PlusAnalyse

Kabinet doet alsnog wat het hoopte niet te hoeven doen: streng zijn

Met een nieuwe, gedeeltelijke lockdown moet het kabinet zijn falen erkennen. Lang dachten Rutte en de zijnen dat het virus kan worden geremd door een beroep te doen op ieders eigen verantwoordelijkheid.

Beeld ANP

Premier Mark Rutte steekt de hand in eigen boezem. Het is aan hem om mensen aan te sporen zich aan de regels te houden, zegt hij op zijn tweeëntwintigste live uitgezonden persconferentie over de coronaepidemie. “Dat is de afgelopen weken onvoldoende gelukt.”

We zouden het virus er met elkaar onder krijgen, was maanden de boodschap. Maar alle woorden van hoop ten spijt, trok de top van het kabinet zondag in het Catshuis de conclusie: de tweede golf spoelt nu écht over ons heen. Met het sterk stijgende aantal besmettingen per dag (gisteren bijna 7400) moesten de ministers erkennen: onze strategie tot nu toe heeft niet gewerkt.

“Een gedeeltelijk lockdown,” noemt Rutte wat hij nu afkondigt. Voor vier weken en mogelijk langer. Daarmee is de samenleving deels terug bij af. Cafés en restaurants dicht en sporten aan banden gelegd, net als afgelopen voorjaar. Toen duurde die situatie tweeënhalve maand.

Volledige lockdown

“Over twee weken steken we de thermometer er weer in,” aldus minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid). En hij waarschuwt alvast: als het dan niet beter gaat, gaan we helemáál terug naar de situatie van afgelopen voorjaar. “Een volledige lockdown.” Met niet alleen de horeca op slot zoals nu, maar ook gesloten musea, bioscopen en helemaal geen bezoek meer op bruiloften en begrafenissen. Alleen de verzorgingshuizen en dagbestedingen zullen dit keer niet landelijk gesloten worden, want dat bleek achteraf geen goede maatregel.

Rutte en De Jonge hopen vurig dat het zo ver niet hoeft te komen. Maar dan moeten de maatregelen dit keer wél effect sorteren.

Het kabinet lijkt sinds de zomer achter de feiten aan te hollen. Hoewel het kabinet dacht het met lokale maatregelen af te kunnen, moest het al snel toch weer overgaan op landelijke. Het testbeleid is nog verre van op orde: niet zelden staan mensen dagen in de wacht voor een test of de uitslag. De GGD’s kunnen het bron- en contactonderzoek niet meer bijbenen. En het ergst van al: reguliere operaties moeten worden uitgesteld.

Ziekenhuizen

Als het aantal besmettingen zo door blijft groeien, moeten de ziekenhuizen volgende maand driekwart van alle opnames afzeggen. Rutte: “Dan heb ik het ook over levensbedreigende ziektes als hartaandoeningen, niertransplantaties en kanker.” En dat terwijl het coronabeleid uitgerekend als doel had dát te voorkomen.

Rutte moet erkennen dat het beleid tot nu toe ‘te onduidelijk was’. Daarom worden ‘inconsequenties’ er nu uit gehaald. Niet alleen de horeca dicht, maar ook geen alcoholverkoop elders. Niet meer overal andere regels voor met hoeveel mensen je bij elkaar mag zijn, maar overal nog maar maximaal 30 mensen. “En de slepende discussie over de mondkapjes beslechten we door hem verplicht te stellen.” Het kabinet komt snel met een wettelijke basis zodat iedereen er een op moet in winkels en andere publieke gebouwen.

Het moet Rutte pijn doen, daar hij twee weken terug nog een vurig pleidooi hield tégen zo’n plicht. Maar waar wetenschappers al weken pleitten voor hardere ingrepen van de overheid, hoopte het kabinet het lang aan te kunnen met een beroep doen op ieders gezond verstand. Het verkoos ‘dringende adviezen’ boven plichten.

Warrigheid

Daar komt het kabinet nu van terug. “We hebben het met elkaar niet goed gedaan,” concludeert Rutte nu. “Te veel mensen hielden zich niet aan de maatregelen.” Om vervolgens een oproep te doen aan iedereen nu niet weer de nieuwe maatregelen ter discussie te stellen, maar ons er allemaal gewoon een keer aan te houden. “Discussiërend over de maatregelen krijgen we het virus er niet onder,” vult De Jonge hem aan. “We moeten ons hier echt even vier weken aan houden.”

Om verdere warrigheid te voorkomen, presenteert het kabinet ook een ‘routekaart’ die moet aangeven welke maatregelen ons wachten als ‘het virus weer oplaait’, of juist minder om zich heen grijpt. Zodat niemand meer onaangenaam verrast hoeft te worden door persconferenties zoals deze.

Dat verdrijft de zorgen nog allerminst. Het effect van de maatregelen van vandaag, zullen nog twee weken op zich laten wachten, erkent De Jonge. Ondertussen hebben ze wél direct ‘impact op de economie’, somberde minister Wopke Hoekstra (Financiën) gisteren al. Het gaat volgens hem miljarden euro’s extra kosten om bedrijven overeind te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden