Kabinet beraadt zich op vervroegd afschaffen mondkapplicht

De kans is reëel dat Nederland sneller dan verwacht afscheid neemt van de mondkapjesplicht in publieke ruimten. Verschillende OMT-leden zien het wel zitten, en ook in kabinetskringen ligt de optie op tafel.

Reizigers met mondkapjes bij de pont achter Amsterdam CS.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Reizigers met mondkapjes bij de pont achter Amsterdam CS.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Officieel staat het afschaffen van de mondkapjesplicht pas als een van de laatste versoepelingen op het programma. Dat zou betekenen dat Nederlanders de hele zomer een mondkapje moeten blijven dragen in bijvoorbeeld winkels of restaurants. Dat terwijl de coronacijfers gestaag dalen en veel experts vorig jaar twijfelden aan de effectiviteit van mondkapjes. Zo zag Jaap van Dissel, directeur van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM,) niets in de plicht, die er mede kwam onder druk van de publieke opinie.

Andreas Voss, lid van het Outbreak Management Team (OMT) en hoogleraar infectiepreventie in Nijmegen, noemt de vraag of de overheid mondkapjes nog lang moet verplichten ‘een terechte’. “Ik kan me goed voorstellen dat daarover gesproken gaat worden. Straks heb je een hete zomer en zadel je mensen op met een mondkapje, terwijl het aantal besmettingen heel klein is.”

Een ander OMT-lid, de Utrechtse arts-microbioloog Marc Bonten, stelt dat er nog altijd weinig hard bewijs is van het nut van de mondkapplicht. “Dus als er massaal gevaccineerd wordt en de infectiecijfers dalen, is eerder afschaffen inderdaad een mogelijkheid.”

Beleid voor de komende maanden

Ook in het kabinet is het vervroegd loslaten van de maatregel onderwerp van discussie. De regering beraadt zich nu op het coronabeleid voor de komende maanden. Gisteren sijpelde al door dat de geplande volgende versoepelingen vier dagen naar voren worden gehaald. Al op 26 juni zullen stap 4 en 5 in het heropeningsplan – meer bezoekers thuis, meer ruimte voor horeca en cultuur, ook evenementen weer mogelijk – worden gezet.

Maar ook basisregels liggen al ‘ter discussie op tafel’, meldt een bron. De afstandsregel, het thuiswerkadvies en mondkapplicht zouden pas bij stap 6 – als 85 procent van de volwassenen zeker één prik gehad heeft – kunnen worden afgeschaft. Dat is volgens het spoorboekje begin september, maar bronnen op het Binnenhof stellen dat losse onderdelen mogelijk eerder kunnen worden versoepeld.

De mondkapjesplicht leidt tot steeds meer weerstand. Vorige week bleek uit een onderzoek van I&O Research in opdracht van de NOS dat twee derde van de Nederlanders zich op het loslaten van de verplichting verheugt.

Hoogleraar Voss constateert dat de maatregel mensen begint tegen te staan. “We zien dat het aantal ziekenhuisbezoekers dat zich hevig verzet tegen het verplichte mondkapje aan het groeien is. Het wordt moeilijker om de plicht te handhaven.”

Kort geding

Donderdag doet de voorzieningenrechter uitspraak in een kort geding dat door Stichting Bewust Nederland werd aangespannen tegen de overheid. De stichting wil dat de mondkapjesplicht wordt ingetrokken, omdat die de grondrechten van burgers zou schenden.

Voordat in december de mondkapplicht in publieke ruimten werd ingevoerd door het kabinet, gold die plicht al wel in het openbaar vervoer. “In bus en trein zijn er meer aanwijzingen dat een mondkapje effect kan hebben,” stelt OMT-lid Marc Bonten. “Dus daar zou je de verplichting gewoon in stand kunnen laten.”

Op andere plekken, zoals in winkels, zou je de plicht kunnen omzetten in een advies, oppert Voss. “Maak het weer vrijwillig. Er zullen mensen zijn die zich niet veilig voelen bij het loslaten van de mondkapjes, die kunnen ze natuurlijk gewoon blijven dragen.”

Sommige deskundigen zijn wat terughoudender. Zo wijst arts-microbioloog Bert Niesters van het UMCG in Groningen op de nog steeds belabberde positie van Nederland op de Europese ranglijsten. “Als je kijkt naar het aantal besmettingen per honderdduizend inwoners en het percentage positieven bij de mensen die zich laten testen, bungelen we nog steeds onderaan. We doen het dus helemaal nog niet zo goed. Het vervroegd loslaten van basisregels lijkt me dan niet het beste signaal.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden