Plus Interview

Hoogleraar: ‘Onder invloed van mdma kun je beter over een trauma praten’

llustratie over mdma als therapie voor veteranen. Beeld Rosa Snijders

Met mdma hebben we goud in handen om mensen van hun post-traumatische stressstoornis af te helpen, zegt legerpsychiater en hoogleraar Eric Vermetten.

Eric Vermetten (Breda, 1961) had nog nooit mdma gebruikt, totdat hij een opleiding volgde voor de toepassing van medicinale mdma bij psycho­therapie. De psychiater bij defensie en hoogleraar aan het Leids Universitair Medisch Centrum noemt het ‘een heel krachtig middel’.

Het had bij hem het effect dat het ook moet hebben bij oorlogsveteranen die behandeld worden. “Je keert naar binnen en komt bij wezenlijke gevoelens over belangrijke thema’s en gebeurtenissen in je leven,” aldus Vermetten. “Het gaat bijvoorbeeld om de geboorte van een kind, of het overlijden van een dierbare.”

Waarom is dat effect belangrijk bij de behandeling van oorlogs­veteranen?

“Omdat het hen niet lukt bij dit soort gevoelens te komen. Denk aan een militair die in Srebrenica diende en blijft steken in frustraties, schuld­gevoelens of boosheid over de genocide die hij niet kon voorkomen. Hij zit erin opgesloten, maar spreekt er niet over. Onder invloed van mdma kan hij er wel bij, en erover spreken.”

“In de therapie wordt iemand gelegenheid geboden om terugkerende thema’s op een andere manier te beleven en te zien. De mdma werkt als een soort katalysator van gevoelens, waarbij de ondersteunende therapie de dingen op hun plaats zet.”

“Ook maakt mdma het mogelijk dat een militair een heftig trauma –hij lag bijvoorbeeld onder vuur en zag dat een collega verbrandde – op een ‘zachtere’ manier herbeleeft. Zo­doende herschrijven de hersenen de herinnering aan dat trauma als het ware in een minder angstige, minder pijnlijke versie. Herbelevingen zijn een voorname klacht bij veteranen met PTSS.”

Wat zijn andere klachten van de ­oorlogsveteranen die u gaat ­behandelen?

“Het zijn mensen met ernstige, langdurige symptomen van complexe PTSS; trauma’s die hun rust maar niet kunnen vinden, hyperalertheid, nachtmerries en slapeloosheid. Ze reageerden niet goed op eerdere ­therapieën.”

“Naast PTSS hebben ze vaak andere stoornissen ontwikkeld, zoals een depressie of alcoholverslaving. Ze zijn arbeidsongeschikt geworden, of uit het leger gegaan. Ook zie je vaak dat ze hun partner, kinderen of familie zijn kwijtgeraakt.”

Hoe ziet de behandeling eruit?

“Er zijn voorgesprekken, waarna twee mdma-behandeldagen volgen, van negen tot vijf. De patiënt krijgt 80 tot 160 milligram mdma in cap­sulevorm en blijft de hele dag in één ruimte met twee behandelaren, van wie ik er één kan zijn. Er is prettige, maar tekstloze muziek, om iemand de gelegenheid te geven naar binnen te keren. Na zo’n half uur begint het middel te werken. In samenwerking met de behandelaren gaat de patiënt de gevoelens onderzoeken waar hij zonder mdma niet goed bijkomt.”

Is de therapie effectief?

“Extreem effectief, blijkt uit eerdere studies. 83 procent herstelt volledig van de klachten. Dat zijn cijfers waar bijna geen enkele psychologische of psychiatrische behandeling aan kan tippen. Daarom willen we ook zo graag dat dit een reguliere behandeling wordt. Er loopt een traject bij het EMA (Europees Geneesmiddelenagentschap) om mdma als geneesmiddel te registeren. Over drie jaar kan dat zijn afgerond. Dan kan mdma-therapie in Nederland worden ingevoerd. Het zou een uitkomst zijn voor veel patiënten.”

Jullie gaan acht mensen behandelen. Dat is niet veel.

“Nee. Er zijn 90.000 veteranen in Nederland, van wie er 6000 PTSS hebben. We selecteren complexe patiënten die zeer ernstig lijden. Dat we niet meer dan acht mensen kunnen behandelen, komt door de onderzoeksopzet. Het behandel­traject is een voorstudie voor andere, uitgebreidere internationale ­studies.”

Wat kost een mdma-behandeling per patiënt?

“Tussen de 5000 en 10.000 euro, schat ik. De medicinale mdma kost een paar honderd euro. De voornaamste kosten zitten in de vele behandeluren. Het is echter wel een kosteneffectieve therapie, omdat uitbehandelde patiënten vaak volledig herstellen. Mogelijk kunnen en ­durven ze ook weer aan een baan te denken.”

Kunnen mensen met PTSS ook mdma bij een drugsdealer kopen en met een goede vriend over hun trauma praten?

“Dat is totaal niet hetzelfde. De therapeuten zijn geschoold in werken met complexe PTSS. Het vergt kennis en zorgvuldigheid om het hele proces gedurende enkele weken te begeleiden. Er is een speciale opleiding voor nodig om de medicinale effecten van mdma maximaal tot zijn recht te laten komen.”

“Mdma kan iemand ook in verwarring brengen over wat het losmaakt, en dan is iets meer nodig dan een goede vriend. Niet onbelangrijk is dat wij de risico’s monitoren. Voor aanvang doen we bijvoorbeeld een hartonderzoek. Ook weten we zeker dat de mdma goed en zuiver is.”

Eric Vermetten. De psychiater bij defensie is ook hoogleraar aan het Leids Universitair Medisch Centrum.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden