Plus Serie: Zandvoort 2020

Hoe de ‘holiday race’ onverwacht terugkeerde in Zandvoort

De Formule 1 komt eraan in 2020, dus Zandvoort bereidt zich voor op een turbulente meimaand. Vandaag: hoe de ‘holiday race’ onverwacht toch terugkeerde op het circuit.

Grand Prix op 19 juni 1955 op het circuit van Zandvoort. Juan Manuel Fangio (Mercedes) won. Beeld ANP

Die Formule 1 komt nooit meer terug, zei Mark Koense in 2013 bij de presentatie van een boek en een documentaire over de geschiedenis van de Grand Prix van Zandvoort. Zes jaar later heeft de schrijver zijn mening moeten herzien. “Er was een wonder voor nodig, en dat wonder hebben we gekregen. Met dank aan de vader en moeder van Max Verstappen. Zonder Max was niemand ook maar op het idee gekomen een poging te wagen.”

De terugkeer van Zandvoort op de kalender is ook in de racewereld enthousiast ontvangen, vertelt Koense, tegenwoordig teammanager van Racing Team Nederland. “Er is enorm veel goodwill. Geen misverstand: de Formule 1 gaat waar het meeste geld te halen valt, maar er lopen veel mensen rond met goede herinneringen aan Zandvoort. De Grand Prix stond international bekend als de holiday race, vanwege het feit dat hij hartje zomer aan zee werd verreden. Iedereen keek ernaar uit.”

Huzarenstukje

Evengoed blijft het een huzarenstukje dat het gelukt is om de Formule 1 naar Nederland te halen. Grote steden als Las Vegas, Buenos Aires en Miami wilden het evenement ook graag hebben. De organisatie in Zandvoort werkt bovendien met een relatief bescheiden begroting van 40 miljoen euro. Daarvan wordt 7 miljoen gebruikt om het circuit op te knappen, zodat het weer voldoet aan de hoge eisen die het management van de Formule 1 stelt.

In zijn boek beschrijft Koense ook de teloorgang van Zandvoort, dat in 1985 voor de laatste keer gastheer was van de Formule 1. “De jaren tachtig waren een lijdensweg voor het circuit. Alle grote namen ten spijt trokken de races weinig bezoekers. De Formule 1 was druk bezig te mondialiseren. Zandvoort kon de competitie met de nieuwe circuits in Australië en Azië niet aan. Er was geen geld om de volgende slag te maken. Het was heel verstandig om ermee te stoppen.”

105.000

Het circuit kan 105.000 bezoekers ontvangen. Naar verwachting komen er nog eens zoveel naar Zandvoort.

Inmiddels zit de Formule 1 in een nieuwe fase, waarin wordt gezocht naar mogelijkheden om het publiek aan zich te binden. “In Nederland is het op dit moment hosanna, maar wereldwijd loopt de belangstelling terug. Het verdien­model draaide altijd om televisie, en daar wordt steeds minder naar gekeken. Dat Zandvoort weer in beeld is gekomen, heeft ook te maken met de oranje tribunes in Oostenrijk en België. De Maxgekte is ook de Amerikaanse F1-eigenaren niet ontgaan.”

De Formule 1 keert ruim dertig jaar later in een andere gedaante terug naar Zandvoort. Alles is veel groter geworden, zegt Koense. “Het is een reizend circus dat over de wereld trekt. Het is een compleet dorp, met niet alleen de teams en de auto’s, maar ook sponsoren en hun gasten en ontzettend veel media uit de hele wereld. Alles bij elkaar neemt dat een paar voetbalvelden in beslag. Dat moet allemaal een plek vinden op een circuit dat midden in een dorp ligt.”

Feestweek

Daar komen de bezoekers nog bij. Het circuit kan op elk van de drie racedagen zo’n 105.000 betalende bezoekers ontvangen, maar het heeft er alle schijn van dat nog eens zo’n aantal naar Zandvoort zal komen om het evenement mee te beleven. De gemeente werkt daaraan mee door samen met andere partijen in de aanloop naar de race de hele week allerlei festiviteiten te organiseren. “Zandvoort moet een week lang in het teken staan van de Formule 1,” belooft wethouder Ellen Verheij (VVD).

Zandvoort kan het aan, zegt Koense. “Er moeten heel goede plannen zijn, anders kom je niet eens aan tafel. Natuurlijk is het een race tegen de klok en duiken er voortdurend nieuwe vragen op, maar ik zie dat vooral als een prachtig probleem dat de organisatie zich op de hals heeft gehaald.”

Ook met de honderdduizenden bezoekers zal het wel loslopen, verwacht Koense. “Files horen bij de Formule 1. Als liefhebber sta je fluitend in de file. Als je gewoon kunt doorrijden, weet je dat er iets mis is met een evenement.” 

Geschiedenis

1945 Op het puin van de in de oorlog verwoeste hotels wordt een circuit aangelegd. Al voor de oorlog vinden in Zandvoort straatraces plaats.

1948 De Thaise prins Bira schrijft met zijn Maserati de eerste Grote Prijs van Zandvoort op zijn naam.

1952 Voor het eerst telt de uitslag op Zandvoort mee voor het wereldkampioenschap. Alberto Ascari (Ferrari)
wint.

1973 De Engelsman Roger Williamson crasht tijdens de Grote Prijs en overlijdt in zijn brandende auto.

1973 De gemeente stoot het circuit af. De Nederlandse Autorensport­vereniging neemt de exploitatie over.

1985 De Oostenrijkse kampioen Niki Lauda wint de laatste race in de Formule 1.

2007 Gedeputeerde Ton Hooijmaijers lanceert een plan om het circuit naar Den Helder te verplaatsen.

2016 Het bedrijf Chapman Andretti Partners van Menno de Jong en Bernhard van Oranje neemt het circuit over.

Gigantische klus

Het circuit van Zandvoort werkt al enkele jaren toe naar de komst van de Formule 1. Directeur Robert van Overdijk kwam vorig jaar over uit Noord-Brabant, waar hij werkzaam was voor Libéma, eigenaar van onder meer de Brabanthallen en Beekse Bergen. Voor de organisatie van de Grand Prix werkt de leiding van het circuit samen met twee grote sportmarketingbureaus. SportVibes uit Delft was onder meer verantwoordelijk voor het succesvolle EK atletiek in Amsterdam. Het Amsterdamse TIG organiseert jaarlijks het internationale golftoernooi KLM Open. De Formule 1 in Zandvoort is een ongelooflijk grote klus. Om een voorbeeld te geven: Formula One Management vraagt in de week van de race alleen al om 25.000 beschikbare hotelbedden in Amsterdam en omgeving.

Zomerserie

Volgende week: houdt moeraswes­penorchis stand?

1. Brullende motoren, rinkelende kassa’s
2. De terugkeer van de holiday race
3. Houdt de moeraswes­penorchis stand?
4. Altijd strijd om het circuit
5. Beach for Amsterdam
6. Van de prins geen kwaad

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden