PlusAchtergrond

In de rest van Europa heet Rutte nu ‘Mr. Nee, Nee, Nee’

Mark Rutte fungeert dit weekend op de EU-top in Brussel als de boksbal van Europa. Iedereen moet hem hebben vanwege zijn vermeende vrekkigheid. Het lijkt de premier niet te deren. ‘Ik vind hem juist erg ontspannen,’ zegt een ingewijde.

Premier Mark Rutte is erg ontspannen, dit weekend in Brussel.Beeld AFP

De Poolse premier Mateusz Morawiecki kan zich ook al niet inhouden. “Er is een groep landen,” zegt hij aan het begin van de tweede vergaderdag in Brussel, “die zichzelf zuinig noemt, maar wat ons betreft zijn het vrekken. Zij willen een lager Europees budget, terwijl wij juist geld willen voor de wederopbouw van Europa.”

Mr Nee, Nee, Nee

Hij hoeft niet eens een namen te noemen, iedereen weet inmiddels wie hij bedoelt: de Vrekkige Vier, met als boegbeeld Mark Rutte. Die lijkt deze dagen, waarin in Brussel wordt gesproken over heel erg veel geld, de enige die tegen alles ‘nee’ zegt. ‘Nee’ tegen giften aan landen die getroffen zijn door het corona-virus. ‘Nee’ tegen een grotere EU-begroting. ‘Nee’ tegen het verwateren van de controle op uitgifte van geleend geld. Het Duitse weekblad Der Spiegel heeft het ook in de gaten en noemt hem ‘Europa’s Mr Nee, Nee, Nee’.

Het is dit weekend, of eigenlijk al de laatste weken, Rutte voor en Rutte na in de Europese media. Volgens de Italiaanse Corriere della Sera speelt onze premier het grote ‘Nee-spel’, en staat hij groot op de cover van haar magazine onder de kop ‘Il dottor Strarigore’ (de superstrenge dokter). Het Franse Le Monde heeft het over Ruttes ‘showdown met de EU’. 

De Bulgaarse premier Boyko Borissov vraagt zich af of Rutte misschien denkt dat hij de politieagent van Europa is. Het woord ‘bad guy’ is inmiddels ook al tientallen keren gevallen, onder meer in de toonaangevende The Economist, die hem ook neerzet als een ‘dominee die te veel koffie op heeft’. En eerder, aan het begin van de corona-crisis, trok de Portugese premier Antonio Costa van leer over de in zijn ogen ‘walgelijke’ Nederlandse houding, die hij verder ‘gevoelloos’ en ‘kleinzielig’ noemde. Al weken zijn overal in Europa journalisten bezig met verhalen die een blik moeten bieden op de Nederlandse ziel: waarom doet Rutte zoals hij doet?

‘Denkt Rutte soms dat hij de politieagent van Europa is?’ vraagt de Bulgaarse premier Boyko Borissov zich af. Beeld AP

Rechte rug

Rutte blijft opvallend monter onder alle ophef. De premier staat geduldig en opgewekt de pers te woord, en lijkt zich te schikken in zijn rol als slechterik. “Hij schaamt zich er niet voor om zijn rug recht te houden,” zegt een ingewijde. “En ik vind hem juist erg ontspannen. Hij ligt zeker onder vuur, maar vooral van buiten. Tijdens de onderhandelingen gaat het er een stuk professioneler aan toe.” 

Bovendien weet hij dat zijn opstelling niet alleen de steun heeft van de Tweede Kamer (of een gevolg is daarvan), maar ook van een meerderheid van de Nederlandse bevolking. Denk maar aan het filmpje dat ook in de rest van Europa driftig gedeeld is, waarin een medewerker van een afvalverwerkingscentrale waar Rutte op bezoek is hem maant om vooral geen geld te geven aan Spanje en Italië. “Ik onthoud dit,” zegt Rutte, en steekt vervolgens zijn duim op. Nu door de bocht gaan, en de zuidelijke landen hun zin geven, gaat het er voor de VVD de komende verkiezingen (in maart volgend jaar) niet makkelijker op maken.

Korzelige sfeer

Natuurlijk verlopen de onderhandelingen dit weekend niet altijd rimpelloos, moest Rutte zelf vrijdagavond ook erkennen. De leiders gingen uit elkaar in een ‘korzelige sfeer’, en ja, ‘een enkeling’ was ook geïrriteerd over zijn opstelling. Dit neemt allemaal niet weg dat Nederland wel het een en ander binnen dreigt te halen. Rutte is, ondanks alle kritiek, een leider naar wie geluisterd wordt. Sinds het vertrek van het Verenigd Koninkrijk is ons land een stapje opgeschoven in de hiërarchie. Nederland hoort niet bij de allergrootsten, maar wordt gezien als de grootste van de kleineren. En dat betekent dat hij vanochtend gewoon aanschoof bij een ontbijt waar ook Emmanuel Macron (Frankrijk), Angela Merkel (Duitsland), Pedro Sanchez (Spanje) en Giuseppe Conte (Italië) aanzaten.

In de luwte

Rutte heeft allang in de gaten dat hij niks voor elkaar krijgt als hij het zelf niet regelt. De tijd dat Nederland zich achter andere landen kon of wilde verschuilen is voorbij. Nu is het juist Nederland dat voor anderen de kolen uit het vuur haalt. Het is een illusie om te denken dat Rutte de enige is die hamert op zuinigheid en voorzichtigheid. Behalve Oostenrijk, Zweden en Denemarken (de andere drie van de Vrekkige Vier) zijn er genoeg andere lidstaten die dat ook vinden en het wel fijn vinden zo in de luwte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden