Plus

Kabinet en burgemeesters wijzen naar elkaar: ruzie speelt al sinds de zomer

Al sinds de zomer wijzen kabinet en burgemeesters naar elkaar voor de handhaving van coronaregels. De drukke winkelstraten dit weekeinde? Ook de schuld van de ander.

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb Beeld ANP
De Rotterdamse burgemeester Ahmed AboutalebBeeld ANP

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb zorgde voor ergernis zondag. Hadden de ministers eens een keer geen Catshuisberaad, moesten ze toch weer in de telefoon klimmen. Want was er nou een verzoek van burgemeesters genegeerd om Black Friday te verbieden, zoals Aboutaleb suggereerde in tv-programma Buitenhof?

“Onzin. Die vraag is nooit gesteld,’’ zegt een betrokkene. Veel winkelstraten waren overvol vanwege Black Friday. Aboutaleb zei dat aan het kabinet ‘wel degelijk was gevraagd’ het uitverkoopcircus te verbieden. Maar toen het kabinet dat ontkende, krabbelde de Rotterdamse burgervader terug. Er was toch niet ‘om een expliciet verbod gevraagd’.

De ruzie is tekenend voor de manier waarop burgemeesters en kabinet in deze coronacrisis naar elkaar wijzen. Beide partijen vinden van elkaar dat ze harder moeten optreden. Volgens een van de betrokken ministers speelt dit al sinds de zomer. “Sommige burgemeesters vinden het erg lastig om de coronaregels te handhaven. Dan willen ze zelf niet optreden en vragen ze ons maar met landelijke regels te komen. Dat frustreert de aanpak.’’

Lappendeken

Na de eerste coronagolf besloot het kabinet bij nieuwe besmettingshaarden niet meer direct landelijke maatregelen te treffen. Mede op verzoek van de voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s, de burgemeesters van de grootste steden daar. Waarom moest de horeca ook in gebieden met weinig besmettingen dicht? Met regionaal maatwerk zou een nieuwe uitbraak snel kunnen worden gedoofd zonder heel het land weer in een lockdown te gooien.

Maar dat bleek al snel onhaalbaar. Zodra het virus de kop opstak en de eerste regionale maatregelen werden afgekondigd, begonnen de veiligheidsregio’s vraagtekens te zetten bij de aanpak. Voorzitter van het beraad Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen, waarschuwde voor een lappendeken aan regels die niet meer uit te leggen of te handhaven was.

In september groeide het verzet verder. Het kabinet besloot de horeca in de grote steden om 01.00 uur ’s nachts te sluiten. Toen premier Mark Rutte dat aankondigde, zei hij erbij dat de burgemeesters daar bovenop nog met strenge lokale maatregelen zouden komen. Maar dat bleek weinig voor te stellen: Rotterdam ging ‘het gesprek aan’ met studenten, Amsterdam sloot ‘s nachts enkele parken af.

Robbertje gevochten

Volgens ingewijden was daar achter de schermen een flink robbertje over gevochten. De burgemeesters wilden niet degenen zijn die hun lokale restaurant- en caféhouders de nekslag zouden geven. Een landelijk verbod zou beter uit te leggen zijn en bovendien voorkomen dat een waterbedeffect ontstond. Toen bijvoorbeeld de regels voor bruiloften in de eerste regio’s werden aangescherpt, zagen verhuurders van feestlocaties dat mensen hun bruiloft verplaatsten naar elders.

Over de uitverkoopdrukte in de winkelstraten zei Rutte vrijdag nog uitdrukkelijk dat dit een verantwoordelijkheid was van de burgemeesters. Er zijn afspraken gemaakt met de detailhandel over het beperkt toelaten van klanten in de winkels, net als het voorkomen van drukte in winkelstraten. Dat werkte op veel plaatsen duidelijk niet.

Reden waarom bijvoorbeeld Aboutaleb met een noodbevel kwam om de winkels eerder te sluiten. “Dat uitgerekend hij naar het kabinet wees dat Black Friday had moeten verbieden, is veelzeggend,” zegt een betrokkene. “Juist Aboutaleb is een van de weinigen die nooit zo’n moeite heeft om strak te handhaven.’’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden