Plus Analyse

Is het varken nu gered?

Het nieuws hebben ze gehaald, de voorvechters van dierenrechten die deze week een varkensstal bezetten. Hoe effectief is deze actie van Meat the Victims?

De bezetting van de stal in Boxtel. Beeld ANP

Dode dieren in emmers. Bloed tegen de muur. Was het gesprek deze week maar gegaan over dierenleed, zegt Jonathan Loogman (22) van ­actiegroep Meat the Victims. Als woordvoerder heeft hij zich vooral moeten verdedigen. Waarom zijn ze met zo’n honderd man een varkensboerderij binnengedrongen en hebben ze zich tien uur lang in een stal opgehouden? Huis­vredebreuk, zo luidde het algemene oordeel, en totaal onverantwoordelijk.

De getroffen boer had een brief geschreven. Hij en zijn gezin voelden zich niet meer veilig in hun eigen huis, ze hadden er nachten niet van geslapen. Loogman en een collega-actievoerder hoorden het aan in latenighttalkshow Pauw, een meewarig glimlachje om de lippen. Wat zijn twee slapeloze nachten, vergeleken met miljoenen creperende varkens?

Twee werelden

“Jullie wekken weinig sympathie als je dit verhaal weglacht,” merkte Jeroen Pauw op. De activisten gingen die avond aan zijn tafel in gesprek met twee boeren. Twee werelden konden niet verder uit elkaar liggen. Een jonge vrouw, die vertelt over een ziek biggetje dat ze in haar armen houdt en een naam geeft. Daar tegenover een boer, die over biggensterfte praat in percentages, aangezien een dode big geld kost. En Jonathan Loogman die uiteenzet dat mensen óók maar gewoon dieren zijn.

De media-aandacht hebben de activisten van Meat the Victims binnen: krantenpagina’s vol, een optreden bij Pauw, en dan hebben we het nog niet over Twitter. Maar wat is dit precies voor organisatie? En krijgen ze ook iets voor elkaar?

De groepering doet politicoloog Jean Tillie denken aan het ecologisch anarchisme van de jaren zestig en zeventig. “Hun visie was: als je een machtsvrije samenleving wilt hebben, moet je alle levende wezens als gelijken zien. Dat de groep spreekt over niet-menselijke dieren, doet me aan die anarchisten denken. Je moet niet de macht uitoefenen over iemand anders.”

Een klassieke radicale beweging, noemt Tillie het. Met leden die de wereld indelen in twee groepen: de mensen die dierlijke producten eten, tegenover de mensen die dat niet doen, waarbij het eigen gedachtegoed als superieur wordt gezien. “Die strenge regels: veganist zijn, niet drinken, continu nadenken over wat het goede is – die zijn bijna religieus. Orthodoxe moslims doen precies hetzelfde.”

Hun ideologische medestanders keren zich ­tegen de bezetting. Je moet wel met respect met ­elkaar blijven omgaan, zegt Casper Schrijver van Wakker Dier. “Deze actie was tegen de wet, en daar zijn we strikt op. Je ziet dat het daarna niet over de inhoud is gegaan, maar alleen over wat ze hebben gedaan.”

Hans Baaij van Varkens in Nood noemt de campagne naïef. “Maar ik kan me het ongeduld van die actievoerders goed voorstellen. Organisaties voor dieren doen van alles, van rechts­zaken tot onderzoek naar overtredingen door de vee-industrie, en ze worden geheel genegeerd.”

Bloed tappen

Dafne Westerhof, van varkensopvang Het Beloofde Varkensland in Amstelveen, keurt de actie ook af. “De dieren moeten nu worden getest op besmettelijke ziektes. Bloed tappen dus. Je wilt niet weten hoe dat gaat, verschrikkelijk.”

Toch delen ze allemaal het standpunt dat het varken te veel als handelswaar wordt gezien, als product. Het economische systeem waarin dat gebeurt, noemen ze verkeerd. En er is één groot verschil met de stalbezetters: ze gaan niet over tot directe actie.

“Wat Meat the Victims doet, is een vorm van dierenradicalisme,” zegt Tillie. “Met de huis­vredebreuk zijn ze een grens overgegaan. Het zijn geen extremisten, ze gebruiken nog geen geweld. Maar je kunt ook op een andere manier ergens tegen zijn. Misschien hebben ze een terechte politieke claim, maar dat kan ook minder wij tegen zij.”

De vraag blijft hoe effectief deze actie uiteindelijk is geweest. Tillie: “Aandacht, positief of negatief, genereert aandacht. Zo is Forum voor Democratie gegroeid. Maar ik zou zeggen: doe je verhaal met wat meer humor. Er zit geen grein­tje relativeringsvermogen bij deze club. Als ze wat duurzamer campagne voeren, zouden ze meer impact hebben.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden