Achtergrond

Huurcrisis moet worden aangepakt, maar niet met ‘ingreep in mensenrechten’

Huurwoningen bijbouwen en vervolgens scheefwoners aanpakken door hun huur te verhogen is niet de manier om de huurcrisis op te lossen. Belangenbehartigers van huurders zien niets in plannen om mensen met een te hoog inkomen ‘uit hun sociale woning te jagen’.

‘Prijs is niet het probleem, ruimte is het probleem,’ zegt Tjerk Dalhuisen van stichting !Woon, die opkomt voor de rechten van huurders. Beeld Getty Images/iStockphoto
‘Prijs is niet het probleem, ruimte is het probleem,’ zegt Tjerk Dalhuisen van stichting !Woon, die opkomt voor de rechten van huurders.Beeld Getty Images/iStockphoto

Door de enorme kloof tussen huurprijzen in de sociale sector enerzijds (maximaal 752 euro per maand) en de gemiddelde huurprijs in de vrije sector anderzijds (in Amsterdam 1805 euro per maand, voor een vergelijkbare woning) zitten veel sociale huurwoningen vol met ‘scheefwoners’: huishoudens die er gezien hun inkomen eigenlijk niet thuishoren.

Om dat aan te pakken moeten er niet alleen veel meer huurwoningen worden bijgebouwd, maar moeten vervolgens ook de huurprijzen voor scheefwoners worden verhoogd op basis van hun inkomen, bepleit vastgoedadviseur Colliers in een vandaag verschenen rapport.

“Het verdienmodel van de vastgoedbranche was zeker nog niet goed genoeg,” zegt Tjerk Dalhuisen van stichting !Woon, die opkomt voor de rechten van huurders. “Huur afhankelijk maken van inkomen is een ingreep in elementaire mensenrechten. Dan dwing je mensen te verhuizen op basis van hun inkomen. Dat is een schending van het huurrecht. Zeker in deze woningmarkt moet je mensen niet onzeker maken over hun toekomst.”

Ook de Woonbond ziet niets in het aanpakken van scheefwoners door huur te koppelen aan hun inkomen. “Als je al aan inkomenspolitiek doet, dan moet je hogere inkomens aanslaan via de belastingen,” zegt een woordvoerder. “En kijk dan ook naar kopers. Er is een enorm verschil tussen hoe kopers worden gepamperd en hoe huurders de hoofdprijs betalen. Nu worden vooral de bescheiden middeninkomens getroffen.”

Reguleer de vrije sector

De belangenbond voor huurders is juist voorstander van het reguleren van de vrije sector om huurstijgingen aan banden te leggen. “Appartementen in steden die eerder net boven de grens vielen, gaan inmiddels voor het dubbele in de verhuur. Dat moet je aanpakken. Ook in de vrije sector moeten de huren worden vastgelegd.”

Volgens Neprom, dat onder meer projectontwikkelaars van nieuwbouwwoningen vertegenwoordigt, gebeurt dat allang. “De aanvangsuren voor nieuwbouwprojecten in de vrije sector liggen in Amsterdam al vast, net als de huurstijgingen voor een periode van 25 jaar,” zegt directeur Jan Fokkema. “Maar zulke grenzen gelden niet voor de bestaande voorraad huurwoningen. Dat is op de lange termijn niet te handhaven. Zo wordt nieuwbouw de dupe van de problemen en stagneert de nieuwbouw.”

Over huuringrepen laten de ontwikkelaars zich niet uit. “Maar we moeten ons allemaal realiseren dat niet iedereen in een eengezinswoning kan wonen, met een huur die bij het inkomen past. Dat kunnen we ons niet meer veroorloven in de Nederlandse markt.”

Dreigementen

Dat woningbeleggers en ontwikkelaars niet rendabel nieuwe woningen zouden kunnen bouwen wanneer huurprijzen in de vrije sector verder aan banden worden gelegd, noemt Dalhuisen ‘dreigementen’. “Prijs is niet het probleem, ruimte is het probleem. Als de overheid genoeg ruimte creëert, bouwen ze echt wel. Het verhaal dat er vooral meer vrije sector moet worden bijgebouwd, horen we al heel lang. En beleggers blijven die woningen maar opkopen, omdat ze zo lucratief zijn.”

“De oplossing zit ‘m niet in het bijbouwen van nog meer dure woningen,” zegt de woordvoerder van de Woonbond. “Er moeten juist sociale woningen bijgebouwd worden. Inzetten op meer vrije sectorwoningen is alleen gunstig voor ontwikkelaars en verhuurders. Dat leidt tot hogere huren en meer gedwongen vraag. Dat is fijn als je verhuurder bent, niet als je huurder bent.”

‘Doorstroming gebaat bij meer vrije sector’

Woningbouwers NL, dat de vastgoedsector vertegenwoordigt, vindt bijbouwen van vrije sectorwoningen de enige oplossing. “Met meer vrije sector bevorder je ook de doorstroming. Je creëert pas ruimte voor de sociale huursector als je voldoende woningen neerzet,” zegt directeur Coen van Rooyen. “Dat gebeurt niet als je vooral sociale huurwoningen neerzet, zoals Amsterdam wil. Dan bouw je juist voor scheefwoners.”

Volgens Neprom voorkomen overheidsregels de hoognodige bouw van nieuwe woningen “Het is niet onze keuze zo veel in te zetten op sociaal en middelduur,” zegt Fokkema van Neprom. “Dat vinden we niet verstandig, maar op een gegeven moment ga je daar wel in mee.”

Dat ziet ook Maarten de Gruyter van ontwikkelaar Boelens de Gruyter. “We bouwen nu 600 appartementen aan het Koningin Wilhelminaplein in Amsterdam , een derde sociaal. Maar we zijn twee jaar bezig geweest met onderhandelingen met de gemeente over de erfpacht.”

“Het gaat er echt niet om dat we het onderste uit de kan willen. Maar dit werkt zo vertragend. En het is niet alleen in Amsterdam. In heel Nederland zeggen overheden naar buiten toe dat ze snel huizen willen bouwen, maar daar vervolgens niet aan meewerken.”

Ook de strenge bouweisen en duurzaamheidsvoorwaarden, die afwijken wat in de rest van Nederland gebruikelijk is, temperen volgens hem de bouw van nieuwe woningen. “De Haagse duurzaamheidsnormen voor nieuwbouw worden door Amsterdam nog eens aangescherpt,” zegt Van Rooyen. “Of denk aan het voorstel om niet in beton, maar in hout te bouwen. Nobele ambities, maar daarmee los je de woonproblemen niet op.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden