Plus Interview

Hoogleraar Guid Oei: ‘Eerste baby in 2024 de kunstbaarmoeder in’

Artsen, ingenieurs en industrieel ontwerpers werken in Eindhoven aan de ontwikkeling van een kunstbaarmoeder. Gynaecoloog Guid Oei is een van de initiatiefnemers van het project.

Een foetus van onge­veer 24 weken oud. De helft van de baby’s die na 24 weken zwanger­schap ter wereld komen overlijdt. Beeld Steve Allen/Getty Images

Jaarlijks worden er in Nederland 1700 kinderen extreem vroeg geboren, dat wil zeggen: na 24 tot 28 weken zwangerschap. De levensverwachting van een 24-weeks kind is slecht. De helft van de kinderen die zo vroeg worden geboren sterft, van de andere helft heeft twee derde een (zware) handicap.

Het verlengen van de zwangerschap van die veel te vroeg geborenen tot 28 weken kan de sterftekans worden gereduceerd tot 15 procent.

Dertig wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven en het Máxima MC in die plaats ontwikkelen nu een kunstbaarmoeder voor extreem vroeggeboren kinderen. Het project – een unieke samenwerking tussen artsen, ingenieurs en industrieel ontwerpers – heeft onlangs een Europese subsidie van 2,9 miljoen euro gekregen waardoor het onderzoek in een stroomversnelling is gekomen. Gynaecoloog Guid Oei is een van de initiatiefnemers van het project. Oei heeft zich als gynaecoloog gespecialiseerd in perinatologie, geboortezorg.

Wat gebeurt er precies in de periode tussen de 24ste en 28ste week zwangerschap?

“Vanaf de 24ste week is een kind levensvatbaar, maar het kan nog niet zelfstandig ademen. Kinderen tussen de 24 en 28 weken hebben hele kwetsbare longen en darmen en een onvoltooid bloedvatenstelsel. Als ze in de couveuse te veel zuurstof krijgen toegediend, bestaat er een kans op netvliesbeschadiging waardoor ze blind kunnen worden. Krijgen ze te weinig zuurstof dan kunnen er hersenbeschadigingen ontstaan. Het is een heel delicaat proces. Ook de darmpjes zijn nog niet goed in staat het voedsel te verteren. Elke dag die je wint met een verblijf in de baarmoeder, is meegenomen. Niet alleen het aantal overlevende kinderen neemt toe, maar ook dat van kinderen dat wordt geboren zonder een handicap.”

Hoe werkt een kunstbaarmoeder eigenlijk?

“Het is ons plan dat het kind direct na de vaginale bevalling de kunstbaarmoeder ‘inzwemt’. Het kind is dan wel geboren, maar komt niet in contact met de buitenlucht. We sluiten de navelstreng van de baby gelijk aan op de kunstmatige moederkoek. In de baarmoeder zit ook een kunstlong voor de zuurstofvoorziening en nieren om de afvalstoffen te verwerken. Het vruchtwater heeft dezelfde temperatuur als die in de moederbuik.”

“Uiteraard monitoren we het kind volop. Als het onvoldoende groeit, geven we het extra voeding. Pas als de baby de kunstbaarmoeder verlaat en zijn longfunctie sterk is verbeterd, ademt het voor het eerst buitenlucht. Nu ligt zo’n kindje nog in een couveuse aan allerlei slangetjes, straks drijft het nog een tijdje ongeschonden in de kunstbaarmoeder.”

“In de natuurlijke baarmoeder vindt er psychosociale hechting plaats tussen kind en moeder. Ook dat nemen we mee in ons ontwerp. We gaan meten wat een foetus nu precies hoort en ziet in een natuurlijke baarmoeder. Al die moederlijke signalen, zoals haar stem en haar hartslag, krijgt de foetus straks ook mee.”

Tijdens de Dutch Design Week was in het Máxima Medisch Centrum een model van een kunstbaarmoeder te zien dat bestond uit een dichte rode bol die in de lucht hangt. Waarom niet op de grond? En kan het niet doorzichtig, zodat de ouders het kind kunnen zien?

“Dat was een artist impression. Ik denk zelf dat het niet heel praktisch is, maar alles is nog mogelijk. We moeten in elk geval naar een situatie waarin het kindje – plat gezegd – dobbert in een bak met water, zoals in de natuurlijke baarmoeder. Daar kun je de foetus ook niet aanraken of zien. Het kind moet vrij kunnen drijven zonder dat het last heeft van licht, geluid of aanraking. Dat is in de natuur ook zo. Ik kan me goed voorstellen dat ouders hun kindje willen zien, maar wij willen vooral zorgen dat het in een beschermde omgeving zit. Het kindje is superkwetsbaar.”

Wanneer kunnen we de eerste kunstbaarmoeder verwachten?

“De komende drie jaar zullen we de kunstbaarmoeder verder ontwikkelen. Daarna gaan we twee jaar oefenen met speciaal ontworpen 3D-geprinte foetuspoppen, die het gedrag van de baby perfect zullen nabootsen. Het meest kritische moment in de hele operatie is dat tussen de moederlijke bevalling en de aansluiting van de navelstreng van het kind op de kunstplacenta. Dat moet binnen twee minuten gebeuren.”

“Naar verwachting gaat de eerste baby in 2024 de kunstbaarmoeder in. In eerste instantie willen we kindjes tot aan de kritische 28-wekengrens opvangen. Maar ook na 28 weken is een kindje nog niet volgroeid. In de toekomst is het zinvol om de baby ook na die grens in de baarmoeder te laten groeien, maar daar moet je dan wel het geld, personeel en apparatuur voor hebben. Zeker in het begin is er nog maar een beperkt aantal kunstbaarmoeders, waarmee we in eerste instantie de urgentste gevallen gaan helpen.”

Kan de kunstbaarmoeder op termijn de draagmoeder overbodig maken?

“Ha, dat is complete science fiction. Daar komen niet alleen heel veel technische, maar ook ethische vragen bij om de hoek kijken, wil de maatschappij zulke technische baby’s? Zelf denk ik dat er meer toekomst zit in baarmoedertransplantaties. Daar zijn al geslaagde experimenten mee geweest. Maar laat ons nu maar eerst die kwetsbare wezentjes aan een gezonde toekomst helpen, dat is al moeilijk genoeg.”

Guid Oei

Leiden, 30 mei 1961

1986artsenexamen geneeskunde, Rijksuniversiteit Leiden
1996promotie: Past and present of the postcoital test, Rijksuniversiteit Leiden
1996-hedengynaecoloog en peri­natoloog in het Máxima Medisch Centrum in Eindhoven/Veldhoven
2002-heden hoogleraar fundamentele perinatologie aan de TU Eindhoven

Guid Oei.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden