Plus Achtergrond

Kaasmakers niet bang voor handelsmaatregelen Trump

Kaasmakers verwachten weinig effect op hun export door aangekondigde handelsmaatregelen van de VS. Die moeten Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië treffen, dus kaas naar Goudse en Edammer traditie kan de dans ontspringen.

Controle van kazen in de fabriek van Cono, maker van de polderkaas ‘Beemster’. Beeld ANP XTRA

Hij hoort het de minister op de radio zeggen: bij de handelsmaatregelen die Amerika tegen Europa mag treffen, lijkt het erop dat gouda’s, edammers én Beemster kaas getroffen worden. Minister Sigrid Kaag van Buitenlandse Handel verwacht dat ongeveer de helft van de Nederlandse kaasexport naar de Verenigde Staten wordt getroffen door importheffingen.

Maar Beemster is een merknaam, geen soortnaam en komt nergens op de zwarte lijst van de Amerikanen voor. “Het is goede reclame,” zegt directeur Wim Betten van Cono, de Noord-Hollandse producent van de polderkaas. “Beemster is een goudse, 48+ met beschermde oorsprong.”

Blijkbaar is Beemster zo bekend, wil hij maar zeggen, dat de naam vanzelf in het dictum van het ministerie verscheen. Geen wonder, want Beemster verkoopt volgens Betten goed in de VS sinds een Amerikaans offensief van Cono, enkele jaren geleden. “We liggen bij de grote supermarkten, speciaalzaken en deli’s.” Het merk probeert de Amerikanen nu aan de blokjes te krijgen en hun hamburgers te voorzien van Beemster in plaats van de traditionele cheddar.

Nederland leverde vorig jaar 14,7 miljoen ton kaas in de VS af, goed voor 75,3 miljoen euro.

Volgens Buitenlandse Zaken blijkt uit de lijst producten waarop de Amerikanen 25 procent extra invoerheffingen gaan rekenen, dat 39 miljoen euro aan kaasexport wordt getroffen. Volgens het departement staan streekkazen uit Gouda en Edam weliswaar niet op de lijst maar gelden de maatregelen wel voor gouda’s en edammers die elders worden gemaakt.

De kaasbranche gelooft niets van de ministeriele inschatting. “Zoals het er nu naar uitziet vallen goudse kazen niet onder de heffingen,” zegt Onno Boersma van de brancheorganisatie voor kaashandelaren Gemzu. “Ik denk dat de Amerikanen onze kazen zo waarderen dat ze die met rust laten.”

Productcodes

Ook de kaasmakers zien het niet gebeuren. “Zoals de lijst er nu uitziet, hebben deze maatregelen geen effect op de Nederlandse goudse en edammer,” zegt een woordvoerder van Friesland Campina. Ook Betten van Cono gelooft niks van de doemberichten uit Den Haag. “Ik heb meteen contact gezocht met onze commercieel directeur die verantwoordelijk is voor export en met Atalanta, onze distributeur in de VS. Als je kijkt naar de productcodes, dan geldt die heffing gewoon niet voor edam en goudse uit Nederland.”

Hij komt niet helemaal met de schrik vrij: “Er is een aantal varianten die wel onder deze heffing vallen. Dat zou bijvoorbeeld grote gatenkaas kunnen zijn, een Maasdammer of kruidenkaas. Of een 50+ kaas. Die exporteren we ook, maar in principe is Beemster ons merk in de VS.”

Zelfs als de helft van de kaasexport toch onder de hogere VS-tarieven zou vallen, ziet de brancheorganisatie van zuivelproducten NZO de handel niet helemaal wegvallen. “Het is dan afwachten of Amerikaanse importeurs en consumenten bereid zijn om die extra kosten te betalen,” zegt René van Buitenen. “De hamvraag is in hoeverre Nederlandse kaas onderscheidend genoeg is.” Daarmee zit het volgens hem wel snor. “Nederlandse kaas onderscheidt zich echt wel van vergelijkbare kaassoorten die in de VS geproduceerd worden, zowel in de kwaliteit als de duurzame wijze waarop onze kaas wordt geproduceerd.”

Betten van Cono ziet zelfs de zonnige kant. Kaas uit Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië wordt dubbel getroffen, omdat die landen de strafexercitie hebben veroorzaakt. “Als er minder kaas uit omringende landen naar de VS gaat, is dat ook een kans voor ons. Dat is vervelend om te zeggen, maar de een zijn dood is de ander zijn kaas op het brood.”

Niet de goedkoopste

Hij voorspelt verdere groei in 2020. “Dan gaan we weer verder groeien in de VS. Daarom zijn we ook blij dat we buiten schot blijven. Stel dat er wel 25 procent extra wordt geheven, dan had dat zeker effect gehad op onze plannen. Nederlandse kaas is al niet de goedkoopste in de VS, als daar nog een heffing overheen komt, zouden we heel goed moeten nadenken of wij die heffing voor onze rekening nemen of Jan Klant.” In beide gevallen vraagt hij zich af of de export nog rendabel blijft.

Van Buitenen van NZO voorziet geen omgekeerd effect: dat kaas bedoeld voor de VS nu massaal in Nederland wordt gedumpt, of dat buitenlandse kazen via Nederland alsnog naar Amerika geëxporteerd worden. “Dat zouden de Amerikanen niet leuk vinden, dan loop je de kans dat er wél maatregelen worden getroffen. En dat nu plots heel veel gruyère of provolone in Nederland te koop komt, ligt niet in de lijn der verwachting.”

Extra importheffingen wegens vliegtuigruzie

Het zijn sombere tijden voor Amerikaanse liefhebbers van het goede leven en voor Europese producenten van genotsvoedsel. De Amerikanen mogen van wereldhandelsorganisatie WTO vanaf 18 oktober op 7,5 miljard euro aan EU-producten een invoerheffing leggen. Het is de straf voor Europese staatssubsidies aan vliegtuigbouwer Airbus.

Op kaas, wijn, whisky en olijven komt een extra tarief van 25 procent, afhankelijk van het land van herkomst. Naast kaas gaat dat in Nederland om worst met varkensvlees, tegen een exportwaarde van 6 ton. Ook vruchtensap staat op de lijst, maar dat is vooral doorvoer. Mosselen worden extra belast, maar die worden zelden naar de VS geëxporteerd.

Verder maakt Washington de vliegtuigen van Airbus in de VS 10 procent duurder. Zijdelings kan dat Nederlandse bedrijven treffen die onderdelen aan Airbus leveren.

Volgend jaar doet de WTO uitspraak over een tegenclaim. Volgens de EU hebben de VS zich vooral bij militaire orders schuldig gemaakt aan ongeoorloofde subsidies richting vliegtuigfabrikant Boeing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden