PlusProfiel

Hubert Bruls is een bestuurder die per se wil winnen

Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheids­beraad van de 25 veilgheidsregio’s in Nederland.Beeld Ramon van Flymen/HH

Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen, is ook voorzitter van alle veiligheidsregio’s. In de coronacrisis stelt hij zich ferm op. Nu eist hij dat de plicht tot quarantaine er echt komt.

Als voorzitter van het Veiligheidsberaad treedt Hubert Bruls (54) kordaat op, en niet zonder zelfvertrouwen. Minister Hugo de Jonge (CDA) stelde zijn verrassende plan voor een quarantaineplicht gisteren na een dag al uit, maar Bruls eist dat het doorgaat. “Mensen worden lakser. We moeten gewoon iets kunnen doen om in te grijpen,” vindt Bruls.

De rol van Bruls roept soms vragen op. ‘Wie heeft de aan niemand verantwoordelijke Hubert Bruls de coronabovenbaas van Nederland gemaakt?’ twitterde hoogleraar staatsrecht Wim Voermans onlangs.

Wie is Hubertus Maria Franciscus Bruls? Mochten zijn voornamen het al niet verraden hebben, dan doet zijn accent het wel: Bruls is een kind van het katholieke zuiden. In 1966 geboren in Nuth, in het zuiden van Limburg. Moeder was lerares, vader logistiek medewerker, actief voor het lokale CDA. De jonge, schuchtere Hubert begint na het Bisschoppelijk College in Sittard aan een studie in Nijmegen – politicologie – en gaat daarna werken bij de ambtenarenvakbond.

Het is mei 1999 als de wereld voor het eerst echt van Bruls verneemt. Hij wordt wethouder in Nijmegen, de stad waar hij zich na zijn studie met echtgenote Ilse vestigt en twee dochters krijgt

Stempel drukken

Bruls maakt snel carrière. In 2002 wordt hij als nummer 41 van de kieslijst Kamerlid voor het CDA. In 2005 solliciteert hij met succes naar het burgemeesterschap van Venlo. Partijgenoot Liesbeth Spies, later minister van Binnenlandse Zaken: “Hij gaf aan dat hij in de Kamer niet gelukkig dacht te worden. Zijn hart ligt bij het ­lokaal bestuur.”

Als burgemeester is hij dominant, uitgesproken, betrokken. Ger Koopmans, ook CDA’er, ook Limburger: “Hij was niet bang om besluiten te nemen. Durfde tegen de raad in te gaan, het is geen voorzichtige. Je hebt ook van die burgemeesters die de hele dag boven de partijen zweven. Zo is hij niet. Bruls heeft opvattingen. Hij wil besturen, keuzes maken, ertoe doen.”

Ook in Nijmegen, waar hij in 2012 burgemeester wordt, drukt hij zijn stempel. Daar maakt hij niet alleen maar vrienden mee, weet Rob Jetten, gemeenteraadslid in Nijmegen voor hij voor D66 de Tweede Kamer in gaat. “Hij heeft in vergaderingen de neiging om aan het begin even zijn mening te geven. Dat vindt niet elke wethouder even prettig.”

Mooiste dag van het jaar

Oud-Kamerlid Mark Verheijen (VVD) was wethouder in Venlo toen Bruls er burgemeester was. Hij typeert hem als ‘niet zijwindgevoelig’. “Hij gaat recht op zijn doel af, beter een slecht besluit dan geen besluit. Bovendien wil hij graag winnen. In discussies, maar ik herinner me ook een teamuitje met het college. Gingen we schermen. Hij ging er gewoon met zijn volle gewicht in. Ja, dan prik je een jongetje als ik natuurlijk zo doormidden, haha.”

Kleurloos is Bruls in elk geval niet. Soms laat hij in het openbaar zijn tranen de vrije loop. Na zijn uitverkiezing in Nijmegen bijvoorbeeld, of als hij vertelt over de jaarlijkse lintjesregen, voor hem nog altijd ‘de mooiste dag van het jaar’. Met carnaval steken weinig Nijmegenaren méér moeite in hun kostuum. Dit jaar ging hij als

Benny van Abba, in 2017 als gele kip. Wat de buitenwereld ervan vindt? Het deert hem niet. Veel belangrijker vindt hij dat Nijmegenaren zien dat hij, hoewel hun eerste burger, in de kern niet meer is dan zij.

Inhoudelijk schaaft Bruls zijn verhaal in de loop der tijd bij. Hij draagt verschillende petten, alsof hij de randen van het politieke spectrum aftast. Dan is hij law-and-order-burgemeester, die de strijd aanbindt met drugs en met NEC-hooligans. Dan weer antidiscriminatievoorman: in 2014 voert hij een stoet demonstranten aan richting het politiebureau, om aangifte te doen tegen PVV-leider Geert Wilders, vanwege diens ‘minder-Marokkanen’-uitspraak.

Christelijke waarden

Tegenwoordig noemt hij zichzelf sociaal-conservatief, meer dan vroeger gedreven door traditionele, christelijke waarden. De groeiende polarisatie baart hem zorgen. Om juist de mensen van het gematigde midden te vinden, de mensen die zich niet in hoofdletters op Twitter laten horen, bedenkt hij een uiterst curieus middel.

De burgemeester bezoekt bingoavonden in tehui­zen en wijkcentra. Niet om een rollade of een staafmixer te winnen, maar om de nummertjes op te lezen. Tussen de rondes door – ‘niet tijdens, bingo is een serieus spel’ – gaat hij met mensen in gesprek. “Er zijn meer bingo’s in deze stad dan Gele Hesjes,” vertelde hij in Trouw. “Maar raad eens waar de meeste aandacht naar uitgaat?”

Zelf is Bruls niet per se van de volkscultuur. Zijn muzieksmaak loopt van Wagner via The Beatles naar Oasis. Hij bezoekt graag een voetbalwedstrijd, en leest graag, Thomas Mann bijvoorbeeld. “Volgens mij leer je meer van literatuur dan van dikke beleidsnota’s,” zei hij in De Limburger.

Veel mensen merken op dat er iets paradoxaals in zijn karakter schuilt. Bruls lijkt een bourgondische, joviale man. Hij wordt geroemd om zijn betrokkenheid: is er altijd, aanspreekbaar voor het volk, een warm persoon. Maar gevraagd of Bruls een aardige man is, aarzelt Koopmans: “Eeuhh… Dat zegt misschien wel genoeg.” Dan: “Het is een prettige bestuurder om mee om te gaan, maar het is geen grote socializer.”

Twee gezichten

Jetten, over de twee gezichten van Bruls: “Hij neemt het burgemeesterschap bloedserieus. Echt lachen doe je met hem niet. Hij vindt het fijn dat je hem soms aanspreekt als ‘u’ en ‘burgemeester’. In dat opzicht is hij een echte katholieke zuiderling. Tegelijkertijd stuurt hij ook vriendelijke appjes als hij een interview heeft gelezen. Dat is de zachtaardige Bruls.”

Bruls schroomt niet zijn mening te geven. Onlangs ging hij lijnrecht tegen zijn collega’s Halsema in Amsterdam en Aboutaleb in Rotterdam in, door stelling te nemen tegen het mondkapje waar zij om vroegen. Als Kamerlid becommentarieerde hij vrijelijk de Nijmeegse politiek, iets waar toenmalig burgemeester Guusje ter Horst zich kapot aan ergerde.

Als voorzitter van het Veiligheidsberaad schuift Bruls aan bij het landelijke crisisteam onder leiding van premier Rutte. Sommigen vragen zich af of het een opstapje is naar een nog zwaardere functie. Toch kan zijn huidige spilfunctie moeilijk gezien worden als het resultaat van zorgvuldige carrièreplanning. Bruls nam de voorzitters­hamer in 2016 over. Spies: “Dit is hem gewoon overkomen. Niemand wist voor de coronacrisis wie de voorzitter van het Veiligheidsberaad was.”

Sommigen menen dat Bruls de kwaliteiten heeft om nog hogerop te komen. Rob Jetten denkt zelfs dat hij stiekem weet waar Bruls’ echte ambitie ligt. “Ik ben heel benieuwd hoe het eraan toe gaat als hij naast Grapperhaus zit. Ik denk dat Hubert zelf graag minister was geweest. Hij vindt van alles van wat er in Den Haag gebeurt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden