PlusAchtergrond

‘Historisch’, ‘uitzonderlijk’ en ‘ongekend’? Zo uitzonderlijk is deze kou

De strenge winter van 1979 in Amsterdam.  Beeld Ruud Hoff/ANP
De strenge winter van 1979 in Amsterdam.Beeld Ruud Hoff/ANP

‘Historisch’, ‘uitzonderlijk’ en ‘ongekend’. De termen over de koude winterweek die we beleven zijn groots en de maatregelen ook: geen kranten, geen treinen, blijf thuis, verroer je niet. Hoe uitzonderlijk is de kou? Of zijn we niks meer gewend?

Weermannen en -vrouwen in Nederland zijn in rep en roer dezer dagen. Hoe vaak in hun carrière mogen ze strooien met termen als sneeuwjacht, sneeuwduinen, koudegolf en zéér strenge vorst? Na jaar in, jaar uit over warmterecords en hittegolven te spreken, slaat de thermometer eindelijk weer eens fijn de andere kant uit.

Een week ijskou

Maar zó lang geleden was dat nou ook weer niet, zo’n weekje ijskou. Negen jaar geleden en een paar dagen: van 30 januari tot en met 8 februari 2012 was de enige ‘koudegolf’ van deze eeuw tot nu toe: tien dagen vroor het en vijf nachten was het onder de min 10 graden. Ruim voldoende om van een echte koudegolf (minstens drie nachten min 10 en vijf dagen achter elkaar overdag onder nul) te spreken. In januari 2013 trouwens, beleefde Nederland eigenlijk meteen wéér een koudegolf. Nagenoeg alle weerstations voldeden toen opnieuw tien dagen aan de vereiste dag- en nachttemperaturen, behalve het belangrijkste: station De Bilt bleef één nacht steken op min 9,7.

Wordt het nu ook een koudegolf? Haast zeker wel. Vannacht kwamen al de eerste meldingen van ruim 10 graden vorst binnen, en er komen er meer, weet Leon Saris van Weerplaza. Of de koudegolf dit jaar qua temperaturen nog ‘erger’ wordt dan in 2012? “Het gaat spannend worden,” zegt Saris. “Het weekend lijken de temperaturen weer omhoog te gaan, maar daarna gaan we mogelijk weer de kou in. Maar of het een aaneengesloten periode wordt, is nog de vraag.”

Toch is 2021 inderdaad al ‘best wel’ historisch. Een ‘kou-inval’ zoals afgelopen weekend komt namelijk zelden voor: zo veel sneeuw (weliswaar geen records, maar toch), samen met zulke harde wind en daarna die kou. “Het is weleens heel koud, het sneeuwt of waait weleens hard, maar dit totaalpakket maakt een gemiddeld mens maar een paar keer in zijn leven mee,” aldus Alfred Snoek van Weerplaza.

Bevroren grachten in 1979.  Beeld Ruud Hoff/ANP
Bevroren grachten in 1979.Beeld Ruud Hoff/ANP

Gered uit auto’s

Dat de winter het land lamlegt, is echter niet nieuw. Bijna legendarisch is december 2009, het jaar dat zelfs de kerst wit was. De sneeuw begon op 16 en 17 december. Zondag 20 december kwamen treinreizigers overal vast te zitten. Aan het eind van die dag reden er vrijwel geen treinen meer en was haast nergens informatie te krijgen. Chaos was het gevolg. Pas op 24 december kwam het treinverkeer weer op gang. Precies een jaar later kwamen automobilisten, met name in de Randstad en Zeeland, letterlijk niet meer vooruit. Sommigen moesten zelfs uit hun auto’s worden gered. Op Schiphol brachten vijftienhonderd gestrande reizigers de nacht door op veldbedden.

Dát was pas chaos. Daarbij vergeleken is er nu weinig aan de hand. De meeste scholen zijn maandag gewoon opengegaan, de kranten hebben een digitaal alternatief dus kunnen makkelijker dan vroeger besluiten hun bezorgers bij de kachel te laten en Thuisbezorgd.nl kende in 2012 ook al bezorgproblemen. Net als PostNL.

“We hebben vaker vertragingen gehad vanwege winterweer. Wat het nu bijzonder maakt is dat het toch al extra druk was door de lockdown,” zegt een woordvoerder.

Run op strooizout en sneeuwschuivers

Strooizout vliegt de winkels uit. Zouthandelaren, maar ook bouwmarkten en webwinkels hebben het er druk mee door het winterse weer. “Het gaat best hard. We hebben op dit moment in twee derde van de winkels nog voorraad,” meldt Intergamma, het moederbedrijf van Gamma en Karwei.

Rivaal Hornbach ziet de onlinevraag naar winterartikelen zoals strooizout en strooiwagentjes door het winterse weer eveneens toenemen, maar zegt in de winkels altijd voor enkele weken aan voorraad te hebben. “Daarmee kunnen we dit soort toenames opvangen,” aldus een woordvoerder.

Bij webwinkel Bol.com zijn sommige zakken strooizout niet meer leverbaar, andere strooizoutproducten hebben een langere levertijd.

Jozo Zout Nederland, een van de grootste producenten van keukenzout, meldt eveneens dat het heel erg druk is bij de klantenservice vanwege het winterweer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden