PlusAnalyse

Hoe er plotseling een einde kwam aan het tijdperk Baudet

null Beeld ANP
Beeld ANP

Met een knal lijkt er een einde te zijn gekomen aan de politieke carrière van Thierry Baudet. Toen zijn bekritiseerde ‘vriend’ Freek Jansen zijn positie opgaf na forse kritiek, kaatste Baudet meteen terug: ‘Dan ben ik ook weg.’

Aan de Herengracht, op het partijkantoor, loopt Thierry Baudet op Freek Jansen af en geeft hem een ferme knuffel. De camera is uit, het bericht is de wereld in. Zo even heeft Baudet naar eigen zeggen ‘de ultieme verantwoordelijkheid’ genomen in een affaire die draaide om Jansen.

Baudet is geen lijsttrekker voor de komende verkiezingen meer. Het kopstuk, de oprichter, de ideoloog van Forum, de tot nu onbetwiste leider: hij doet een stap terug. Niet op alle fronten overigens. Hij blijft ‘graag’ beschikbaar als lijstduwer, blijft in de Tweede Kamer tot de verkiezing en wijkt niet uit het partijbestuur.

Executie

Toch is de partij in één klap onthoofd. Een executie die zich vertraagd ontvouwde sinds afgelopen zaterdag. Want weer lekten er extreemrechtse berichten uit, deze keer via Het Parool, vanuit app-groepjes van de jongerenafdeling van de partij, de JFvD, die Freek Jansen als voorzitter bestiert. Foto’s van SS-leuzen, bijvoorbeeld. En dat was niet de eerste keer. Ook in het voorjaar had Jansen al eens beterschap moeten beloven. Maar toen daarop vooral de klokkenluiders van de misstanden werden geroyeerd, was voor een grote groep partijprominenten dit weekeinde de maat vol.

Waar Baudet het ‘uitstekend’ noemde dat Jansen weer een nieuw onderzoek aankondigde, namen partijkopstukken dit keer stelling. Senator Annabel Nanninga noemde het ‘too little, too late’. En in navolging van haar klacht, kozen andere FvD-gezichten oppositie tegen Baudet. Senator Toine Beukering, Europarlementariër Rob Roos. Senator Bob van Pareren, talloze lokale FvD’ers. Zo kwam voor het eerst Baudets eigen leiderschap onder grote druk te staan.

Tekst gaat verder onder tweet

Top is het beu

Zeker toen zondagavond een brief circuleerde, waarin de ‘top 5’ van de kieslijst voor de Tweede Kamerverkiezingen Jansen ‘een gebrek aan leiderschap’ verweet. Was getekend: senator Nicki Pouw-Verweij (nummer 3), ex-LPF’er Joost Eerdmans (nummer 4) en rechtsfilosofe Eva Vlaardingerbroek (nummer 5). En wat Baudet het ‘hardst raakt’, aldus een ingewijde, ook Theo Hiddema (2) zegt per app ‘helemaal klaar’ te zijn met het ‘fascistische geleuter’ van de ‘kleuters’ die zich in en rond de JFvD ‘ophouden’.

Vooral dat laatste salvo van de partijtop had Thierry zich maandagochtend ‘erg aangetrokken’, aldus een ingewijde.

Op het partijkantoor stelde Freek Jansen al een het begin van de middag op te stappen. “Het is niet fair, maar ik treed terug in het belang van de partij.” Baudet trok daarop ‘witjes weg’ en zei direct: “Dan ben ik ook weg.”

‘Jij bént de partij’

Leden van het partijbestuur hebben nog ‘een tijd’ op Baudet ‘ingepraat’, zegt Lennart van der Linden, vicevoorzitter van de partij. Jij bént de partij, zeiden ze. ‘Jij bent de visionair, de spreker, ons gezicht’, hadden ze gezegd. “Maar Thierry’s besluit stond vast.”

Met de woorden: “Ik voel dat ik dit moet doen,” ging de kogel door de kerk en nam hij zijn videoboodschap op.

Dat Baudet opstapt omdat partijprominenten zich openlijk tegen hem uitspraken, ontkennen ingewijden. “Hij kan heus wel tegen een beetje kritiek.”

Toch was het in politiek Den Haag niemand ontgaan dat Baudet weinig liefde voor het politieke handwerk had. Bovendien waren de laatste maanden de peilingen hem niet goed gezind. Het ging van 16 naar 5 en nooit meer omhoog. Zeker sinds Baudet in filmpjes en publiek begon aan te schurken tegen corona-ontkenners en complotdenkers, begonnen partijleden én de achterban te morren. Het droeg allemaal bij aan het chagrijn.

Tekst gaat verder onder foto

Freek Jansen tijdens de presentatie van de eerste tien kandidaten op de kieslijst van Forum. Beeld Hollandse Hoogte/Robin Utrecht
Freek Jansen tijdens de presentatie van de eerste tien kandidaten op de kieslijst van Forum.Beeld Hollandse Hoogte/Robin Utrecht

Boeken

Ook wijzen vertrouwelingen ze er op dat Baudet onlangs ‘ook nog eens’ het onderwerp was van twee kritische boeken. “Daarom haalde hij ook zo uit naar de schrijvers en de media.” Dat nu zijn politieke maatje Jansen onderwerp van ‘trial by media’ was geworden ‘en partijleden daarin meegingen’, was volgens een bron ‘de nekslag’.

Juist Freek Jansen was een schaduw van Baudet de laatste jaren. Hij was bij de oprichting van de partij, schreef mee aan de ‘boreale speech’ van Baudet en was sinds 2012 ‘een vriend’ geworden.

Tegelijk was het ook Jansen die voor Baudet in 2017 een gesprek opzette met de white supremacist Jared Taylor en twee vertegenwoordigers van het extreemrechtse Erkenbrand. Iets wat Baudet maandagavond overigens wegwuifde als ‘een etentje’ dat hem onterecht lang is ‘nagedragen’.

Partij in puin

Slotsom is wel dat de partij in puin ligt. Huidig Tweede Kamerlid (en stemmenkanon) Theo Hiddema liet zich zondag niet zien bij alle overleggen, stellen ingewijden. Maar zijn vertrek kan niet worden uitgesloten. Vorige week nog verbond hij zijn lot aan dat van Baudet. “Als hij stopt, ik ook.”

Wat rest is een lijst met Baudet-getrouwen. Maar zonder de leider zelf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden