PlusAnalyse

Juist John de Mol leek in BOOS niet door te hebben dat het om macht ging

Macht, dat was het sleutelwoord in de langverwachte uitzending van BOOS over de misstanden bij The Voice of Holland. Macht werd door de één ingezet (Jeroen Rietbergen), door de ander misbruikt (Ali B), en door John de Mol teruggebracht tot een zaak van perceptie.

Roelf Jan Duin
Tegen de slachtoffers wilde John de Mol zeggen dat ze ‘hopelijk geleerd hebben om onmiddellijk aan de bel te trekken’. Beeld Still uit Boos
Tegen de slachtoffers wilde John de Mol zeggen dat ze ‘hopelijk geleerd hebben om onmiddellijk aan de bel te trekken’.Beeld Still uit Boos

Voor de vele slachtoffers was de macht van de mannen die hun loopbaan konden maken of breken een reden om hen ver over hun grenzen heen te laten gaan.

“Hij is zo machtig in vergelijking met mij,” zei een oud-kandidate van The Voice tegen presentator Tim Hofman. Toen zij 18 was had Ali B seks met haar. Ze was zo verstijfd van angst dat ze zich niet durfde te verzetten. Daarna was ze lang bevreesd om aangifte te doen. Zoals zoveel slachtoffers van seksueel geweld gaf ze zichzelf de schuld van wat er gebeurd was. “En om in je eentje tegen iemand die zo veel geld heeft, zo veel macht heeft, aangifte te gaan doen en verder eigenlijk geen bewijs te hebben van wat er is gebeurd, dat is een heel grote stap.”

Hand boven het hoofd

Ali B zou bewust gebruik hebben gemaakt van zijn machtspositie, volgens de uitzending. Hij wist jonge vrouwen eerst te vleien en deed ze allerlei beloften. “Naar mijn gevoel wilde hij eerst laten merken dat hij macht had om mij beroemd te maken,” zei een van hen. Daarna zou hij ze onder druk zetten om seks met hem te hebben. “Niemand gaat je geloven,” zou hij na afloop tegen een oud-kandidate hebben gezegd.

Ook bandleider Jeroen Rietbergen kon intimiderend zijn tegen vrouwelijke deelnemers van The Voice. Over hem kwamen uiteindelijk 19 klachten binnen, verspreid over de periode van 2010 tot 2021, maar volgens een deelneemster ‘deed de programmaleiding het af als een grapje’. En over Marco Borsato, die jonge vrouwen en deelneemsters van The Voice Kids (de jongste was 13) zou hebben betast, werd gezegd: “Iedereen wist dit wel een beetje, maar hield elkaar de hand boven het hoofd.”

‘Te makkelijk’

Zo tekende zich een patroon af in de BOOS-uitzending: jonge deelnemers in een afhankelijkheidspositie, die ten prooi vallen aan oudere mannen die misbruik maken van hun machtspositie. Precies hetzelfde patroon dat de afgelopen jaren al in zoveel MeToo-schandalen naar voren kwam: machtsmisbruik en seksueel overschrijdend gedrag gebeurt vaak impliciet en geniepig. Macht is een onzichtbaar wapen.

De zelfreflectie van John de Mol, onbetwist een van de machtigste mannen in medialand, hield dan ook niet over. Bij hem was slechts één melding van het wangedrag van Rietbergen bekend, en daarna had hij hem ‘ziedend alle hoeken van de kamer’ laten zien. Maar het wilde er bij De Mol niet in dat Rietbergen macht had over de deelneemsters. “Maar als iemand zich belangrijker maakt dan hij is en iemand niet die inschatting kan maken...”, zei De Mol na herhaaldelijk doorvragen van Hofman. Waarmee hij zei: het zou kunnen dat Rietbergen bij vrouwen de indruk had gewekt dat hij macht had, en die vrouwen hadden dat kennelijk geloofd.

Later zei De Mol dat er in zijn bedrijf geen angstcultuur heerste. Dat vond hij ‘te makkelijk’, ‘herkende hij niet’ en het is iets dat hij ook ‘weigerde te accepteren’. Daar toonde zich de blinde vlek van iemand die al 30 jaar de scepter zwaait en voor wie iedereen, wellicht zonder dat hij het doorheeft, doodsbang is, juist vanwege zijn macht.

Tegen de slachtoffers wilde De Mol zeggen dat ze ‘hopelijk geleerd hebben om onmiddellijk aan de bel te trekken’ als er iets had plaatsgevonden wat niet door de beugel kon. Het laatste woord van de BOOS-uitzending was voor Willy van Berlo, van Rutgers Expertisecentrum Seksualiteit: “De verantwoordelijkheid ligt altijd bij degene die over een grens gaat, niet bij degene die het overkomt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden