstige stappen zijn noodzakelijk, aldus de bewindslieden. “Als KLM, een van de grootste werkgevers van Nederland, omvalt heeft dat direct gevolgen voor Schiphol en de bedrijvigheid van bedrijven die daaraan verbonden zijn en waarschijnlijk voor het vestigingsklimaat,” zegt Hoekstra. “Daarmee is het een bedreiging voor onze exporteconomie.”

“Met dit financieringspakket kunnen we invulling blijven geven aan de belangrijke maatschappelijke rol van KLM, de economische opbouw en op het gebied van duurzaamheid,” aldus topman Pieter Elbers. “Komende periode zal enerzijds hard gewerkt worden aan het herstel van het routenetwerk en anderzijds aan de uitwerking van de ingrijpende voorwaarden die zijn gesteld aan het pakket.”

Details over reorganisatieplannen moeten volgens Elbers nog even wachten op goedkeuring van de Europese commissie. “KLM zal de komende maanden een herstructureringsplan opstellen dat de weg voor herstel na Covid-19 bepaalt. Het plan heeft ook tot doel de huidige activiteiten van KLM te herzien en KLM aan te passen aan de veranderde economische realiteit.”

KLM zal de miljardenleningen stapsgewijs aanspreken en zo snel mogelijk een bedrag van in totaal 942 miljoen toucheren om noodkredieten af te lossen. De maatschappij moet de staatslening binnen 5,5 jaar terugbetalen. De commerciële financiering heeft een looptijd van vijf jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden