PlusTen Slotte

Journalist Paul Grijpma (1948-2022) was een vleesgeworden Kuifje

Paul Grijpma in 2006. Beeld GPD
Paul Grijpma in 2006.Beeld GPD

Hij is gestorven in het harnas, achter zijn bureau, tikkend aan een stuk voor de Bonjo, een krant voor gedetineerden. Paul Grijpma (1948) was een geboren journalist, een ‘vleesgeworden Kuifje’, zoals oud-collega’s hem omschrijven. Hij werkte voor het ANP, Het Parool, Elsevier en het NOS Journaal. Een hartaanval werd hem fataal.

Frenk der Nederlanden

Op zijn eigen website staat, onder het kopje ‘nevenactiviteiten’, een waslijst aan functies, van ‘fuselier van het garderegiment Prinses Irene’ en ‘docent’ tot ‘mediatrainer’ en lid van allerhande commissies, raden en besturen. Paul Grijpma was geen man om stil te zitten. En hij wilde graag gezien en gehoord worden. Niet alleen op papier of achter de microfoon, maar ook op het podium. Op latere leeftijd maakte hij zijn debuut als acteur in een Duitse krimi.

Serieuze journalistiek

Maar Grijpma was op de eerste plaats toch vooral journalist, een verslaggever in hart en nieren. Toen hij dertien was, had hij al een abonnement op twee kranten: de Volkskrant en De Tijd. Grijpma, geboren in Enschede als jongste van vijf kinderen, rolde bij toeval het vak in. Na een opleiding aan de School voor de Auto Industrie in Driebergen kon hij aan de slag bij een autotechnisch persbureau in Soest.

Dat effende in de jaren zeventig het pad naar de serieuze journalistiek, eerst het ANP, gevolgd door Het Parool. Daar ontwikkelde Grijpma zich tot een verslaggever die de ene scoop na de andere had. Zijn finest hour beleefde hij in 1983, toen hij onthulde dat de Surinaamse ambassadeur Henk Herrenberg zaken deed met Colombiaanse cocaïnehandelaren. “Suriname heeft altijd een warm plekje in zijn hart gehad,” zegt zijn dochter Mijntje Grijpma. “Hij vond het een geweldig land en is er vaak geweest.”

In 1989 werd Grijpma gevraagd om als verslaggever voor het NOS Journaal te werken. Hij was nog maar een week in dienst toen de Berlijnse Muur viel en ook in de twaalf jaar die volgden holde hij van de ene brandhaard naar de andere. Maar de journalistiek veranderde en Grijpma voelde zich er steeds minder senang.

“Het is een beetje het probleem van iedere ouder wordende verslaggever,” zei hij in De Stentor. “Je krijgt te maken met jonge eindredacteuren, chefs en hoofdredacteuren van wie je het gezag of de autoriteit niet accepteert. Gasten die zelf nog nooit een vluchteling of een ME-busje van dichtbij hebben gezien, die nog nooit met de poten in het bluswater hebben gestaan.”

Onbaatzuchtig mens

Nadat hij bij de NOS was vertrokken en zijn huwelijk was stukgelopen, werd Grijpma mediatrainer en communicatieadviseur van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Ook coachte hij buitenlandse collega’s in landen als Irak, Azerbeidzjan en Bosnië. “Hij was niet alleen optimistisch en vrolijk, hij was ook onbaatzuchtig,” zegt zijn vriendin, actrice Eva van Heijningen. “Als iemand in nood was, stond hij als eerste klaar om te helpen.”

Dankzij Van Heijningen belandde Grijpma in het theater. Toen een Berlijnse theateragent zijn foto zag, werd hij gecast voor de Duitse politieserie Soko Köln, een soort Tatort, waarin Grijpma de rol van de Amsterdamse politie-inspecteur Siemering vertolkte. “Ein geiler Typ,” zei de impresario, “die moeten we hebben.”

En daar bleef het niet bij, want met Van Heijningen ging Grijpma in Duitsland op theatertour met Rosemaries Baby. “Paul was heel flexibel,” zegt Van Heijningen. “Hij kon goed luisteren, leerde zijn teksten consciëntieus en vond het heerlijk om te improviseren.”

Ouwehoeren over het vak

Grijpma besefte dat hij met zijn ‘Rudi Carrell-Duits’ vooral zou worden gevraagd voor de rol van outsider. Tegen Het Parool in 2006: “Het is een rare gewaarwording, dat toneelspelen. Bij de eerste repetities moest ik veel schroom overwinnen. Ik moest rare gezichten trekken, vreemde bewegingen maken, danspasjes uitvoeren. (...) Niemand wil geloven dat ik geen acteur ben, maar eigenlijk journalist.”

En dat bleef hij tot het eind. Hoewel hij al tientallen jaren weg was bij Het Parool, sloeg hij zelden een borrel over. Tussen zijn oud-collega’s was hij in zijn element. Lekker ouwehoeren over het vak, met een glas in de hand de wereld doornemen, zoals vroeger, toen journalisten na gedane arbeid de kroeg indoken, door hem altijd ‘de dependance’ genoemd.

“Hij hield van mensen en kon met iedereen door één deur,” zegt zijn dochter, een van zijn twee kinderen. “Hij had enorm respect voor anderen, ook als ze heel anders dachten dan hij. Natuurlijk was hij vaak weg, maar het was altijd feest als we hem van Schiphol haalden. Hij was de beste vader die een mens zich wensen kan.”

Grijpma wordt vrijdag in besloten kring begraven op Zorgvlied.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden