PlusAchtergrond

Hoelang moeten we nog in pauzestand? De scenario’s op een rij

Een leeg Damrak. Amsterdam is stilgevallen door de coronacrisis.Beeld ANP

Ze duren minstens nog tweeënhalve week, de restricties aan ons normale leven: geen onderwijs buitenshuis, geen uitgaansleven, geen bezoek aan verpleeghuizen, gesloten sportclubs en musea, 1,5 meter afstand houden. Kunnen we na 6 april over tot de orde van de dag?

Er zijn een paar scenario’s denkbaar: versoepeling van de beperkingen, handhaving van het huidige regime of verdere aanscherping – richting totale lockdown. Afgaande op landen die al langer met de corona-uitbraak worstelen, is volledige opheffing een illusie.

Wat dan wel?

Dat is koffiedik kijken, omdat veel onbekend is over het coronavirus. Met die slag om de arm lopen we andere opties langs met een paar deskundigen.

Het rooskleurige scenario: minder strenge regels

In het rooskleurige scenario nemen de besmettingsgevallen en ziekenhuisopnames zodanig af, dat volgende maand al minder strenge regels komen. Te denken valt aan heropenen van de kinderopvang, scholen en horeca.

Erg realistisch is het niet. “De mensen die nu ernstig ziek worden, zijn een week of twee, drie geleden besmet,” zegt Marc Bonten, arts en microbioloog van UMC Utrecht. De eerste serieuze reeks restricties dateert van vorige week donderdag. Drie dagen later, op 15 maart, volgde een aanscherping. Bonten: “Ik heb de indruk dat mensen pas sinds maandag of dinsdag de ernst onderkennen. Dat betekent dat je pas ergens komende week een afvlakking in de cijfers zou kunnen zien.”

Zo redeneert ook Martin Bootsma, natuur- en wiskundige bij de vakgroep epidemiologie van UMC Utrecht. “In ieder geval de komende dagen kunnen we stijgingen verwachten van aantallen patiënten en doden. Vanwege de incubatietijd zeggen die niks over de effectiviteit van de maatregelen.”

Als de cijfers volgende week toch gunstig zijn, moet je wel letten op de landelijke spreiding, waarschuwt immunoloog Ger Rijkers. “Brabant loopt voorop. Als het daar stabiliseert, is dat niet noodzakelijkerwijs een indicatie voor de rest van het land. Nu heeft Noord-Nederland relatief weinig patiënten. Ik denk omdat men daar nog niet zoveel aan het virus is blootgesteld. Dat betekent dat je daar waakzaam moet blijven en de maatregelen intact moet houden.”

Het huidige scenario: langer op de handrem

Dat vergroot de kansen van een scenario waarbij we blijven leven met de handrem erop. Bootsma: “Als je de beperkingen opheft zul je door de epidemie heen moeten, met behoorlijk veel doden en chaos in de ziekenhuizen. Je kunt nog veel strengere maatregelen nemen dan nu, maar die moet je dan maanden of zelfs jaren volhouden. Of je gaat ertussenin zitten en een beetje schipperen. Zoals nu, waarbij we naar de strenge kant overhellen.”

Rijkers vindt het goed dat veel winkels vrijwillig sluiten. “Ik denk dat op termijn veel winkels vrijwillig heropenen en dat je meer openbaar leven krijgt. Daar zou je dan de cafés in mee kunnen nemen. Ik vermoed dat je het maatschappelijk niet voor elkaar krijgt die heel lang dicht te houden.”

Dat is waar ook de andere deskundigen op wijzen: het draagvlak voor scherpe inperkingen. Als de bevolking het niet accepteert, wordt het lastig – zo niet onmogelijk – deze af te dwingen. Premier Mark Rutte refereerde er woensdagavond in de Tweede Kamer aan: “Ik denk dat het maatschappelijk niet geaccepteerd wordt als we hier zeggen: u gaat de deur niet meer uit.”

Het horrorscenario: Nederland volledig op slot

In een horrorscenario, waarbij de ic’s het niet meer aan kunnen, komt het volledig op slot gooien van het land toch in beeld. Rijkers denkt dat daar dan begrip voor zal zijn. “Ik voorzie dat mensen dan uit zichzelf binnenblijven. Tijdens pestepidemieën in de Middeleeuwen, toen mensen veel minder wisten, deed men dat ook, in de hoop gespaard te worden.”

Ook als de cijfers geen aanleiding geven voor aanscherping, acht Rijkers het goed mogelijk dat scholen en universiteiten langer dicht blijven. “Ik zou geneigd zijn te zeggen: hou het vol tot aan de zomervakantie. Dat is nog een eindje weg, maar ook niet meer zo heel ver. Ik ben nu zelf online colleges aan het voorbereiden. Veel werk, maar als je eenmaal in het ritme zit, kun je er net zo goed mee doorgaan.”

Bonten voorziet ook dat we een lange adem moeten hebben: “Als het virus zich in de zomer minder snel verspreidt, kun je dingen wellicht versoepelen. Maar de meeste deskundigen houden daar geen rekening mee. Als je de modellen beziet, duurt het een hele tijd voordat we voldoende immuniteit in de populatie hebben. We moeten het heel lang volhouden, tot er een vaccin of betere behandeling is.”

Een vaccin kan zo anderhalf jaar op zich laten wachten. Lichtpuntje zou een nu gestart onderzoek van de bloedbanken kunnen bieden, dat beziet of gezonde donoren al antistoffen hebben. Bonten: “Dat zou een welkome verrassing zijn; dan kunnen we de slechte prognoses bijstellen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden