Internationale waakhond: Nederland moet strenger toezien op witwasconstructies

Nederland moet strenger zijn voor financiële instellingen als het gaat om het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering. Dat schrijft een internationale waakhond in een rapport dat minister van Financiën Sigrid Kaag aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Het Parool
De FATF waarschuwt dat hij bij bedrijven en instellingen te vaak niet duidelijk is wie de uiteindelijke eigenaar is.  Beeld Getty Images/fStop
De FATF waarschuwt dat hij bij bedrijven en instellingen te vaak niet duidelijk is wie de uiteindelijke eigenaar is.Beeld Getty Images/fStop

De Financial Action Task Force (FATF) schrijft in het rapport dat Nederland over het algemeen goede resultaten boekt als het gaat om het bestrijden van witwassen en financiering van terrorisme. Toch is het nog te makkelijk om constructies met criminele doeleinden op te tuigen.

Het toezicht is op zichzelf kundig, maar soms te vrijblijvend en veel gebaseerd op informele afspraken en waarschuwingen. De straffen voor witwassen zijn bovendien zo laag dat criminelen zich daardoor niet laten afschrikken. De waakhond vindt dat Nederland ook moet kijken of het toezicht aangescherpt kan worden en of er misschien strengere straffen moeten komen voor witwassen.

Gebrekkige informatie

Een van de problemen is dat het lang niet altijd duidelijk is wie uiteindelijk een belang heeft bij een bepaalde constructie van bedrijven, stichtingen of andere organisaties. Eigenlijk moet die informatie over de zogenoemde ‘ultimate beneficial owner’ (UBO), de uiteindelijke belanghebbende, in een register bij de Kamer van Koophandel worden vastgelegd, maar slechts 27 procent van die UBO’s is bekend. Er worden dan ook nauwelijks straffen opgelegd. Tevens is volgens de FATF nog nooit een bedrijf betrapt bij het doorgeven van valse gegevens.

De toezichthouder vindt dat vooral notarissen te makkelijk wegkomen met het accepteren van de gebrekkige UBO-gegevens in Nederland. De overheid zou ze moeten dwingen de gegevens te controleren. Als hun cliënten ingewikkelde constructies bedenken die kunnen worden gebruikt voor witwassen of terrorismefinanciering, moeten de notarissen die klant maar weigeren.

Minister Kaag zegt dat ze samen met minister van Justitie Dilan Yesilgöz na de zomer inhoudelijk op het FATF-rapport zal reageren.

Megaboetes

De afgelopen jaren hebben meerdere grote Nederlandse banken hoge boetes gekregen voor het niet naleven van antiwitwaswetgeving. Zo betaalde ABN Amro in april vorig jaar 480 miljoen euro aan het Openbaar Ministerie, omdat de bank jarenlang volstrekt onvoldoende toezicht hield. Het OM vervolgt daarnaast ook voormalige ABN-bestuurders Gerrit Zalm, Joop Wijn en Chris Vogelzang voor hun rol in het gebrekkige toezicht.

In 2018 trof ING de grootste schikking ooit in het land met het OM: de bank moest 775 miljoen euro betalen vanwege falend toezicht op mogelijke witwaspraktijken. Oud-topman Ralph Hamers, tegenwoordig ceo van de Zwitserse bank UBS, wordt vervolgd vanwege zijn rol in deze affaire.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden