Update

Johan Derksen bekent verkrachting op televisie en wekt woede bij kijkers

Bijna 600.000 kijkers zagen dinsdagavond hoe Johan Derksen (73) in Vandaag inside bekende dat hij op zijn 22ste een vrouw heeft verkracht door haar met een kaars te penetreren terwijl ze bewusteloos was. Het verhaal leidt tot woedende reacties op sociale media, maar Derksen biedt geen excuses aan. Zijn werkgever Talpa gaat zo snel mogelijk met hem in gesprek.

Leon van Wijk en Dennis Jansen
Johan Derksen. Beeld ANP
Johan Derksen.Beeld ANP

Derksen vertelde over de kwestie om aan te geven dat de beschuldigingen van seksueel wangedrag door mannen soms gaan over gebeurtenissen van lang geleden, maar dat het volgens hem toen een andere tijd was. Hij zegt nu anders aan te kijken tegen de gebeurtenis van vijftig jaar geleden.

Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag, spreekt van ‘ontluisterende televisie’. Ze vindt het ‘denigrerend en kwetsend’ voor mensen die ooit te maken hebben gehad met seksueel geweld. “Ook in de jaren zestig en zeventig was dit gedrag niet normaal,” benadrukt ze woensdagavond.

Naar aanleiding van de ophef zei Derksen woensdagmiddag: “Ik trek er geen woord van terug, ik bied ook mijn excuses niet aan. Het is een jeugdzonde die ik heb opgebiecht, daarmee heb ik me kwetsbaar opgesteld. Ik ben er niet trots op, maar ik heb gezegd wat ik heb gezegd. Het gebeurde in de tijdgeest van toen.”

Talpa zegt ‘enorm geschrokken’ te zijn van de uitlatingen van Derksen. “Dit is een ernstige zaak waar we zorgvuldig naar gaan kijken,” aldus een woordvoerder. “We gaan op de kortst mogelijke termijn in gesprek met Johan.” Hamer vindt deze stap belangrijk en hoopt dat het gesprek snel plaatsvindt, zegt ze.

Tafeldame Roos Schlikker heeft woensdag de medewerking met Vandaag Inside opgezegd om de uitspraken van Derksen.

Kans voor De Mol

Derksen wil best in zijn eigen show nog eens vertellen wat er die avond precies gebeurde, maar daar blijft het voor hem bij. “Vanavond zullen alle talkshows wel rijkelijk gevuld zijn met vinnige dames die er wat van vinden.”

Voorafgaand aan de uitzending van vanavond wil Talpa verder niet reageren. “Het zendermanagement is bezig met deze zaak, we lopen niet vooruit op de inhoud van de uitzending.”

De zaak biedt Talpa-baas John de Mol een kans om op te treden, stelt Sébas Diekstra, de advocaat van meerdere vermeende slachtoffers in de zaak rond wangedrag bij The Voice of Holland. De Mol was jarenlang verantwoordelijk voor die talentenjacht. “Hij kan nu laten zien wat hij en zijn Talpa waard zijn op het gebied van seksueel grensoverschrijdend gedrag. (...) Als het publiekelijk bekennen van en met z’n allen lachen om seksueel misbruik van een wilsonbekwame vrouw niet voldoende is om maatregelen te nemen, wat dan wel?”

Grappen aan tafel

Talloze kijkers, onder wie bekende Nederlanders, reageren verontwaardigd op de uitspraken van Derksen, wiens achternaam trending topic is op Twitter. Dit is geen onschuldige jeugdzonde, maar een bekentenis dat hij een vrouw heeft verkracht, is de consensus. De grappen die Derksen tijdens het programma maakte met René van der Gijp en tafelgast Steven Brunswijk, bijvoorbeeld over het formaat van de kaars, maken het volgens hen nog pijnlijker.

‘Hoe kan een man zich zo veilig voelen om dit verhaal in het openbaar smakelijk op te dissen en daarbij opnieuw de vrouw (die zichzelf zal herkennen) te vernederen? Dat maakt me gek genoeg nog het kwaadst,’ schrijft Susan Smit in een tweet die binnen korte tijd honderden likes kreeg. ‘Een omhelzing met duizend armen voor de vrouw bij wie Johan Derksen dit destijds heeft gedaan,’ schrijft Nynke de Jong. ‘Wat moet het vreselijk zijn om op nationale tv te zien hoe men lacht om jouw pijn.’

ChristenUnie-fractievoorzitter Gert-Jan Segers stelt dat Derksen een vorm van verkrachting ‘vergoelijkt’ met de andere tijd als excuus. “Het lachen om Johan Derksen is me even vergaan. (...) Bizar.”

In de uitzending merkte presentator Wilfred Genee op dat Johans zaak zou zijn verjaard. Verkrachtingen kunnen sinds een wetswijziging in 2013 niet meer verjaren. Hetzelfde geldt voor verkrachtingen die in dat jaar nog niet verjaard waren, oftewel als ze toen minder dan twintig jaar geleden plaatsvonden. Het verhaal van Derksen speelde vermoedelijk in 1971. Het Openbaar Ministerie Midden-Nederland laat weten niet bekend te zijn met de casus en er zonder aangifte niets mee te kunnen doen.

‘Een heel smerig verhaal’

“Als ik eraan terugdenk, je schaamt je kapot,” begon Derksen zijn verhaal in de show. “Een heel smerig verhaal hoor, maar dat soort dingen gebeurden. Ik was met de keeper van Veendam, met twee juffrouwen op stap. We zijn dronken, we gaan mee naar die woning en die juffrouwen zijn zo dronken, die kotsen ons helemaal onder. Toen weet ik nog wel – en ik ben er niet trots op, maar dat soort dingen gebeuren als je jong bent – die juffrouw lag bewusteloos op zo’n bank en er stond zo’n grote kaars en die hebben we erin gestopt en toen zijn we weggegaan.”

Iemand die bewusteloos is, kan geen toestemming geven voor seksueel contact en is juridisch gezien wilsonbekwaam. De actie van Derksen is dan verkrachting, hoewel juridisch kan worden aangevoerd dat dwang ontbrak, dan is sprake van misbruik. “Daar zou je nu gevangenisstraf voor krijgen,” zei hij er zelf over. Maar het was een andere tijd, stelde hij.

“We hebben allemaal onze jeugdzonden. Ik vind nu ook met dit soort beschuldigingen, het gaat wel ver terug hè,” verwees hij naar de zaak rond zijn SBS-collega Johnny de Mol. “Er is een groot verschil of je 73 bent, of 22 hè. (...) Technisch gezien zal een officier van justitie het als verkrachting kunnen uitleggen. Maar ik denk dat iedereen dat soort avonturen beleefd heeft, waar je later van zegt: niet zo netjes.”

Het is met de bril van nu naar de omstandigheden van vroeger kijken, vindt hij. “Ik ben opgegroeid in de zestiger en zeventiger jaren. Toen waren we met zijn allen veel ruimdenkender, toen was er heel veel toegestaan. Toen lachte je iemand uit; als iemand daar aangifte van deed, zeiden ze op het politiebureau: ga jij eens lekker buitenspelen. Zo ging dat toen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden