Plus

Jaap de Groot: Mijn afscheid was geen vrolijke bedoening

Jaap de Groot groeide bij De Telegraaf uit tot een spil binnen de Nederlandse sportjournalistiek. Na 43 jaar vertrok hij vanwege 'verschillende inzichten' bij zijn krant. 'Ik wil weer een stip aan de horizon.'

'Iedereen weet dat ik journalist ben en iedereen weet dat ik schrijf wat ik wil. Als dat niet kan, ben ik weg' Beeld Daniel Cohen

Jaap de Groot (63) wil eerst even iets duidelijk maken. Hij is, na 43 jaar, niet langer werkzaam bij De Telegraaf, maar dat betekent niet dat hij is gestopt met werken. "Ik ga een volgende fase in. Er liggen diverse aanbiedingen, ook van mooie organisaties over de grens. Ik wil eerst de rook laten optrekken en daarna maak ik een keuze, want stoppen is geen optie."

Eind december vertrok De Groot als hoofdredacteur Sport bij De Telegraaf. Dat afscheid ging met stille trom: onder zijn laatste column stonden slechts twee zinnen: 'Na 27 jaar is dit mijn laatste column in Telesport. Het was buitengewoon leerzaam en inspirerend om mijn mening met u te delen.'

Het ingetogen vertrek was op zijn verzoek, zegt De Groot, die voor het eerst over zijn afscheid wil praten. "Ik ben weg als gevolg van een botsing tussen verschillende inzichten. Die bleken niet overbrugbaar. Dan moet je niet met veel toeters en bellen de deur uitlopen, alsof er sprake is van een vrolijke bedoeling. Dat is het niet."

Na wat hij zelf 'een ongelooflijk schitterende tijd' op de werkvloer noemt, kreeg De Groot de laatste jaren steeds vaker last van tegenwind. De krant kwam in handen van de Vlaamse uitgever Mediahuis. Sindsdien zag de baas van de sportredactie zijn invloed slinken.

"Er kwam een ander dna binnen. Dat bleek niet het mijne te zijn. Dat kan gebeuren. Maar ik had afspraken gemaakt, en die werden eenzijdig herschreven. Zo werkt dat volgens mij niet."

Nelson Mandela
Onder zijn leiding maakte Telesport - de merknaam is inmiddels geschrapt - in 2010 een grote stap richting de digitale werkelijkheid. Op de Winterspelen in Vancouver scoorde de sportredactie ongekend hoge kijkcijfers met video's en online verslaggeving. "Dat was ook zo tijdens het WK in Brazilië in 2014, waar we met reportages soms 1 miljoen views aantikten. We waren marktleider. Ik was er heilig van overtuigd dat wij de blauwdruk zouden zijn voor de reorganisatie die Mediahuis voor ogen had."

Dat was een vergissing: zijn redactie werd als eerste ontmanteld. "Zo werd de videoafdeling bij ons weggehaald, video's moesten centraal worden geregeld. Dan raakt een redactie zijn improvisatievermogen kwijt en erger: zijn autonomie, waardoor alles op elkaar gaat lijken."

Hij was chef sinds 2006 en voor hem was de koers altijd duidelijk: een krant of site onderscheidt zich met primeurs en met verhalen waarover iedereen spreekt. "Je kunt ook zeggen: wij kiezen voor lollige onderwerpen of voor mooie stukken, maar dat kunnen ze bij alle redacties. Het gaat erom dat je voorop loopt."

"Zo ben ik ook gaan scouten: ik ben niet op zoek gegaan naar de beste schrijvers, maar naar de news getters. Die hun verhalen razendsnel ook online en in video's kunnen vertellen. Dat werkte als een trein. Totdat opeens alles anders werd. Nu moeten we eerst opgeven dat we een camera nodig hebben. Pas als er toestemming is, kunnen we erop uit. Zo verwordt nieuws maken tot een wachtrij voor een loket."

De Groot ziet zichzelf als iemand die in oplossingen denkt en hield hoop dat hij zijn visie bij zijn hoofdredactie en uitgever alsnog kon verdedigen. "Maar ik werd voor voldongen feiten geplaatst. Ik ben realistisch: wie betaalt, bepaalt - dus hield ik de eer aan mezelf." Hij trok de deur achter zich dicht. Zonder afkoopsom of vertrekpremie. "Daar heb ik niet eens over gepraat. Dat geld kan beter aan jong talent worden besteed." Hij wil er ook geen 'emotionele toestand' van maken. "De Telegraaf heeft mij jarenlang veel gegeven, maar nu is de stip aan de horizon weg. Dan ga ik die stip elders zoeken."

De Groot begon zijn carrière bij het Noordhollands Dagblad. Al na enkele maanden werd hij - 19 jaar oud en meteen twee primeurs op zijn conto - binnengehaald door De Telegraaf. Daar groeide hij uit tot een spil binnen de sportjournalistiek, een spreekbuis van sporters en pleitbezorger van sport als maatschappelijk bindmiddel.

De Groot deed, vaak tot ergernis van zijn vakgenoten, veel klussen naast zijn werk als sportjournalist. Hij maakte een documentaire over Silvio Berlusconi ('Daar was De Telegraaf ruimdenkend in'), interviewde Nelson Mandela, ging vier keer op bezoek op Downing Street 10, nam zitting in de Sportraad, organiseerde De Wedstrijd van de Eeuw en het afscheid van Dennis Bergkamp bij Arsenal, richtte de Stichting Volendam United op ('Voor de slachtoffers van 't Hemeltje'). Ook liet hij zich als vertrouweling van Johan Cruijff nadrukkelijk gelden tijdens de revolutie van Cruijff bij Ajax en de daarop volgende bestuurlijke crisis.

Biografie van Cruijff
Lachend: "Van al die activiteiten ben ik als journalist beter geworden. Op de documentaire met Berlusconi na hoefde ik daar verder ook niets voor te hebben. Mijn beloning was de kennis die ik opdeed. Weet je wat het is? Ik ben niet van dogma's en ijzeren wetten. Daarbij ben ik altijd duidelijk geweest: iedereen weet dat ik journalist ben en iedereen weet dat ik schrijf wat ik wil. Als dat niet kan, ben ik weg."

Hij kent de verhalen over zijn scherpe, bonkige stijl - De Groot schrijft liever vanuit de buik dan vanuit zijn hoofd. "Voor mij is journalistiek zo dicht mogelijk bij de mensen komen. Bij de lezers, en bij de sporters."

In die stijl schreef hij in 2017 Mijn verhaal, de biografie van Cruijff waarvan wereldwijd meer dan 1 miljoen exemplaren zijn verkocht. "Toen ik de tapes ging uitwerken - na Johans dood - leek het net alsof hij achter me stond, en me direct toesprak. Dat gevoel wilde ik overbrengen. Alsof Johan zich rechtstreeks tot de lezer richt - of dat nou een jochie in Amsterdam-West is of een meisje in Guatemala."

Magie van sport
Steekt het hem niet dat recensenten, met een voorkeur voor 'mooischrijverij', ingetogen reageerden? "Iedereen mag vinden wat hij wil. Ik koester de reacties uit de wereld. L'Equipe en Gazetta dello Sport hebben een bijlage over het boek gemaakt. En Pep Guardiola liet mij weten dat hij zo ontroerd was dat hij het boek opzij moest schuiven."

De Groot maakte in 2018 met de biografie van Dirk Kuijt opnieuw een bestseller. "Helaas bleven veel collega-journalisten hangen aan drie zinnen over Van Bronckhorst, terwijl je de kleedkamer van Feyenoord als een metafoor moet zien. Het geloof in succes gaat over kampioen worden, maar nog veel meer over groepsprocessen en hoe negatieve energie kan worden omgezet in daadkracht. Dat is de magie van sport."

"Sport gaat eigenlijk over alles."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden