Jonge huizenkopers kopen dure huizen dankzij afschaffing overdrachtsbelasting

Dat de gemiddelde huizenprijs het eerste kwartaal zo hoog was (379.000 euro), heeft vooral te maken met de vrijstelling van de overdrachtsbelasting voor alle huizenkopers onder de 35 jaar.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

De belastingvrijstelling heeft een stormloop teweeggebracht, temeer omdat sinds 1 april de belastingvrijstelling voor huizen boven de 4 ton alweer is afgeschaft.

Dat blijkt uit een analyse van de cijfers die het Kadaster woensdag heeft vrijgegeven. 35-minners stelden eind 2020 de eigendomsoverdracht uit naar januari, februari en maart. Dat zorgde ervoor dat 61 procent van alle te koop staande woningen door hen zijn veroverd. Vorig jaar was dat nog geen 45 procent. De gemiddelde leeftijd van huizenkopers daalde van 45 naar 36 jaar, een ongekende sprong die niet anders is te verklaren.

Volgens het Kadaster heeft de vrijstelling van de overdrachtsbelasting een ‘grote invloed’ gehad op de woningmarktontwikkelingen. Er werden 29 procent meer huizen verkocht dan een jaar eerder. De gemiddelde huizenprijs ging met 16,4 procent omhoog naar 379.000 euro, vooral omdat in het duurdere segment meer huizen zijn verkocht, óók door de jonge doelgroep.

Doorstromers met overwaarde

Dat laatste komt vooral doordat een groot deel van de huizenkopers bestaat uit jonge doorstromers en dus niet de starters die het kabinet had willen helpen met de belastingherziening. 39 procent van de 35-minners had al een eigen huis en kon dus maximaal profiteren van de gigantische overwaarde die de laatste jaren is gecreëerd door de omlaag gedrukte rente. De huizenprijzen zijn sinds 2013 met gemiddeld meer dan 60 procent gestegen.

35-minners betalen sinds 1 januari 2021 door een wetswijziging eenmalig geen overdrachtsbelasting bij de aankoop van een woning. Dat werd op Prinsjesdag bekendgemaakt. 35-plussers die zelf in de woning gaan wonen, betalen 2 procent overdrachtsbelasting en beleggers 8 procent. Ook die groep anticipeerde door juist in december nog massaal toe te slaan op de woningmarkt. De Tweede Kamer had in de gaten dat de maatregel ook effect zou hebben op vermogende starters en jonge doorstromers, dus sinds 1 april geldt voor woningen duurder dan 400.000 euro geen vrijstelling meer van de overdrachtsbelasting.

Als je genoeg geld hebt voor zo'n dure woning, kon je minstens 8000 euro besparen door snel toe te happen. Dat gebeurde dus ook: in maart kochten 35-minners maar liefst 6900 huizen boven de 4 ton. Dat is bijna vijf keer zoveel als het maandgemiddelde van een jaar eerder. De Nederlandse schatkist is door de gehaaste invoering van de belastingvrijstelling op Prinsjesdag daardoor zeker 100 miljoen euro misgelopen en waarschijnlijk fors meer dan dat.

Aanbod droogt langzaam op

De vraag is of en in welke mate het effect van de belastingvrijstelling de komende maanden wegebt. “De gemiddelde huizenprijs is natuurlijk sterk beïnvloed door de relatief dure huizen die verkocht zijn. De gecorrigeerde prijsontwikkeling ligt rond de 10 procent,” verklaart woningmarktdeskundige Paul de Vries van het Kadaster. “Op een gegeven moment zijn alle jonge doorstromers van huis gewisseld. Het is dus spannend om te zien wat er in april en mei gaat gebeuren.” De verkoopcijfers van de Nederlandse Vereniging voor Makelaars liet zien dat er nog volop overboden wordt op huizen, maar dat het aanbod langzaam opdroogt.

Dat het kabinet ook jonge doorstromers heeft geholpen met het afschaffen van de overdrachtsbelasting, was volgens Paul de Vries onvermijdelijk. “Wij hebben een goede indicatie van wie doorstromers zijn en wie starters, maar het systeem is niet waterdicht. Ik noem een voorbeeld: als je een huis hebt geërfd na overlijden, sta je bij ons in de boeken als huiseigenaar. Dan zou je dus al geen starter meer kunnen zijn. De leeftijdsgrens van 35 jaar, is de enige objectieve graadmeter die gemakkelijk door een notaris is te controleren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden