Hoofdofficier geschorst na onderzoek affaire

Een verzwegen relatie, nepotisme: het ontbreekt de top van justitie aan 'voldoende ontwikkeld ethisch leiderschap', concludeert de commissie die integriteitsschendingen onderzocht.

Marc van Nimwegen Beeld anp

De top van het Openbaar Ministerie krijgt onder uit de zak van de commissie-Fokkens die verschillende integriteitsschendingen heeft onderzocht. Zo blijkt een liefdesrelatie binnen het OM jarenlang verzwegen en heeft toenmalig procureur-generaal Marc van Nimwegen bevorderd dat een aanbesteding naar zijn zwager ging.

Volgens de commissie hebben Van Nimwegen en hoofdofficier van justitie Marianne Bloos vanaf het voorjaar van 2011 een liefdesrelatie verzwegen. Wel zoemden er binnen het OM geruchten over de relatie, die leidden tot de overplaatsing van Van Nimwegen: hij werd hoofd­officier van justitie in Rotterdam.

Het College van procureurs-generaal, de hoogste top binnen het OM, is 'te terughoudend omgegaan met de geruchten over deze relatie', aldus de commissie.

Bovendien blijkt dat de aanbesteding van recruitment software bij het Openbaar Ministerie niet volgens de regels is verlopen. De aanbesteding werd gegund aan het bedrijf van de zwager van Marc van Nimwegen. Ook zijn jongere zus was daar werkzaam.

Van Nimwegen zei eerder geen bemoeienis te hebben gehad bij die gunning, maar volgens de commissie onder leiding van Jan Watse Fokkens, voormalig procureur-generaal bij de Hoge Raad, is dat onjuist: 'De Commissie acht aan­nemelijk dat betrokkene 1 (met wie Van Nim­wegen wordt bedoeld, red.) de keuze voor het bedrijf van zijn zwager heeft bevorderd.'

Van Nimwegen en Bloos is vorig jaar buitengewoon verlof verleend. Van Nimwegen is sinds woensdag geschorst. Het buitengewoon verlof van Bloos is verlengd.

Dienstreis naar Thailand
De commissie-Fokkens werd ingesteld na een publicatie in NRC van mei 2018 met de titel: 'Hoe de sfeer in de top van het OM verziekt raakte'. Klokkenluiders stoorden zich aan de verzwegen relatie. 'Volg de auto's', schreef een anonieme tipgever, die erop hintte dat Van Nimwegen en Bloos met hun dienstauto afspraakjes maakten in hotels langs de snelweg.

Ook is gebleken dat Van Nimwegen en Bloos in mei 2012 naar een dienstreis in Thailand gingen, terwijl 'er meer dan voldoende aanwijzingen' waren dat zij al meer dan een jaar een 'affectieve relatie hadden, die blijkbaar merkbaar was voor anderen'. De laatste twee dagen van die trip probeerde Bloos een ander hotel voor beiden te regelen. Volgens Fokkens hadden zij vanwege hun affaire van die reis moeten afzien.

Volgens de commissie-Fokkens mogen de verzwegen relatie en het nepotisme binnen het Openbaar Ministerie niet als een incident worden gezien. Het ontbrak de top aan 'voldoende ontwikkeld ethisch leiderschap'. Binnen het Openbaar Ministerie leven gevoelens van onvrede en zorgen over de cultuur, onder meer vanwege de soms schimmige manier waarop mensen worden benoemd.

Zeepkistgesprekken
Het College van procureurs-generaal heeft de ernst van de doofpotrelatie aanvankelijk onderschat, stelt de commissie. Toen bleek dat daar binnen het OM anders over werd gedacht, draaide de top snel bij. Een ronde 'zeepkistgesprekken', waarbij OM-voorzitter Gerrit van der Burg langs alle twintig parketten ging, leidde tot nieuwe integriteitsmeldingen. Volgens de commissie heeft de top van het OM inmiddels verschillende verbeteringen doorgevoerd.

In een reactie noemt Van der Burg de conclusies van de commissie 'bijzonder pijnlijk'. "Het imago van het OM, dat onkreukbaar moet zijn, is beschadigd door het verwijtbare gedrag van twee hoofdofficieren en hoe de top van het OM daarmee is omgegaan."

Marianne Bloos Beeld anp

Grapperhaus: conclusies 'uitermate indringend'

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) noemt de bevindingen de commissie-Fokkens "uitermate indringend en de conclusies zeer kritisch''. Deze conclusies betreffen volgens hem "niet alleen het niet integere gedrag van twee hoge functionarissen van het OM, maar ook de wijze waarop daarmee door de top van de organisatie is omgegaan".

In een brief aan de Tweede Kamer schrijf de bewindsman het met de commissie eens te zijn "dat de problematiek niet kan en mag worden beschouwd als een incident, maar moet worden gezien als een serieus en krachtig signaal om de handen uit de mouwen te steken". Dat gaat het Openbaar Ministerie ook doen, belooft Grapperhaus.

Hij heeft het Openbaar Ministerie gevraagd uiterlijk eind mei aan te geven hoe de diverse aanbevelingen van de commissie-Fokkens worden uitgevoerd. Volgens Grapperhaus moet het OM als organisatie de tijd en de ruimte krijgen om daaraan gevolg te geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden