Internationaal onderzoek: mondkapjes werken tegen verspreiding corona

Lang is erover gediscussieerd, maar onderzoekers uit Duitsland, geholpen door wetenschappers uit China en de Verenigde Staten, zeggen definitief bewijs te hebben dat mondkapjes werken in de strijd tegen het coronavirus.

null Beeld EPA
Beeld EPA

In veel situaties is een eenvoudig mondkapje al genoeg, stellen de wetenschappers. Ze spreken van ‘een doorbraak’.

Onderzoekers van onder meer het Max Planck Instituut in Mainz en het universitair ziekenhuis Charité in Berlijn maakten voor hun onderzoek gebruik van een nieuw model om aan te tonen dat de effectiviteit van een gezichtsmasker afhangt van de hoeveelheid virus in de lucht, schrijven ze in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

De conclusie: in een omgeving of ruimte met een lage virusconcentratie kan het gebruik van een eenvoudig chirurgisch mondmasker het reproductiegetal al duidelijk verlagen. In een omgeving waar meer virusdeeltjes rondwaren, zoals in ziekenhuizen of slecht geventileerde binnenruimten, is volgens de onderzoekers betere bescherming nodig, zoals een FFP2- of N95-masker.

Discussie in Nederland

Het nut van het dragen van mondkapjes werd vorig jaar in Nederland hevig betwist. Onder andere RIVM-baas Jaap van Dissel bleef volhouden dat gezichtsbescherming weinig effect had in de strijd tegen het coronavirus. Hij stelde dat mondkapjes leiden tot schijnveiligheid en dat ze afleiden van andere coronamaatregelen. Dat Nederland na veel discussie uiteindelijk toch overging tot een mondkapjesplicht in publieke binnenruimten was volgens Van Dissel daarom een ‘politiek besluit’. Zelfs Anthony Fauci, zijn evenknie in de VS, kon hem destijds niet op andere gedachten brengen.

Het team van wetenschappers uit Duitsland, China en de VS zegt met hun studie echter aan te tonen dat mondkapjes − mits correct gebruikt en door veel mensen gedragen − het reproductiegetal van het coronavirus fors omlaag kunnen brengen. Om dat cijfer te laten dalen van 3 − de geschatte verspreidingsfactor van het coronavirus zónder maatregelen − naar onder de 1, zou 60 tot 70 procent van de bevolking een mondkapje moeten dragen. Bij de betere maskers is dat percentage 40 procent.

De onderzoekers gaan daarbij uit van het begrip ‘universal masking’, waarbij mensen als ze deelnemen aan de samenleving altijd een mondkapje dragen. Bovendien benadrukken ze dat ook maatregelen als afstand houden en goede ventilatie nog steeds van belang blijven.

‘Wetenschappelijke doorbraak’

Volgens directeur Ulrich Pöschl van het Max Planck Instituut is voor het eerst wetenschappelijk aangetoond dat mondkapjes de verspreiding van corona remmen. “Dat is essentieel om af te rekenen met niet eenduidig eerder onderzoek en aanhoudende discussies. We zijn ervan overtuigd dat de inzichten en resultaten uit onze studie een wetenschappelijke doorbraak vormen die zal helpen om het debat over het nut van mondmaskers te beslechten.”

De wetenschappers komen met hun bevindingen nu veel westerse landen volop bezig zijn met het vaccineren van de bevolking tegen corona. Het is daarom de vraag hoelang een mondkapjesplicht in binnenruimten nog nodig is. Toch blijft gezichtsbescherming zelfs voor gevaccineerde personen een nuttige maatregel, stellen de onderzoekers. “Bijvoorbeeld als bescherming door een vaccinatie na verloop van tijd afneemt,” zegt Christian Witt van het Charité-ziekenhuis in Berlijn.

Aerosolen

Het onderzoek levert volgens de onderzoekers ook informatie op over een ander hevig bediscussieerd onderwerp: aerosolen. De wetenschappers stellen dat de kleine virusdeeltjes niet leiden tot een enorm snelle verspreiding van het coronavirus, zoals bij mazelen bijvoorbeeld wel het geval is. Maar hoewel het reproductiegetal van het coronavirus een stuk lager is dan dat van mazelen, spelen aerosolen volgens het onderzoeksteam wel degelijk een rol bij de verspreiding.

In Nederland stelt het RIVM pas sinds deze week expliciet op zijn website dat aerosolen - naast grotere virusdruppels - bijdragen aan de verspreiding van het coronavirus. Een flinke groep wetenschappers pleit al sinds vorig jaar voor meer aandacht voor ventilatie, een van de manieren waarop virusverspreiding via aerosolen beperkt kan worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden