Jeugdwerkers trekken aan de bel: 'Er moet geld bij'

Van alle jongeren tot 23 jaar in Nederland kregen er 428.000 jeugdzorg in 2018. Dat is bijna één op de tien jongeren. Volgens jeugdzorgwerkers moet er nú geld bij. 'We zijn alleen maar aan het ploeteren. Dit is een ethisch dilemma.'

Beeld ANP

Het aantal jongeren dat jeugdzorg kreeg, was in 2015 nog 380.000. In dat jaar zijn gemeenten verantwoordelijk gemaakt voor de jeugdzorg. Sindsdien is het aantal kinderen en jongeren dat jeugdhulp krijgt met 13 procent gestegen, zo blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het gros krijgt jeugdhulp: liefst 409.000 kinderen en jongeren. Zij komen daarvoor in aanmerking bij gedragsproblemen, psychische problemen, een verstandelijke beperking of bijvoorbeeld opvoedingsproblemen van de ouders.

Buurtteams
De grootste stijging wordt veroorzaakt door de toenemende vraag naar jeugdhulp. CBS-socioloog Tanja Traag: "Sinds gemeenten verantwoordelijk zijn wordt er gebruik gemaakt van wijk- en buurtteams, die lijken efficiënt te zijn in het bereiken van jongeren.''

Tussen gemeenten bestaan grote verschillen in jeugdhulpgebruik. In gemeenten in het noordoosten van Nederland en het midden van Limburg kreeg meer dan 12,5 procent van de jongeren jeugdhulp, terwijl in andere gemeenten dat aantal op nog geen 7 procent blijft steken. "Kinderen die leven in armoede, uit een eenoudergezin komen en te maken hebben met schuldhulpverlening, komen ook van in aanraking met jeugdhulp.''

Gevaar
Een klein deel van de kinderen valt onder de jeugdbescherming. Dat is een maatregel die de rechter oplegt als de veiligheid of ontwikkeling van het kind in gevaar is. Dat was in 2018 bij 40.000 kinderen van 0 tot 18 jaar het geval. Een nog kleinere groep, van zo'n 9.000 jongeren van 12 tot 23 jaar, valt onder de jeugdreclassering.

In de meeste gemeenten gaat het om slechts enkele jongeren, maar bij de grote steden komen tieners veel vaker met de politie of een leerplichtambtenaar in aanraking. Dit is vooral in de grote steden het geval: Rotterdam 785, Amsterdam 755, Den Haag 425 en Utrecht 240.

Een flink aantal gemeenten gaf al aan dat er substantieel meer wordt uitgegeven aan hulp dan dat zij ervoor ontvangen. Het kabinet beloofde daarom de situatie te onderzoeken. Die rapporten liggen er sinds vorige week. De problemen die gemeenten schetsen blijken reëel en nijpend. De budgetten zijn niet meegegroeid. Sterker nog: een aantal gemeenten zag hun inkomsten vanuit het Rijk voor de jeugd de laatste twee jaar teruglopen met meer dan 20 procent.

Ultimatum
Daarom stellen vakbonden en jeugdzorgmedewerkers nu een ultimatum. FNV Zorg & Welzijn en CNV Zorg en Welzijn eisen een structureel budget van 750 miljoen euro en eenmalig 200 miljoen euro voor werkgevers en werknemers.

"Gaat minister Hugo de Jonge voor 1 juni 2019 niet akkoord, dan volgen er acties,'' licht FNV-bestuurder Maaike van der Aar toe. "Vorig jaar hebben we het nog bij een manifestatie gehouden, maar als aan dit ultimatum geen gehoor wordt gegeven, gaan we staken.''

Overspannen
Jeugdconsulent en docent pedagogiek Niekie Warnaar: ,,Eigenlijk zie ik overal overspannen jeugdzorgwerkers. We zijn alleen maar aan het ploeteren. Je voelt continu tijdsdruk om wachtlijsten weg te werken.

Dit is een ethisch dilemma, want je wilt je werk ook zorgvuldig doen.'' De FNV-bestuurster valt haar bij: "Het gaat hier niet over broodjes, maar over kinderen die echt hulp nodig hebben.''

Afvlakkende stijging
Een woordvoerder van het ministerie reageert als volgt: "Deze aantallen stijgen sinds 2015, maar de groei vlakt wel af. Ook zien we veel variatie tussen gemeenten in het aandeel jongeren dat jeugdhulp ontvangt. De afvlakkende stijging van het aantal jongeren dat jeugdhulp ontvangt is niet alleen iets om zorgen over te hebben. Het betekent dat we kinderen en jongeren die hulp nodig hebben beter bereiken en hen passende hulp kunnen bieden. Dat is ook precies de bedoeling: kinderen en gezinnen eerder in beeld."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden