PlusInterview

Hoe 2 meesters meer dan 60.000 leraren op de been kregen

Met protesten en stakingen werden ze misschien wel ’s lands bekendste meesters. Thijs Roovers en Jan van de Ven komen, vier jaar na de oprichting van lerarengroep PO in Actie, met een boek waarin ze terugblikken op de dolle achtbaanrit. ‘Iedereen die denkt dat dit vanzelf gebeurt, is knettergek.’

Leraren Jan van de Ven (links) en Tijs Roovers. Beeld Pim Ras
Leraren Jan van de Ven (links) en Tijs Roovers.Beeld Pim Ras

Na jarenlang elke dag contact, zijn er nu wel eens dagen dat ze elkaar niet spreken. En dat is voor even niet erg, maar dan begint het wel héél stilletjes te worden. “Ja, dan ga ik toch weer eens appen om te vragen hoe het met hem gaat,” knikt Jan, terwijl hij naar meester Thijs kijkt.

De afgelopen jaren streed het duo voor minder werkdruk en een eerlijk salaris voor basisschoolleraren. Ze stuitten onafhankelijk van elkaar op het enorme beloningsverschil met docenten op middelbare scholen en vonden dat zo oneerlijk dat ze de barricaden op gingen. 27 februari 2017 bundelden ze hun onvreden met een derde meester (Paul de Brouwer) en startten de Facebookpagina PO in Actie. In een paar weken tijd werden meer dan 45.000 leraren lid.

Lerarenprotest

Op het hoogtepunt kreeg de actiegroep meer dan zestigduizend leerkrachten voor een protest naar het Haagse Zuiderpark. De boze leraren peuterden 430 miljoen euro los voor verlaging van de werkdruk en kregen 270 miljoen per jaar extra voor hogere salarissen. Ook richtten de meesters een beroepsvereniging op, zodat de stem van de leraar beter gehoord wordt: het Lerarencollectief.

Al die ervaringen beschrijven ze in het boek Leraar, durf te claimen! Hoe we samen ons prachtvak heroveren dat maandag verschijnt. “Het is voor ons een afsluiting van een periode: vier jaar onderwijspolder, vier jaar trekken en sleuren in de beroepsgroep. En we hopen dat het stokje op deze manier wordt doorgegeven,” verklaart Jan.

Jullie zijn samen dé gezichten en dé kartrekkers. Zijn jullie niet bang dat alles als een nachtkaars uitgaat als jullie uit beeld verdwijnen?

Thijs: “Het gaat niet om Jan en Thijs. We strijden met zijn allen ergens voor.”

Jan: “We hebben een beroepsvereniging neergezet die ertoe doet, die meepraat. We hebben genoeg vertrouwen dat dat sterk genoeg staat.”

Toch draaide PO in Actie lange tijd om jullie, zoals tijdens die grootste onderwijsstaking ooit, op 5 oktober 2017 in het Haagse Zuiderpark. Hoe voelde het om ineens een superster te zijn?

Thijs: “We waren net Justin Bieber. Heel bizar was dat.”

Jan: “Het was ook wel een beetje ongemakkelijk.”

Thijs: “Ja, het was heel ongemakkelijk. Als ik nu een tienminutengesprek voor mijn zoon heb, denk ik, ja… We zijn geen bekende Nederlanders, maar wél bekende leraren.”

Jan: “Er zijn weinig basisscholen waar ze PO in Actie of ons niet kennen.”

Thijs: “Ik had gedacht dat ik het heel leuk zou vinden om bekend te zijn, maar dat is dus niet zo. Ik wil heel graag met mensen praten over het onderwijs, maar verder ben ik gewoon een meester. Dat je in Amsterdam op de fiets zit en mensen roepen ineens: ‘Hey Thijs, goed bezig.’ Ik vind dat héél ongemakkelijk.”

Jan van de Ven (rechts) en Thijs Roovers kregen op 5 oktober 2017 meer dan 60.000 boze leerkrachten naar het Zuiderpark in Den Haag, de grootste onderwijsstaking ooit. Beeld Jan van de Ven
Jan van de Ven (rechts) en Thijs Roovers kregen op 5 oktober 2017 meer dan 60.000 boze leerkrachten naar het Zuiderpark in Den Haag, de grootste onderwijsstaking ooit.Beeld Jan van de Ven

Wat was het gekste moment?

Jan: “Mag het ook het té gekste moment zijn? Er was een manifestatie in Geleen. Daar stapte een wat oudere man op me af en zei met trillende stem: ik ben 64, stond op het punt ermee te kappen. Burn-out, zag het niet meer zitten. Toen kwamen jullie en nu heb ik het idee dat ik het wel ga redden. Jullie brengen weer een beetje trots in mijn beroep. Dat gesprek is me het allermeeste bijgebleven.”

Thijs: “Wat ik heel bizar vond, is dat we bij ABN Amro in de jury zaten van een soort prijsvraag over kansenongelijkheid. Zegt een bestuurder ineens: ‘Jongens, hebben jullie misschien zin om vandaag naar Ajax te gaan?’ Zaten we ’s avonds met onze familie naar Ajax te kijken in de halve finale tegen Tottenham. Kaarten gingen voor 1500 euro.”

Toch had het enorme succes van de lerarenbeweging ook een keerzijde. Want onderaan de streep waren deze twee bekende leraren gewóón meester. ’s Ochtends ging de wekker soms al rond vijven voor een vroege radio-uitzending, vervolgens stonden ze voor de klas en daarna moesten ze nog aanschuiven aan talkshowtafels.

Hadden jullie ooit durven bevroeden dat het zo groot zou worden?

Thijs: “Nee, dan had ik het ook nooit gedaan. Het was een complete verrassing.”

Pardon, niet gedaan?

Thijs: “Ik kan me gewoon niet voorstellen dat ik ja had gezegd als ik had geweten hoeveel vrije tijd en energie het me zou kosten. Het was een ontzettende leuke ervaring, maar we hebben er echt alles voor gegeven, van het thuisfront heel veel gevraagd.”

Jan: “Afgaande op het resultaat zouden we het sowieso doen. Maar als je zegt: je krijgt er 1,5 jaar lang een fulltime baan bij? Het heeft echt een wissel getrokken. In juni 2018 zei mijn vriendin: ‘Jan, je zit elke avond in Utrecht, Amsterdam. Hoe lang duurt dit nog? Als je me ten huwelijk zou vragen, zou ik nee zeggen.’ Dus toen we de cao hadden getekend, ben ik naar huis gereden en meteen naar de juwelier gegaan om een verlovingsring te kopen. De week erna heb ik haar op vakantie ten huwelijk gevraagd. Dat durfde ik alleen maar omdat we een einddatum hadden gesteld.”

In het boek schrijven jullie achteraf pas te kunnen beschouwen wat er allemaal is gebeurd. Hoe verklaren jullie de enorme impact van PO in Actie?

Thijs: “Het is een route geweest waarbij we steeds de juiste afslag namen. En het momentum was daar. Er waren verkiezingen. Het gas stond al heel lang open en wij waren het vuursteentje waardoor het ontvlamde.”

Jan: “Wij hebben een directe link richting die salariskloof gelegd. Dat was een eyeopener voor heel veel mensen in het primair onderwijs en ook in de politiek.”

PO in Actie wist duizenden leraren te mobiliseren en voerde tal van acties.  Beeld ANP
PO in Actie wist duizenden leraren te mobiliseren en voerde tal van acties.Beeld ANP

Jullie kwamen ineens in de onderwijspolder terecht. Hebben jullie blufpoker gespeeld?

Jan: “Ja, af en toe wel. We hebben gedurfde keuzes gemaakt, maar altijd weloverwogen gedurfde keuzes.”

Thijs: “We wisten wat we deden.”

Jan: “De macht van het getal hielp ook. Begin maart waren we net zo groot als de grootste onderwijsvakbond. Dat was het PO in Actie-effect. Meer leraren dan ooit waren gemobiliseerd en ook meer leraren dan ooit waren bereid tot actievoeren. We zaten echt in iedere lerarenkamer, omdat we een grassrootsbeweging waren.”

Denken jullie dat het PO in Actie-effect nog bestaat?

Thijs: “Ik zou graag zeggen ja, maar afgelopen jaar is dat wel erg vertroebeld door corona. Het lerarentekort en de salariskloof zijn er nog steeds, maar de situatie is veranderd.”

Jan: “In de Facebookgroep is er nog steeds een hele hoge activiteit. Het hele idee van ‘wij doen ertoe’ en ‘het heeft zin om van ons te laten horen’, is er zeker nog.”

De meesters zaten plots aan tafel (of achterin de dienstauto drie jaar geleden) bij minister Arie Slob.  Beeld  Koen Verheijden
De meesters zaten plots aan tafel (of achterin de dienstauto drie jaar geleden) bij minister Arie Slob.Beeld Koen Verheijden

Wat zien jullie überhaupt gebeuren in het onderwijs tijdens corona?

Jan: “Alle problemen die er waren, worden uitvergroot. Kwaliteit van onderwijs, kansengelijkheid, lerarentekort.”

Thijs: “We zijn gewoon knettermoe. Ik merk het zelf ook. Je bent continu aan het wisselen; open, dicht, open, dicht.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden