PlusAchtergrond

In 4 maanden tijd 12 procent minder ouderen in zorgcentra

Verpleeg- en verzorgingshuizen zien het aantal bewoners door de coronacrisis in rap tempo dalen. In de verpleeghuizen zijn dit jaar ongeveer 15.000 mensen overleden en er komen nog amper nieuwe bewoners bij.

Beeld ANP

Tussen 1 januari en 27 april daalde het aantal bewoners van 120.000 naar 105.000, meldt het Centraal Bureau voor Statistiek. Dat is een afname van ruim 12 procent. Sinds het CBS deze telling bijhoudt - daarmee begonnen de rekenmeesters in 1998 - is het aantal bewoners nog nooit zo laag geweest.

Een belangrijke verklaring voor de daling zijn de duizenden dodelijke slachtoffers die het coronavirus in verpleeghuizen eist. Daarnaast komen er sinds de coronacrisis nog amper nieuwe bewoners bij. Ook de plekken van mensen die door een andere oorzaak overlijden, worden amper opgevuld.

Vorige week lag de sterfte in zorgcentra 65 procent hoger dan gemiddeld. In een normale periode sterven er ongeveer 750 mensen per week. Tussen 20 en 26 april (week 17) van dit jaar overleden naar schatting ruim 1200 bewoners. De sterfte vlakt wel iets af: week 15 (6 tot 12 april) was met 1589 sterfgevallen het dodelijkst.

Gedecimeerd

CBS-socioloog Tanja Traag: “Je ziet een heel scherpe afname van het aantal bewoners in verpleeg- en verzorgingshuizen. Mensen blijven blijkbaar thuis wonen.” In de eerste tien weken van 2020 konden verpleeg- en verzorgingshuizen zo’n 300 nieuwe inwoners per week verwelkomen. Traag: “In week 11, van 9 tot 15 maart, kwamen er nog 200 nieuwe bewoners bij, maar in week 12, van 16 tot 22 maart, nog maar 42. De instroom van nieuwe bewoners is gedecimeerd.”

Conny Helder van branchevereniging Actiz is niet verbaasd door de cijfers. “We zien vooral heel duidelijk dat nieuwe bewoners hun verhuizing naar een verpleeghuis uitstellen. Mensen zijn bezorgd dat ze besmet kunnen raken, maar het belangrijkste is dat bezoek onmogelijk is als ze er eenmaal wonen. Het is bij de verhuizing zelf ook niet prettig dat familie niet naar binnen kan. Zij zijn juist heel belangrijk om de overgang goed te laten verlopen.”

Twijfel

Veel families zitten erg met de situatie in de maag, merken ze bij belangenvereniging MantelzorgNL. “We merken dat er bij onze achterban veel twijfel is. Mensen van wie de ouders bovenaan de wachtlijst staan, moeten kiezen. Aan de ene kant hebben de ouderen niet voor niets een indicatie, maar de kinderen vragen zich af het wel verstandig is. Als ze hun ouders laten verhuizen, nemen ze voor onbepaalde tijd afscheid.”

MantelzorgNL krijgt regelmatig vragen van mensen die overwegen hun ouders tijdelijk in huis te halen, zegt de woordvoerder. Ook Actiz verwacht dat de situatie tijdelijk is en rekent erop dat een deel van de lege bedden later versneld weer opgevuld wordt, als de situatie in verpleeghuizen weer enigszins normaal is.

Zichtbaar

Sinds 1998 is dit aantal gedaald van 145.000 naar zo’n 119.000 in 2008 en sindsdien schommelde het aantal bewoners van die instellingen rond dat aantal. De daling in het aantal bewoners is in heel het land zichtbaar en is in Brabant, Limburg en de Zaanstreek het sterkst. Daar daalde het aantal bewoners met ongeveer 15 procent. 

In de meeste regio’s dalen de sterftecijfers inmiddels weer. De regio’s Hollands-Midden en Rijnmond, beide in de Randstad, vormen daar een uitzondering op: daar nam de sterfte in verzorgingshuizen in de laatst gemeten week nog iets toe.

Volgens CBS-socioloog Traag is er ook in andere zorginstellingen nog amper nieuwe aanwas. “Daarbij kun je denken aan instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en de verslavingszorg.’’ Het CBS werkt er nog aan om ook de sterfte onder ouderen die thuiszorg krijgen in kaart te brengen. ,,Binnenkort krijgen we ook een beeld van de sterfte onder mensen die langdurige intensieve zorg thuis krijgen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden