Op het Spinoza kunnen de leerlingen hun moeilijke vakken bijspijkeren tijdens de zogenoemde herfstschool.

PlusAchtergrond

Hoe bepaal je in coronatijd of een leerling overgaat?

Op het Spinoza kunnen de leerlingen hun moeilijke vakken bijspijkeren tijdens de zogenoemde herfstschool.Beeld Rosa Snijders

Hoe bepaal je in coronatijd of een leerling overgaat? Amsterdamse middelbare scholen mogen dat zelf bepalen; het toverwoord lijkt coulance. ‘Het voordeel van de twijfel willen we wel geven.’

Het is een huiswerkopdracht die vrijwel iedere middel­bareschoolleerling vroeg of laat op zijn bordje krijgt: schrijf een betoog over een – al dan niet zelfgekozen – onderwerp. Op het Calandlyceum in Osdorp geven ze daar dit jaar een persoonlijke draai aan: daar mogen leerlingen in een zelfgeschreven betoog aan hun mentor verwoorden waarom ze wel (of niet) over zouden moeten gaan. “Er is dit jaar door de bijzondere omstandigheden meer ruimte voor inspraak door de leerlingen,” zegt directeur Wendelien Hoedemaker. “Normaal gesproken kijken we vooral naar de cijfers, de toetsgemiddelden. Maar tijdens het thuisonderwijs hebben de kinderen een heel ander soort opdrachten voor hun neus gekregen, waar we niet zomaar cijfers voor geven.”

Daarom vraagt de school de leerlingen mee te denken over hun eigen voortgang. “Deze week horen onze leerlingen of ze op overgaan of doubleren staan. Ze mogen dan nadenken over wat ze daarvan vinden, en dat aan ons terugkoppelen. De leerlingen hebben zo een aantal ontwikkelgesprekken met hun mentor, waarin ze een eigen plan van aanpak kunnen maken.”

Een vrijbrief is het niet: een kind dat er al slecht voor stond voor de coronacrisis, en weinig heeft gedaan aan de alternatieve lessen, blijft gewoon zitten. “Maar we bieden wel extra begeleiding in de vorm van huiswerkklassen en een zomer­school om eventueel opgelopen achterstanden in te halen,” zegt Hoedemaker.

Individueel inhaalprogramma

Het Calandlyceum is niet de enige school waar het overgangsbeleid anders is dan andere jaren. Landelijke richtlijnen voor zittenblijven zijn er niet, maar de VO-raad adviseerde in april al om voortgangsbeslissingen dit jaar niet uitsluitend te baseren op de cijfers, prestaties en werkhouding van de leerlingen uit de periode vóór de schoolsluiting. Veel Amsterdamse scholen lijken hier gehoor aan te geven.

Sinds de schoolsluiting hebben toetsen een andere vorm gekregen; ze zijn digitaal afgenomen of helemaal geschrapt. Bovendien gaan de toets­weken, die traditioneel aan het eind van het schooljaar plaatsvinden, op veel scholen niet door. Reden voor een andere benadering.

“We kijken wel naar de cijfers, maar vooral ook naar de kansen die een kind heeft als hij overgaat. We begrijpen ook wel dat sommige leerlingen achterstanden hebben opgelopen, daar moet je wat mee,” zegt Jan Paul Beekman, rector van het Spinoza Lyceum. “We laten niet iedereen zomaar overgaan, daar zijn leerlingen namelijk ook niet per se mee geholpen, maar het voordeel van de twijfel willen we wel geven.”

Ook het Ir. Lely Lyceum in Zuidoost geeft aan ruimhartig om te gaan met de bevordering naar het volgende leerjaar. Maar leerlingen krijgen de overgang niet cadeau, zegt rector Jeroen Rijlaarsdam: “Dat zou ook niet in het belang van de leerling zijn, want dan komen de gevolgen voor de leerling komend jaar als een boemerang ­terug.”

Op het 4e Gymnasium bepalen ouders en leerlingen zelf of het kind klaar is om over te gaan. Niet ieder kind zit in dezelfde thuissituatie, zegt rector Jeroen Bergamin: bij de een is het rustiger dan bij de ander, en niet alle ouders zijn even goed in staat om te helpen. “Op school kunnen we die verschillen opvangen en rechttrekken, maar dat gaat nu niet en dat vinden we oneerlijk. We kunnen de leerlingen nu niet langs dezelfde lat leggen.” Door de leerlingen en ouders verantwoordelijk te maken voor de beslissing om wel of niet over te gaan hoopt de school toch alle kinderen dezelfde kans te geven.

Leerlingen die tijdens de schoolsluiting achterstanden hebben opgelopen, kunnen veelal op extra ondersteuning rekenen. Op het Metis Montessori Lyceum kunnen ze op zaterdagen terecht voor extra begeleiding. “Die optie boden we al, maar wordt nu uitgebreid. Ook met een zomerschool hebben we al ervaring,” zegt directeur Hüseyin Asma. “Ik verwacht dat de achterstanden mee zullen vallen, maar bij de kinderen die al moeilijk meekwamen, zal de impact van het thuiszitten het grootst zijn. Voor hen gaan we een individueel inhaalprogramma samenstellen.”

Bijspijkeren op de herfstschool

Op het Spinoza kunnen de leerlingen hun moeilijke vakken bijspijkeren tijdens de zogenoemde herfstschool. “Ik vind het belangrijk dat kinderen in de zomervakantie echt vakantie hebben,” zegt rector Beekman. “Mocht in september blijken dat een kind door corona bij een aantal vakken een achterstand heeft opgelopen, dan kunnen we daar in de herfstschool aan werken.”

Speciale aandacht is er op veel plekken voor de voorexamenklassen: de leerlingen die komend schooljaar examen doen op vmbo-, havo- of vwo-niveau. Beekman: “We hanteren het zak-slaagcriterium: hoe groot is de kans dat de leerling volgend jaar het eindexamen haalt? Daarbij bespreken we per leerling wat wijsheid is. We kijken niet alleen naar de cijfers, maar veel meer naar het totaalbeeld.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden