PlusNieuws

Hoekstra moet beter op de bonnetjes letten

Dat het kabinet in blinde paniek in het wilde weg mondkapjes en beademingsapparatuur kocht, snapt de Tweede Kamer best. Maar niet dat de bonnetjes kwijt zijn en spullen op papier ‘verdwenen’ zijn. Want: de boekhouding rammelt al jaren.

Minister van Financiën Wopke Hoekstra.  Beeld Hollandse Hoogte / Marco de Swart
Minister van Financiën Wopke Hoekstra.Beeld Hollandse Hoogte / Marco de Swart

In zekere zin was de coronacrisis een soort stresstest voor de uitgaven van het kabinet. Het resultaat is treurig: minister Wopke Hoekstra (Financiën) en zijn kabinetscollega’s zijn andermaal gezakt.

De rekenmeesters van de Algemene Rekenkamer becijferden dat het kabinet vorig jaar 9,1 miljard euro uitgaf waarvan niet vaststaat dat dit volgens de wettelijke regels verliep. Vooral toen het kabinet de beurs trok voor corona – mondkapjes, handschoenen, tests, beademingsapparatuur – werd liefst 5,1 miljard euro ‘deels onrechtmatig uitgegeven’.

In praktijk: bonnetjes werden niet gevraagd, verdwenen, of apparatuur en materiaal werd geleverd aan ziekenhuizen en zorginstellingen zonder dat iemand noteerde wat-nou-precies-waarheen ging. Ruim 590 miljoen verliet zo het ministerie van Volksgezondheid.

Tweede Kamerleden stonden vandaag tijdens een debat in rijen opgesteld om demissionair premier Mark Rutte en Hoekstra daarover de maat te nemen. Het portee van de kritiek van Kamerleden van hard naar mild: een foutenfestival, pijnlijk, snelheid ging te veel voor zorgvuldigheid.

Wat veel Kamerfracties steekt is dat de Rekenkamer opmerkte dat het financieel beheer op het ministerie van Volksgezondheid al jaren rammelt. Zeventien jaar al ziet de Rekenkamer ‘onvolkomenheden’. Daar kwam het rampjaar van vorig jaar gewoon bovenop. De problemen waren er al, concludeert D66-Kamerlid Joost Sneller. “De coronacrisis is geen aflaat voor alle zonden.”

‘Heel serieus’ kijken

Van Rutte hoefde de Tweede Kamer toch al geen mea culpa te verwachten. Zelfs bij het gros van de miljarden zijn vooral spelregels overtreden, zoals wanneer de Eerste of Tweede Kamer niet zijn geïnformeerd over uitgaven. “In het geval van de Eerste Kamer komt dat neer op een postzegel extra. Gewoon een kopietje extra sturen van de informatie.”

Naar 590 miljoen uitgegeven euro’s wil hij ‘heel serieus’ kijken, omdat daarvan niet te achterhalen is welke medische spullen aan welke zorginstellingen zijn geleverd. “Dus,” somde Rutte op, “het is niet allemaal goed gegaan, maar het betekent niet dat de goederen niet zijn geleverd.”

Volgens PvdA’er Henk Nijboer neemt Rutte daarmee de kritiek niet serieus genoeg. Dat wijst de demissionair premier van de hand. “We gaan het voor die bijna 600 miljoen alsnog na voor zover dat kan, maar ik vraag ook begrip: het was gierende paniek in die tijd.”

Ook minister Hoekstra ‘wil niets wegmoffelen of goedpraten’. “Maar het is een hele kleine categorie waarin het écht is misgegaan. In de extreem uitzonderlijke context van toen hadden misschien dingen anders gemoeten, maar de hoofdvraag was toen toch echt: hoe komen we aan spullen terwijl Nederlanders liggen dood te gaan.”

Toch is de Tweede Kamer niet gerust. Op initiatief van D66 worden de ministeries van Volksgezondheid en Defensie (nog een hoofdpijndossier) gedwongen voorlopig twee keer per jaar tussentijds te rapporteren over hoe er wordt gewerkt aan verbetering.

Nijboer wijst op het patroon: de uitgaven, aangegane schulden en de gemaakte fouten (it-projecten) stapelden zich ‘de afgelopen jaren op’. “Er is gewoon meer nodig. Ik had op het gebied van toezicht toch meer verwacht, zeker van een minister van Financiën.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden