Justitie vervolgt vier verdachten voor neerschieten MH17

De MH17-rampplek in Oost-Oekraïne. Beeld Pierre Crom/ANP

Het Openbaar Ministerie in Nederland gaat vier verdachten vervolgen voor de ramp met vlucht MH17. Deze commandanten, drie Russen en een Oekraïner, zouden betrokken zijn geweest bij het neerschieten van het toestel met een BUK-raket en de dood van 298 inzittenden. 

De rechtszaak start op 9 maart 2020, maar er komt geen uitleveringsverzoek. Dat heeft het Joint Investigation Team (JIT) woensdag bekendgemaakt tijdens een besloten bijeenkomst voor nabestaanden.

De verdachten zijn Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Karchenko. Girkin was minister van Defensie in de Volksrepubliek Donetsk. Doebinski was daar hoofd van de inlichtingendienst. Mogelijk heeft hij het bevel gegeven om de BUK-raket af te vuren. Het JIT acht in ieder geval bewezen dat de rebellen bewust op het toestel van Malaysia Airlines hebben geschoten.

Vorig jaar maakte het internationale onderzoeksteam bekend dat het vliegtuig is neergehaald met een BUK-raket afkomstig van de 53e Luchtafweerbrigade, die onderdeel is van het Russische leger. Een deel van de brigade was vanuit het basiskamp in Koersk naar Oost-Oekraïne gereisd om de pro-Russische separatisten te helpen.

Eerder zei het JIT dat zo’n honderd verdachten mogelijk betrokken waren bij de aanslag. Bellingcat, een onderzoekscollectief van burgerjournalisten, bracht al twee namen van verdachten naar buiten: de Russische kolonel Oleg Ivannikov van de militaire inlichtingendienst GRu en kolonel-generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjov.

Ivannikov, codenaam ‘Oreon’, zou ten tijde van het neerhalen van MH17 de baas zijn geweest in de rebellen-regio Loehansk. In die hoedanigheid moet hij geweten hebben van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied. Op een door de Oekraïnse veiligheidsdienst afgeluisterd telefoongesprek zegt hij een paar dagen voor de ramp: ,,We hebben een BUK, we schieten ze naar de hel.’’ Daarmee doelde hij toen waarschijnlijk op de bedoeling een Oekraïens militair toestel neer te halen.

Tkastjov , codenaam ‘Delfin’, is ook te horen in afgeluisterde gesprekken. Zijn rol is nog niet duidelijk.

Belangrijkste verdachten

In een nieuw rapport dat woensdag is verschenen, noemt Bellingcat nieuwe namen van de belangrijkste verdachten. Wie daadwerkelijk het bevel gaf de raket af te vuren en wie op de knop drukte, is onbekend. Volgens Bellingcat zijn er aanwijzingen dat officier Sergej Doebinski, hoofd van de militaire inlichtingendienst van de volksrepubliek Donetsk, het bevel tot schieten gaf, maar dat is nog niet hard te maken.

Gisteren zei Olena Zerkal, de Oekraïense vice-minister van Buitenlandse Zaken, dat deze verdachten slechts het topje van de ijsberg vormen. “Het aantal mensen dat hier bij betrokken is zal veel groter zijn.’’

Zerkal reageerde bevestigend op de vraag of het hogere officieren van het Russische leger betreft. Ze legde uit dat het afvuren van de luchtafweerraketsysteem ‘onmogelijk is zonder toestemming van de top’. Ook zei Zerkal dat ‘er al informatie is hoe de BUK daar is gekomen, maar nog niet over wie geschoten heeft’.

Rusland weigert alle medewerking

Rusland ontkent iedere betrokkenheid bij de ramp en weigert tot nu toe alle medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek van het JIT. Nederland heeft ook geen uitleveringsverdrag met Rusland. Daardoor is de kans dat de verdachten ooit daadwerkelijk voor de rechter verschijnen, klein.

Het toestel van Malaysia Airlines was op 17 juli 2014 onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur, toen het boven Oost-Oekraïne werd neergeschoten. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Nabestaanden arriveren bij het congrescentrum in Nieuwegein voor de presentatie. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden