Nieuws

Jeugdrechters slaan alarm: kinderen slachtoffer van ‘systeem in crisis’

Jeugdrechters nemen soms noodgedwongen ‘niet passende’ beslissingen, of moeten oordelen op basis van gebrekkige of incomplete dossiers. Daardoor blijven jongeren te lang in gesloten instellingen.

Carla van der Wal en Victor Schildkamp
Kinderen die hulp en bescherming nodig hebben, krijgen die op dit moment lang niet overal.  Beeld Getty Images
Kinderen die hulp en bescherming nodig hebben, krijgen die op dit moment lang niet overal.Beeld Getty Images

Dat blijkt uit een document waarin de rechtspraak zelf stelling neemt in het publieke debat, en hard oordeelt over de stand van zaken. ‘Het structurele tekort aan tijd, geld en aan gekwalificeerde medewerkers binnen de jeugdbeschermingsketen maakt dat het systeem in crisis verkeert,’ zo is te lezen in een notitie van de rechtspraak over jeugdbescherming.

Die crisis toont zich in de rechtbanken, waar wordt geoordeeld over bijvoorbeeld het onder toezicht stellen van kinderen, maar ook over uithuisplaatsingen. Zo nemen jeugdrechters soms beslissingen die ze eigenlijk niet passend vinden. ‘Gezien de verstopte keten kunnen ze niet anders,’ zo is te lezen. Jongeren verblijven daardoor bijvoorbeeld langer op gesloten plaatsen dan volgens de wet zou moeten.

‘Evidente onjuistheden’

Jeugdrechters krijgen ook te maken met kwesties die met spoed moeten worden opgelost, omdat problemen te lang zijn blijven liggen. Zaken zijn zwaarder en tijdrovender, dossiers niet altijd compleet. Rechters krijgen rapportages voor hun neus die ‘met zekere regelmaat als ondermaats worden ervaren’. Rapporten van zogenaamde gecertificeerde instellingen (GI’s), die jeugdhulp organiseren en onder toezichtstellingen uitvoeren, worden met name bekritiseerd. Het is voorgekomen dat zo’n rapport ‘evidente onjuistheden’ bevat.

Het is in rapportages sowieso niet altijd duidelijk waar informatie vandaan komt, of die getoetst is en hoe deze tot stand is gekomen. Feiten, meningen en conclusies zijn niet altijd van elkaar te onderscheiden. Voor onafhankelijk onderzoek zijn amper onderzoekers of deskundigen beschikbaar. Overigens is er op sommige plekken in het land ook een structureel tekort aan jeugdrechters.

Als rechters een maatregel opleggen om een kind te beschermen, is de juiste hulp lang niet altijd aanwezig. Er zijn lange wachtlijsten, er is een tekort aan medewerkers en het grote verloop binnen jeugdzorg ‘draagt niet bij aan de kwaliteit’. Kinderen die in het nauw zitten en bescherming nodig hebben, krijgen die op dit moment niet overal.

Op de schop?

Op sommige plekken zijn de jeugdzorgorganisaties helemaal in zwaar weer terecht gekomen. Zo verloor Briedis Jeugdbeschermers, dat toezag op voogdij en ondertoezichtstellingen, dit jaar haar keurmerk vanwege tekortkomingen. Inmiddels is het faillissement uitgesproken en worden de kinderen die onder Briedis vielen elders ondergebracht.

Er wordt getwijfeld of het zin heeft het jeugdbeschermingsstelsel compleet op de schop te doen. De tekorten aan gekwalificeerd personeel worden daar immers niet door teniet gedaan, terwijl ze wel voor een ‘substantieel deel de problemen veroorzaken waar de jeugdbescherming nu mee kampt’. Er wordt gewaarschuwd: de wachtlijsten verdwijnen niet per se door het systeem te veranderen, terwijl die verandering wel veel tijd, energie en geld zou kosten.

Dat het zo spaak loopt in de jeugdzorg ligt extra gevoelig door het aantal uit huis geplaatste kinderen van ouders die slachtoffer werden van de toeslagenaffaire. Het CBS becijferde dat het gaat om 1115 kinderen. Mogelijk zijn het er zelfs meer.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden