PlusAchtergrond

IC-hoofd: ‘Kijk met angst en beven naar oplopende besmettingscijfers’

In de ziekenhuizen wordt het alweer drukker met covidpatiënten. Maar de invloed van de vaccinaties maakt deze besmettingsgolf anders. ‘Het is wel een beetje uit de hand gelopen.’

null Beeld Marc Driessen
Beeld Marc Driessen

Nul patiënten. Armand Girbes, hoofd van de ic-afdeling van het VUmc, heeft op dit moment niemand onder zijn hoede met corona. “We hebben ook geen covidunit meer op de verpleegafdeling.”

Maar zorgen heeft hij te over. “Ik kijk met angst en beven naar de oplopende besmettingscijfers. De jongeren waar het nu vooral om gaat, zal ik niet snel op de intensive care zien. Maar als ze in contact komen met niet of niet volledig gevaccineerde ouderen, zie ik het hier wel drukker worden. Ik heb een vakantie gepland in september. Ik hoop dat die door kan gaan.”

Girbes waarschuwde in mei al tegen het massaal testen om de samenleving te kunnen ‘heropenen’. Het is duur, onwerkzaam en onwerk­baar, schreef hij toen. “En ik had het nog niet over de fraudegevoeligheid, bijvoorbeeld met QR-codes.”

Ook over de grenzen ligt de Nederlandse aanpak onder vuur. De Belgische minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke spreekt van ‘jojobeleid’, nu een deel van de versoepelingen hier alweer is teruggedraaid.

Trendbreuk

Het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) signaleerde vrijdag een trendbreuk: op de ic’s en verpleegafdelingen wordt het weer drukker. Nederland worstelt niet als enige met de veel besmettelijkere deltavariant. In Spanje stijgen de opnamecijfers al langer, met name in Catalonië, waar in twee weken tijd het aantal patiënten ruimschoots is verdubbeld tot bijna duizend. In het Verenigd Koninkrijk stijgen de opnames al sinds begin juni. Wel gaat het om relatief bescheiden aantallen.

De situatie met eerdere golven in de pandemie is wezenlijk anders vanwege de vaccins. In Nederland is 80 procent van alle volwassenen zeker één keer gevaccineerd en 50 procent twee keer. Dat remt de opmars van de deltavariant. Twee prikken met het Pfizervaccin beschermen in 96 procent van de gevallen tegen ziekenhuisopname, bij AstraZeneca is dat 92 procent.

Vaccinatiegraad

Maar zo’n 3 miljoen Nederlanders laten zich (nog) niet vaccineren en zeker 5 procent heeft een zwakke immuunrespons. Ook onder oudere leeftijdsgroepen stijgt sinds deze maand het aantal besmettingen. In hoeverre dat de zorgcapaciteit onder druk kan zetten, is de vraag.

“De vaccinatiegraad is best hoog,” zegt epidemioloog Quirine ten Bosch, die zich bij de Universiteit van Wageningen bezighoudt met rekenmodellen voor infectieziekten. “Maar als nieuwe virusvarianten besmettelijker zijn en vaccins niet volledig beschermen tegen virusoverdracht, heb je een steeds hogere vaccinatiegraad nodig om groepsimmuniteit te bereiken.”

Het RIVM streeft vooralsnog naar een vaccinatiegraad van 85 procent. Zal dat afdoende zijn? Kees Brinkman, internist-infectioloog in het OLVG, is gematigd positief. “De besmettingscijfers zijn indrukwekkend en er komen meer opnames. Maar een heel groot deel van de kwetsbare mensen is volledig gevaccineerd of heeft de ziekte al gehad. Ik heb er wel vertrouwen in dat het behapbaar blijft.”

Brinkman zegt ‘verbaasd’ te zijn over wetenschappers die het opduiken van een besmettelijkere variant duiden als een hele nieuwe ontwikkeling. “Zo gaat het nu eenmaal met virussen. Ik denk dat er genoeg immuniteit is onder de bevolking om de basis van het virus tegen te houden.”

Ook Ben van der Zeijst denkt niet dat de ziekenhuizen vollopen. “Het is wel een beetje uit de hand gelopen,” zegt de emeritus-hoogleraar vaccinontwikkeling (Leiden UMC) en ex-directeur van het Nederlands Vaccin Instituut. “En het is moeilijk voorspelbaar of de besmettingen nog verder omhooggaan. Als ze doorstijgen wordt het oppassen geblazen.”

Janssenvaccin

Van der Zeijst is verontrust over de 670.000 mensen die één prik van het Janssenvaccin hebben gekregen en veronderstellen dat ze afdoende zijn beschermd. Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid heeft onderzoek aangekondigd naar de vraag in hoeverre ‘Janssen’ na twee weken immuniteit biedt. Dat zou kunnen uitmonden in een advies een tweede prik te nemen. Van der Zeijst: “Eén prik van Janssen is hetzelfde als één prik van AstraZeneca. Daarmee loop je nog zeker risico.”

Desondanks ziet Van der Zeijst een lichtpuntje: “Ik denk dat we hebben geleerd van de afgelopen weken. Dit is wat er gebeurt als je de maatregelen te vroeg loslaat.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden