Nieuws

Inspectie: Marechaussee heeft nauwelijks zicht op mensensmokkel

De Koninklijke Marechaussee, verantwoordelijk voor het toezicht op de Nederlandse grenzen, heeft nauwelijks zicht op mensensmokkelbendes. Ook is er geen structurele aanpak van deze criminele groepen die illegaal mensen over de Nederlandse grens helpen. Dat is ‘problematisch’.

Hanneke Keultjes
Een hondengeleider van de Koninklijke Marechaussee controleert vrachtwagens op verstekelingen, die via Hoek van Holland met de boot naar Harwich gaan.  Beeld ANP
Een hondengeleider van de Koninklijke Marechaussee controleert vrachtwagens op verstekelingen, die via Hoek van Holland met de boot naar Harwich gaan.Beeld ANP

Dat concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid in een hard rapport over grenstoezicht en opsporing. Volgens de inspectie pakt de marechaussee vooral incidenten aan.

De Koninklijke Marechaussee moet toezicht houden op wie er Nederland binnenkomen. Zelf vindt de marechaussee het belangrijk om mensensmokkel aan te pakken. Dat gaat vaak om het illegaal binnenkomen of doorreizen van migranten – meestal tegen forse betaling – maar ook om mensenhandel.

Toch blijkt uit het onderzoek dat de aanpak van die problemen niet van de grond komt. Doelstellingen voor gerichte structurele maatregelen ontbreken. Binnen de marechaussee werken afdelingen ‘slechts beperkt samen’ om het probleem aan te pakken. De focus ligt vooral op Schiphol en Rotterdam/The Hague Airport, plekken waar veel mensen ons land binnenkomen. Er is veel minder zicht op regionale lucht- of zeehavens.

Beperkte kennisoverdracht

Ook blijkt de kennis van marechaussees die net van de opleiding komen ‘niet op het gewenste niveau’. “Er werkt veel jong en nieuw personeel,” zegt hoofdinspecteur Peter Neuteboom. “Zij stromen in terwijl ze niet volledig zijn ingewerkt.”

De inspectie geeft Defensie, waar de marechaussee onder valt, een veeg uit de pan vanwege het grote verloop van personeel. Dat is het gevolg van het ‘mobiliteitsbeleid’ bij de krijgsmacht, waarbij militairen na een paar jaar van functie moeten wisselen. “Er is daardoor beperkt sprake van kennisoverdracht,” constateert Neuteboom. Bij Defensie klinken al langer geluiden om militairen langer dezelfde functie te laten houden.

De marechaussee staat daarbij ook ‘met de rug tegen de muur’, ziet Neuteboom: “Mensen denken ook aan hun eigen carrière en grijpen dan een kans als die voorbij komt.” Volgens hem zou de marechaussee het aantrekkelijker moeten maken om langer in dezelfde functie te werken.

Onderzoeken geseponeerd

Het gebrek aan kennis is te merken, zegt de Inspectie, aan het hoge aantal geseponeerde opsporingsonderzoeken. Uit het inspectierapport blijkt dat tussen januari 2017 en juni 2020 bijna 40 procent van de eenvoudigere mensensmokkelzaken werd geseponeerd.

Bij de complexere onderzoeken is het resultaat beter, omdat aan die zaken meer ervaren rechercheurs van de marechaussee werken. Maar ook daar zijn zorgen, omdat ervaren rechercheurs eveneens vertrekken. “Die expertise moet juist geborgd blijven.” Bij de politie, stelt Neuteboom, blijven rechercheurs langer in dezelfde functie.

‘Concreet beleid’ nodig

Er wordt ook nauwelijks informatie uitgewisseld tussen marechaussee, Europol, politie en het Expertisecentrum Mensenhandel en Mensensmokkel. De mensen die de inspectie ondervroeg zeiden van het expertisecentrum ‘niets of weinig’ te horen. “Het is een gedeeld probleem,” zegt Neuteboom. “Het is verbrokkeld. Het is doodzonde als er her en der info beschikbaar is, maar dat die niet wordt gedeeld.”

De inspectie vindt dat de marechaussee zichzelf concrete doelen moet stellen, bijvoorbeeld over de aanpak van bekende smokkelroutes of een betere focus op landen waar de smokkel vandaan komt. Daarbij moet ook het ministerie van Justitie en Veiligheid ‘concreet beleid’ gaan maken voor de aanpak van mensensmokkel. Neuteboom: “Er mag bij het ministerie wel meer aandacht zijn voor wat de marechaussee wel en niet kan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden