PlusAchtergrond

Hoe staat het met de coronaplannen voor het najaar? Een overzicht per sector

Minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) roept sectoren in de samenleving op zich met eigen plannen voor te bereiden op een mogelijke nieuwe coronagolf in het najaar. Liggen die draaiboeken al klaar?

Ellen van Gaalen en Edwin van der Aa
Bezoekers bij het Van Gogh Museum staan met hun telefoon voor de ingang. De cultuursector wil zelf bepaalde maatregelen kunnen invoeren, zoals een coronatoegangsbewijs. Beeld ANP
Bezoekers bij het Van Gogh Museum staan met hun telefoon voor de ingang. De cultuursector wil zelf bepaalde maatregelen kunnen invoeren, zoals een coronatoegangsbewijs.Beeld ANP

Nu het festivalseizoen weer in volle gang is en ergens een hapje eten elke avond kan, verdwijnen de twee lange coronajaren naar de achtergrond. Maar, zo waarschuwt minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid: het virus is niet weg. Sterker nog, het zou zomaar kunnen dat in het najaar weer veel mensen ziek zullen worden.

Om verrassingen te voorkomen, komt het kabinet volgende maand met een langetermijnaanpak, die onder meer plannen bevat van afzonderlijke bedrijfstakken. In de zorg, het onderwijs, de cultuursector en de sportwereld liggen inmiddels wat ideeën op tafel, maar de concrete uitwerking moet veelal nog vorm krijgen.

De zorg staat nog altijd onder druk, ook nu het aantal coronagevallen fors is afgenomen. Beeld Marc Driessen
De zorg staat nog altijd onder druk, ook nu het aantal coronagevallen fors is afgenomen.Beeld Marc Driessen

Gezondheidszorg

De bezorgdheid over wat de zorgsector in het najaar te wachten staat, wordt er niet minder om. De wachtlijsten voor operaties zijn lang, veel personeel zit ziek thuis of is uitgeput, huisartsenposten kunnen de patiëntenstroom niet aan – en ga zo maar door. “Elke schakel in de keten staat onder druk,” zegt Mark Kramer, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ). “Ik durf niet met honderd procent zekerheid te voorspellen dat er geen lockdown komt, maar ik zeg ook zeker niet dat die er zeker wél komt.”

Om patiënten zo goed mogelijk te spreiden, wordt hard gewerkt aan een systeem waarin beter te zien is hoeveel vrije bedden ziekenhuizen hebben. Ook zijn er voorbeelden op een rij gezet waarmee artsen van elkaar kunnen leren. Hoe begeleid je een coronapatiënt thuis zo goed mogelijk? Welke patiënten in een huisartsenpraktijk hebben het grootste risico op ernstige ziekte en moeten goed in de gaten worden gehouden?

Maar, zegt Kramer, het blijft een maatschappelijke opdracht om een lockdown te voorkomen. “Dus houd je aan de bekende coronaregels en denk na als je gebruikmaakt van acute zorg: is het nodig om naar de huisartsenpost te gaan of kan het wachten tot de volgende dag? En als tweede: vaccineren, vaccineren, vaccineren.”

Het kabinet wil klaarstaan om snel veel mensen te kunnen vaccineren en wil genoeg medicijnen op voorraad hebben voor de behandeling van covid. Want de zorgsector heeft er niet ineens vele handjes bij om grote hoeveelheden extra patiënten op te vangen.

Scholen gaan draaiboeken opstellen voor verschillende crisisscenario's. Beeld Jakob van Vliet
Scholen gaan draaiboeken opstellen voor verschillende crisisscenario's.Beeld Jakob van Vliet

Onderwijs

Voor het basis- en voortgezet onderwijs én het hoger onderwijs bestaan er plannen op hoofdlijnen. Die worden de komende weken verder uitgewerkt met alle betrokkenen. Op lagere en middelbare scholen staat één doel voorop: de kans vergroten dat scholen niet meer gedwongen hun deuren hoeven te sluiten. Dat kan bijvoorbeeld door zelftesten af te nemen onder het personeel en leerlingen vanaf groep 6, en door onderwijspersoneel tijdig te vaccineren. Maar ook via een actievere aanpak van ventilatieproblemen, bijvoorbeeld door CO2-meters in elke klas te hangen.

Verder gaan scholen zelf panklare draaiboeken opstellen voor verschillende crisisscenario’s, zoals een nieuwe uitbraak. Op hbo’s en universiteiten staat preventie voorop. Verder moet het hoger onderwijs voortaan ‘schokbestendiger’ worden, bijvoorbeeld via spreiding van toetsing en examinering en een andere indeling van les- en vakantieperiodes. Ook wordt er nagedacht over keuzes voor onderwijsvormen (online, fysiek of gemengd) en blijvende activiteiten gericht op het welzijn van studenten bij eventuele toekomstige coronagolven.

Mensen met mondkapjes op straat. De cultuursector heeft zelf een taskforce opgetuigd om te kijken wat nodig om veilig open te blijven. Beeld ANP
Mensen met mondkapjes op straat. De cultuursector heeft zelf een taskforce opgetuigd om te kijken wat nodig om veilig open te blijven.Beeld ANP

Cultuursector

De culturele en creatieve sector heeft een taskforce opgetuigd, die onder de noemer ‘paraat, voor het geval corona terugkomt’ op een rijtje heeft gezet wat de sector nodig heeft om veilig open te blijven. Hun conclusies: allereerst moet het kabinet met een deugdelijk alarmeringssysteem komen. Als er dan een (nieuwe) virusvariant arriveert, kunnen er tijdig passende maatregelen worden genomen. Verder wil de sector de vrijheid om zelf combinaties van maatregelen, zoals het invoeren van afstandsregels of een coronatoegangsbewijs, in te voeren om verspreiding tegen te gaan.

Ook luidt het advies aan het kabinet: breng samen in kaart wat de economische én maatschappelijk schade is van het invoeren van potentiële veiligheidsmaatregelen, en weeg dat ook mee bij het nemen van besluiten. Tot slot wil de culturele en creatieve sector dat nu alvast wordt nagedacht over noodsteun. Vooraf moet duidelijk zijn waarop organisaties en organisatoren, toeleveranciers, producenten en zelfstandig werkende professionals mogen rekenen.

Supporters houden afstand in de Johan Cruijff Arena.  Beeld ANP
Supporters houden afstand in de Johan Cruijff Arena.Beeld ANP

Sport

Sportclubs willen ook tijdens een nieuwe coronagolf voor iedereen openblijven. Alleen als de situatie écht uit de hand loopt, zullen verenigingen kijken naar specifieke maatregelen, zoals het beperken van het aantal contacten en het sluiten van kleedkamers. “Maar we hopen dat dat echt zo lang mogelijk op zich laat wachten,” zegt Lieselot Meelker, woordvoerder van sportkoepel NOC*NSF. Want uit de nieuwste cijfers, die nog worden gepubliceerd, blijkt dat onder 15- tot 30-jarigen veel sporters zijn afgehaakt. Juist zij konden bijvoorbeeld niet meer terecht bij hun fitnessclub. De sector buigt zich nog over verdere plannen om sluiting te voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden