PlusAchtergrond

‘Hoopgevende’ coronacijfers: breken we de najaarsgolf?

Onder de donkere wolk van een volledige lockdown lijkt het coronavirus een pas op de plaats te maken. Dat is goed nieuws, al wordt het nu een kwestie van volhouden. En misschien wel langer dan in het voorjaar.

Een coronatest wordt afgenomen in een Van der Valkhotel.Beeld ANP

Het RIVM ‘hoopte en verwachtte’ het, het kabinet en de rest van het land duimden mee: zal het effect van de semi-lockdown deze week terug te zien zijn in de cijfers? Of moet Nederland nog harder op de rem trappen? Het antwoord is vooralsnog enigszins bemoedigend: de piek lijkt in zicht. Of, zoals het RIVM het verwoordt: het beeld is ‘hoopvol’, met een hoog maar stabiliserend aantal besmettingen en weinig beweging bij de ziekenhuisopnames.

Eerst de statistieken. Vrijdag telde het RIVM een recordaantal van 11.141 besmettingen, flink meer dan eerder deze week, toen er dagelijks nog tienduizend nieuwe gevallen gemeld werden. Maar deze dagkoers is vertekend door veel vertraagde meldingen en meer en snellere tests, meldt het rijksinstituut. Dus is de boodschap: staar je niet blind op dit record, geen paniek.

Sterker nog, het beeld is zelfs ‘hoopvol’, zo zei een woordvoerder. En eerder vrijdagmiddag klonken er ook al voorzichtig optimistische woorden uit de mond van Ernst Kuipers, baas van het Erasmus MC en voorzitter van de landelijke koepel die de patiëntenverdeling regelt: “We zien voor de derde dag op rij een afvlakking van de bezetting van klinische bedden. Dat is gunstig, en kan een eerste effect zijn van de maatregelen die ruim twee weken geleden zijn ingezet.” Er zijn nu bijna 2400 covidpatiënten opgenomen, waarvan 567 op de ic, maar dat aantal is al enkele dagen min of meer gelijk – een eerste signaal dat de explosieve groei van de najaarsgolf echt voorbij is. 

“Het is bemoedigend als het nu inderdaad stabiliseert,” zegt hoogleraar theoretische epidemiologie Hans Heesterbeek (Universiteit Utrecht). “Het aantal besmettingen kan van dag tot dag nog variëren, maar die heftige stijging, de snelle verdubbeling, lijkt er wel uit, ook als je naar de ic-grafiek kijkt. Maar dan wil je het de komende dagen echt zien zakken,” zegt de hoogleraar.

Plattere, langere golf

Al geeft hij ook een winstwaarschuwing: de tweede golf is de eerste niet, althans niet qua vorm. De ‘boog’ van de tweede golf lijkt platter dan die van de eerste. Toen steeg het aantal nieuwe ziekenhuisopnames als een komeet, en daalde het na de intelligente lockdown ook weer tamelijk scherp. Een steile berg met dunne top was het gevolg.

De curve van de tweede ziekenhuisgolf kan weleens flink platter zijn, met een tragere aanloop, een over een langere periode uitgesmeerde piek, en dus ook een langzamere daling. “Dan duurt het vermoedelijk ook wat langer voordat je een laag, zeg maar zomers niveau, aan besmettingen bereikt.” 

De stichting Nice houdt het dagelijks aantal nieuwe ic-patiënten bij. De eerste golf leek steiler dan de tweede.Beeld Stichting Nice

Het kabinet gaat er al vanuit dat het huidige pakket aan maatregelen tot in december nodig is, zo bleek vorige week. En zo gek is dat niet, zegt hoogleraar epidemiologie Frits Rosendaal (LUMC). “Sommige mensen waren verbaasd dat zo zijdelings vermeld werd dat de maatregelen langer nodig zijn, maar dat is natuurlijk volstrekt evident. Als het inderdaad stabiliseert deze dagen, en we gaan voorzichtig dalen, dan duurt het lang voordat je op een laag niveau zit, dan kan het weleens de hele winter duren.”

Extra effect

Nog harder ingrijpen kan die daling misschien iets versnellen, maar het is de vraag hoeveel extra effect dat sorteert, schetst Rosendaal. “De grote brokken heb je nu binnen met de horecasluiting, het thuiswerken en de beperking van bezoek en groepsgroottes. Het is de vraag wat de toegevoegde waarde is van extra maatregelen. Maar het duurt ditmaal wel langer dan in het voorjaar, toen leek onze reactie ingrijpender, daalden de aantallen sneller. Vergeet niet: toen was er ook echt meer angst. Hier in het ziekenhuis hadden we soms medewerkers die niet durfden te komen, bang om besmet te raken. Dat is nu echt minder.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden