PlusProfiel

Is nieuwe minister Piet Adema de verbinder waar de landbouw zo naar snakt?

Met de benoeming van Piet Adema krijgt het kabinet een landbouwminister die ‘ook zelf op een boerderij heeft gewerkt’. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers deed een ‘indringend’ beroep op hem.

Hanneke Keultjes en Marcia Nieuwenhuis
Piet Adema, de nieuwe minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Beeld ANP
Piet Adema, de nieuwe minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.Beeld ANP

De landbouwsector heeft ‘rust, zekerheid en duidelijkheid’ nodig, zegt Piet Adema bij zijn eerste kennismaking met de pers. Hij herhaalt het wel zes keer – niet altijd in dezelfde volgorde overigens. Adema heeft sinds gisteren de minst gewilde baan van Nederland. Hij volgt de begin vorige maand opgestapte Henk Staghouwer op als minister van Landbouw.

De afgelopen vier weken maakte partijleider Gert-Jan Segers eerst een longlist van kandidaten, daarna bracht hij die terug tot een shortlist. Adema werd ruim een week geleden benaderd. Voordat Segers bij hem aanklopte, had de ChristenUnie-voorman al meerdere oriënterende gesprekken gevoerd met andere mogelijke ministerskandidaten.

Groepsgesprek

Ook Adema zei niet meteen ‘ja’. Hij voerde gesprekken met Segers, met invalminister Carola Schouten en zijn gezin. Hij belde zijn vier kinderen eerst afzonderlijk. Daarna voerden hij en zijn vrouw nog een groepsgesprek met hen. De gevolgen voor zijn gezin, zei hij gisteren, zouden in tijden dat politici vaker te maken krijgen met bedreigingen ‘zeer indringend’ zijn.

Dat Adema toch ‘ja’ zegt, komt omdat hij vindt dat de landbouw in Nederland een toekomst heeft en voor grote opgaven staat. Daaraan wil hij bijdragen. “Misschien realiseer ik me nog niet wat dit allemaal betekent. En toch vind ik dat sector het verdient dat er bestuurders naar voren stappen.”

Adema is een partijman, die tussen 2013 en 2021 de voorzittershamer hanteerde en aanschoof bij de wekelijkse vergadering van ChristenUnie-bewindslieden. Segers heeft groot vertrouwen in hem. Met Adema, zeggen ingewijden, ‘kan hij lezen en schrijven’.

Zijn cv verraadt geen brede affiniteit met landbouw. Die heeft hij wél, benadrukte Adema. “Ik leef tussen de boeren, mijn broer is boer geweest.” Op het Friese platteland, waar hij werd geboren, getogen en nog altijd woont, heeft hij ‘ook zelf op de boerderij gewerkt’.

Ervaring met onderhandelen

Eerder was Adema gedeputeerde van de provincie Friesland en waarnemend burgemeester in Achtkarspelen, Tynaarlo en Borger-Odoorn. Sinds 2017 is de Fries voorzitter van WoningBouwersNL, de vereniging van ontwikkelaars en bouwondernemers, en van Schoonmakend Nederland, de branchevereniging van schoonmaak- en glazenwasserijbedrijven. Dankzij die rollen deed hij ruime ervaring op met onderhandelen en kent hij de ‘polder’.

Adema nam zijn directeur bij Schoonmakend Nederland, Rob Rommelse, ‘in de loop van vorige week’ in vertrouwen. De ChristenUnie had toen net ‘een klemmend beroep’ op hem gedaan om de nieuwe landbouwminister te worden. Als eerste reactie maakte Rommelse ‘een flauw grapje’. “Piet wilde een nieuwe, duurzame auto kopen. Ik zei: maar goed dat je die nog niet hebt besteld, straks krijg je een tractor van de zaak.”

Rommelse dacht met Adema mee over de implicaties. “Piet wist dat hij geleefd zou gaan worden. Daar zag hij tegenop.” Toch zei Adema afgelopen donderdag ‘ja’ tegen Segers.

Die had inmiddels óók uitgebreid met premier Mark Rutte gesproken, en met zijn coalitiecollega’s. Dat Staghouwer faalde, vonden ze bij de ChristenUnie, kwam óók omdat hij door VVD, D66 en CDA met verschillende en soms tegenstrijdige opdrachten werd opgezadeld. Dat mocht de nieuwe minister niet overkomen. Die verzekering kreeg Segers.

Adema wacht een zware taak: hij moet ervoor zorgen dat boeren nog een boterham kunnen verdienen – óók als ze straks minder stikstof mogen uitstoten. Daarvoor heeft dit kabinet een grote zak geld uitgetrokken. Maar de hoge verwachtingen die het kabinet heeft van de nieuwe uitkoopregeling ter waarde van 7,4 miljard euro om boerenbedrijven te beëindigen zijn ‘onrealistisch’. Zo concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) maandag.

Omdat het kabinet de uitkomst van de stikstofgesprekken met boeren onder leiding van Johan Remkes afwacht, is de langverwachte brief over het toekomstperspectief van boeren er nog steeds niet. Remkes presenteert zijn bevindingen woensdag, op Adema’s derde werkdag als landbouwminister. Daar is Adema ‘blij mee’. De nieuwe minister heeft geen voorinzage gehad. “Ik weet niet wat in zijn advies staat.”

Rommelse begrijpt wel waarom Segers uitgerekend Adema voor deze functie vroeg. “Hij is een snelle denker, iemand die zich snel invreet in dossiers en een echte verbinder.” Adema begon maandag meteen over ‘samenwerken’ en ‘de handen ineenslaan’. Hij deed ook een beroep op de samenleving. “We moeten samen de schouders eronder zetten. Ik kan dat niet alleen.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden