Update

Kaag: formatie ‘wordt niet makkelijk’, informateur Koolmees keert niet terug in volgend kabinet

D66-leider Sigrid Kaag zegt dat de onderhandelingen over een nieuw kabinet met VVD, D66, CDA en ChristenUnie ‘niet makkelijk worden’. ‘En het is ook niet zeker of het lukt,’ voegde ze eraan toe in een debat over de formatie.

 Sigrid Kaag (D66), Rob Jetten (D66) en Sophie Hermans (VVD). Beeld ANP
Sigrid Kaag (D66), Rob Jetten (D66) en Sophie Hermans (VVD).Beeld ANP

Kaag zei dat D66-minister Wouter Koolmees niet terugkeert in een volgend kabinet. Hij wordt informateur - naast VVD’er Remkes - en legt daarom zijn taken neer als minister van Sociale Zaken.

D66-minister Koolmees neemt geen ontslag. Tijdens de formatie legt hij zijn taken neer: mocht de formatie mislukken, dan pakt hij zijn ministerswerk weer op. Hij wordt vervangen door VVD-staatssecretaris Dennis Wiersma. Koolmees keert sowieso niet terug in een nieuw kabinet. “Hij heeft niet de intentie om terug te keren in de actieve politiek,” zegt D66-leider Kaag over Koolmees, die samen met Johan Remkes (VVD) de onderhandelingen over een nieuw kabinet leidt.

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer steunde een motie om Remkes en Koolmees aan te stellen. VVD, D66, CDA, ChristenUnie, PvdA, GroenLinks, SGP, Volt, JA21, BBB, de fractie Van Haga en de fractie Den Haan waren voor.

Remkes adviseerde eind vorige week te gaan onderhandelen over een ‘gewoon meerderheidskabinet’ met VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Precies dezelfde vier partijen die nu in het demissionaire kabinet zitten. “Het is echt een nieuwe start,” benadrukte VVD-leider Rutte.

De andere partijen in de Kamer proberen tijdens het formatiedebat die ‘nieuwe start’ in twijfel te trekken. Kan het kabinet dat ontslag nam vanwege de toeslagenaffaire nog eens gaan regeren? “Dezelfde bende gaat gewoon door,” zegt PVV-leider Geert Wilders.

Sophie Hermans

Demissionair premier Rutte was dinsdag in Slovenië, waar hij een EU-top bijwoont. Daarom voerde zijn secondant, VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans, het woord in het formatiedebat. Zij vindt het verdedigbaar dat het huidige kabinet verder regeert. “Op 17 maart heeft de kiezer gesproken,” aldus Hermans. “Er gaan nu vier partijen formeren die een meerderheid hebben. Daar hoort ook het verder afhandelen van de toeslagenaffaire bij. Wij zijn enorm gemotiveerd om de grote problemen waar dit land voor staat aan te pakken.”

Hermans zei dat de VVD ‘deels verantwoordelijk’ is voor de trage formatie. Ze voelt zich ‘aangesproken door het gekelderde vertrouwen’ in de politiek. “Ik wil keihard aan het werk gaan om dat vertrouwen terug te winnen,” aldus de VVD-fractievoorzitter.

Oppositiepartijen zijn kritisch op het optreden van D66-leider Kaag. Zij wilde maandenlang een kabinet vormen met VVD, CDA én de twee linkse partijen. Maar vorige week gaf ze haar strijd tegen Rutte en Hoekstra op: zij accepteert nu onderhandelingen met de ChristenUnie, ‘in het landsbelang’.

Aan het begin van haar inbreng maakte Kaag excuses voor de D66-roddel van vorige week dat informateur Remkes ‘een borrel te veel’ had gehad en daardoor ‘warrig’ was. Dat had een voorlichter van D66 tegen de pers gezegd, die zijn uitspraken terugnam nadat ze bekend waren geworden. Kaag: “Ik zeg ook hier: de woorden zijn direct teruggenomen, en ik vind het zeer terecht. Ik wilde dit formeel markeren.” Volgens Wilders waren de beschuldigingen aan het adres van Remkes ‘vals en gemeen’. De PVV-leider vraagt zich af of Kaag en haar secondant Rob Jetten hierover iets hebben gezegd tegen de voorlichter. “Ik heb direct gehandeld, interne besprekingen binnen D66 zijn aan D66,” was het enige wat Kaag daarover kwijt wilde.

Zomerdocument

Kaag maakte duidelijk dat het document op hoofdlijnen, dat VVD en D66 deze zomer hebben geschreven, voor haar partij een belangrijk startpunt zal vormen bij de onderhandelingen. De VVD zei eerder hier inmiddels minder waarde aan te hechten.

GroenLinks-leider Jesse Klaver vroeg VVD’er Hermans hoe zij nu over het stuk denkt. “Aan dat document is hard gewerkt,” stelt Hermans. “Daar staan elementen in waar VVD en D66 het over eens zijn. Die zouden wij graag uitgevoerd zien worden in de komende jaren. Maar we werken samen met andere partijen in het kabinet. Je gaat daarover in gesprek en daarover zullen we compromissen moeten sluiten.”

‘Achterstand’ op medisch-ethisch

D66’er Kaag gaf aan dat dat zij in een nieuw kabinet ‘voortgang’ wil maken op het gebied van medisch-ethische onderwerpen. Volgens haar is op dat vlak ‘achterstand’ ontstaan. “Ik denk dat het belangrijk is dat als een wet is aangenomen, daar ook uitvoering aan wordt gegeven,” aldus Kaag. “Dat is de D66-inzet.”

Daarmee lijkt een clash met de ChristenUnie in de onderhandelingen onvermijdelijk: Gert-Jan Segers (ChristenUnie) is fel gekant tegen bijvoorbeeld de voltooid-levenwet van D66. “Ik ga erover spreken, ook over mijn kwetsbaarheid,” zegt Segers over de medisch-ethische onderwerpen. “Of we eruit komen, gaan we zien.”

In het debat kon informateur Remkes niet zeggen hoe lang het nog gaat duren voordat er een nieuw kabinet is. “De gave van koffiedik kijken is mij niet gegeven, maar wat mij betreft zo snel mogelijk,” zei Remkes. “Er is commitment uitgesproken voor een nieuwe bestuursstijl. Een regeerakkoord op hoofdlijnen is daar een uitvloeisel van. Ik heb daar alle vertrouwen in.”

Informateurs: nu bouwen aan vertrouwen, ook praten met GroenLinks en PvdA

In de komende onderhandelingen tussen VVD, D66, CDA en ChristenUnie is ‘een omslag in het denken nodig’. De vier partijen moeten investeren in goede onderlinge verhoudingen en vertrouwen, zo maakte informateur Johan Remkes woensdagochtend duidelijk aan het begin van zijn nieuwe taak, die hij samen met D66’er Wouter Koolmees gaat uitvoeren.

Het is de bedoeling dat de vier partijen ‘zich ook verstaan’ met andere fracties, zei Remkes. De informateurs zeiden vooral samenwerking te zoeken met PvdA en GroenLinks. Dat is ook ­nodig omdat de vier coalitiepartijen geen meerderheid hebben in de Eerste Kamer.

Eindelijk wordt er over de inhoud gepraat. Maar D66-leider Sigrid Kaag stelde gisteren dat de onderhandelingen over een nieuw kabinet met VVD, D66, CDA en ChristenUnie ‘niet makkelijk worden’. “En het is ook niet zeker of het lukt,” voegde ze eraan toe in een debat over de formatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden