Plus Klapstoel

'Ik wil out of the bag denken'

Manon Schaap (1962) is sinds 1 maart directeur van het Tassenmuseum. Hiervoor werkte ze voor tijdschriften, parfummerken en modehuizen. Volgende week opent in het museum de tentoonstelling Bags in bloom.

Manon Schaap Beeld Harmen De Jong

Hilversum
"Ik ben er geboren, maar ik heb er geen enkele herinnering aan. Twee jaar na mijn geboorte verhuisden we naar Oisterwijk in Brabant. Mijn moeder woont er nog altijd met groot genoegen en ik kom er graag. Mijn vader was bouwkundig ingenieur.''

''Mijn moeder gaf les in textiele werkvormen: patroontekenen, naaien, alles wat min of meer gelinkt is aan mode. Ik wist altijd dat ik ook iets met mode zou gaan doen. Het stijl­gevoel zat er al vroeg in. Vanaf jonge leeftijd zat ik achter de trapnaaimachine van mijn grootmoeder. Van oude overhemden en onderjurken maakte ik kleren voor mezelf."

Kunstacademie
"Ik heb eerst zes maanden grafische vormgeving gedaan aan de Sint Joost in Breda. Dat was enigszins een verstandsverbijstering. Roeping is een groot woord, maar ik moest de kant van de mode op. En dus ging ik naar de kunstacademie in Arnhem, die een grote modeafdeling heeft.''

''De afdeling werd in mijn tijd geleid door Elly Lamaker, een eigenzinnige, zeer inspirerende vrouw. Wat ik onder meer van haar heb geleerd, is bij alles wat je doet het waarom te duiden. Als je een opinie hebt, zorg dan die goed is gefundeerd. Niet alleen op het gebied van de mode, maar in het hele leven."

Creative director
"Ik ben creative director geweest voor tijdschriften, parfummerken en modehuizen. ­Creative directors zetten een strategische visie voor een bedrijf neer, een concept. Ik bied verhalen, andere inzichten. Ik stel vragen als: wie ben je als bedrijf, waar kom je vandaan, wat is je sociaal-maatschappelijke verantwoordelijkheid? Ik ben degene die de voorzet geeft tot een ander denken, waardoor je een merk met een bijbehorend product krijgt."

Parijs
"Ik heb er lang en met groot plezier gewoond, met tussenpozen een jaar of achttien. Ik mis het Parijse leven nog steeds: het grootstedelijke, de schwung, het vrouwelijke van de stad. Amsterdam is meer een egalitaire stad. Het bijzondere van werken in Frankrijk is dat je er altijd een Nederlander blijft. Nederlanders denken veel meer vanuit een idee, een concept.''

''Fransen beginnen bij het woord concept meteen met hun ogen te draaien. Als je ze een verhaal wilt vertellen, kun je dat beter verbinden aan de Franse cultuur. Ik vind het fascinerend hoezeer Fransen bezig zijn met de eigen cultuur; die is de voedingsbodem van alles."

Hendrikje
"Voluit heet het museum Tassenmuseum Hendrikje. Hendrikje Ivo heeft samen met haar man Heinz en dochter Sigrid lang gepas­sioneerd tassen verzameld. Aanvankelijk toonden ze hun collectie in hun eigen huis in Amstelveen. Het is een omvangrijke en bijzondere collectie, zie ik nu ik in het depot met veel plezier in alle dozen mag duiken.''

''Ik kom de meest verbazende tassen en accessoires tegen. Maar het is geen constante en chronologische collectie als die van de modeafdeling van het Victoria and Albert Museum in Londen. Het is een puur persoonlijke collectie met veel topstukken uit de zestiende tot en met de twintigste eeuw, maar ook met de nodige lacunes. High fashion en it-bags ontbreken bijvoorbeeld."

Herengracht
"In het museum in Amstelveen ben ik nooit geweest, toen zat ik in het buitenland. Een paar jaar geleden belandde ik in het huidige museum op de Herengracht. Ik vond het er behoorlijk stoffig. Toen liep ik er voor weg, nu zie ik de potentie. Het mooie aan het gebouw van het Tassenmuseum is dat het echt een huis is; het is in de zeventiende eeuw gebouwd als burgemeesterswoning. Het is relatief klein, maar het heeft veel allure.''

''Juist met het idee van een huis wil ik aan de slag. Ik ben dol op musea, maar ik wil met dit huis meer eigenheid, ik zoek ontdekking en verwondering. Ik wil andere verhalen kunnen vertellen dan alleen het museumverhaal. Ik wil niet alleen out of the box denken, maar ook out of the bag. Ik wil naar een museum dat niet gaat over de tas als object, maar over de tas als subject."

Bags in bloom
"De tentoonstelling die vanaf volgende week vrijdag te zien is in het Tassenmuseum. Hij komt voort uit een spring cleaning die ik hier houd. Ik zet de ramen open, er komt frisse lucht binnen, het stof gaat er uit. Sinds 1 maart ben ik directeur van het museum. Bij alles stel ik de vraag: wie zijn we? Waar staan we als Tassenmuseum voor, wat is onze eigenheid, wie zijn we van nature? Van 'van nature' is de link naar 'de natuur' snel gelegd. En zo is Bags in bloom, tassen in bloei, ontstaan.''

Beeld Harmen De Jong

''Ik haal de natuur naar binnen. Ik heb de hele collectie doorlopen: wat hebben wij aan tassen die verwijzen naar de ­natuur? Ik vond honderden tassen die er iets mee te maken hebben, van met bloemen borduurde dijtassen uit de zeventiende eeuw tot een Prada-tas met feeërieke illustraties van James Jean uit 2008. In plaats van die tassen in chronologische volgorde te tonen, wil ik op de tentoonstelling een dialoog tussen de ene en de andere tas, tussen de ene en de andere periode."

Madonna
"Ik weet dat we een tasje hebben dat van haar is geweest. Maar ik moet even goed denken wat het ook alweer is. Groen en van Versace, toch? In een ver verleden was ik natuurlijk een enorme fan van Madonna. En in een iets minder ver verleden, in de jaren negentig, heb ik samengewerkt met Donatella Versace.''

''Dat was vlak na Gianni Versaces dood; als creative manager heb ik ze tijdelijk geholpen in die hectische periode. Ik kwam toen net bij Jil Sander in Hamburg vandaan, waar ik drie jaar had gewerkt. Dus van een serene, Duitse omgeving ging ik naar de figuur­lijke seks, drugs en rock-'n-roll van ­Milaan."

High tea
"De high tea in de prachtige stijlkamers van het Tassenmuseum wordt druk bezocht. Het lijkt me interessant een balans te vinden tussen de high tea en home cooking, ook weer vanuit de gedachte dat dit een huis is. Ik kom er telkens weer op terug: ja, we zijn een museum, maar als je je gedraagt en opstelt als een huis, heb je veel meer eigenzinnige en specifieke mogelijkheden. Je kunt sneller in beweging komen, makkelijker switchen."

Bezoekers
"Zo'n 70.000 per jaar. Daar zit van alles bij: van serieuze verzamelaars en cultuur- en modeminnaars uit binnen- en buitenland tot Nederlandse dames van buiten de stad die het heerlijk vinden om hier de high tea te gebruiken en door de ramen Amsterdam en de Amsterdammers te bekijken.''

''Mannen komen hier tot nu toe weinig. En als ze er zijn, dan zijn ze vaak met hun vrouw meegekomen. Maar de laatste week zag ik toevallig ook jongemannen, die alleen waren gekomen. Mooi, want we zijn er voor iedereen: oud en jong, vrouwelijk én mannelijk."

Birkin Bag
"We hebben van het modehuis Hermès wel de Kelly Bag, maar helaas geen Birkin Bag. Voor Jane Birkin de Birkin Bag ging dragen, had ze een rieten mandje en een miniversie van zo'n mandje is binnenkort wel te zien op de tentoonstelling Bags in bloom. De Birkin Bag, die specifiek voor Jane Birkin is ontworpen, is een prachtige tas: functioneel en praktisch, heel groot.''

''Het is geen tasje dat je op tafel of naast je op de bank zet, maar een tas die je bijna achteloos op de grond laat glijden. Hij is wel duur, ja. Het hangt er vanaf uit welke periode hij is, van welk materiaal en wie hem heeft gedragen. 10.000 euro? Ja, is goed mogelijk, maar het kan nog veel duurder."

Eigen tas
"Hier is hij: een ingetogen, onopvallend model. Ik vond hem in Parijs in een helaas niet meer bestaande winkel waar ik graag kwam. Hij is van een klein Engels merk. Ik moet even kijken welk, ik koop iets niet noodzakelijkerwijs voor het merk. Hier staat het: Mimi. En daaronder: Made in England. Wat erin zit? De inhoud van haar tas is het geheim van de vrouw. Maar vooruit: mijn telefoon, mijn bankpas en een goede lipstick, daar heb ik genoeg aan."

Imelda Marcos
"Een vrouw met een schat aan schoenen en tassen die naar mijn idee op een onheuse manier tot haar waren gekomen. Het museum bezit een tas die door haar familie is geschonken. De collectie is zo'n vijfduizend tassen groot. Voor een groot deel zijn die door de Ivo's verzameld, maar er zijn ook schenkingen bij. Het is voor­gekomen dat mensen zonder iets te zeggen een tas op de balie achterlieten. Jammer, want ik ben juist zo benieuwd naar de verhalen achter en vanuit een tas.''

''Zelf aankopen? Afgezien van de vraag of het budget dat toelaat, vind ik het niet noodzakelijk iets zelf te bezitten, persoonlijk vind ik het zelfs ouderwets dat te willen. Ik wil samenwerkingen aangaan met modehuizen, leermerken en andere musea; op die manier kun je ook mooie dingen en vooral verhalen bovenhalen. Maar mocht iemand een Birkin Bag op de balie willen achterlaten: graag!"

Maud Moody
"Van Toscanini. Ik houd veel van dat restaurant, het is echt een icoon in de stad. In 35 jaar heeft het zich ontwikkeld van place to be tot een plek waar je elke dag wel zou willen zitten. Echt, ik zou er een abonnement op willen. Altijd eerlijk, altijd goed, no nonsense. Om aan te geven hoe ver mijn liefde voor Toscanini gaat: op de dag dat ik trouwde, was het diner daar."

Bags in bloom, Tassenmuseum, vanaf 19/4 t/m 13/8.

Beeld Harmen De Jong
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden