PlusAchtergrond

Het schrappen van vakantievluchten op druk Schiphol komt rap dichterbij

Vanwege personeelstekort zijn er op Schiphol flinke rijen en zijn maatschappijen gedwongen vluchten te annuleren. Beeld Joris van Gennip
Vanwege personeelstekort zijn er op Schiphol flinke rijen en zijn maatschappijen gedwongen vluchten te annuleren.Beeld Joris van Gennip

Het moment dat op Schiphol massaal vluchten worden geschrapt om enorme drukte te voorkomen, komt snel dichterbij. Het lukt de luchthaven maar niet om de personeelsproblemen, lange wachtrijen en chaos op te lossen.

Herman Stil

Inmiddels kan Schiphol agressie toevoegen aan de druktechaos. Zondagavond ontstond bij de veiligheidscontrole in vertrekhal 1 een reizigersopstand toen – ondanks de lange rijen – personeel van de veiligheidscontrole een aantal rolluiken van beveiliging rijen sloot omdat hun dienst erop zat.

Daarop dreigden mensen die al uren stonden te wachten, de veiligheidscontroles te bestormen. ‘Op een gegeven moment ontstond een zeer gevaarlijke situatie waarbij de veiligheid van medewerkers en passagiers in het gedrang kwam,’ aldus de manager van beveiligingsbedrijf CTSN, dat verantwoordelijk is voor de controle van passagiers en handbagage, in een bericht aan zijn personeel. ‘Ook was er een zeer groot risico op massale doorlopers.’

Met dat laatste wordt bedoeld dat passagiers zonder te zijn gecontroleerd naar de vliegtuigen hadden kunnen doorlopen. Uiteindelijk moesten militairen van de marechaussee eraan te pas komen om de orde te herstellen.

Beschamende vertoning

“Het is een beschamende vertoning,” zegt voorzitter Frank Oostdam van reisbranchevereniging ANVR. “Ik begrijp de frustratie, onvrede en boosheid van die mensen best. Alhoewel het te ver gaat om die juist bot te vieren op beveiligers die er wél staan. Dat neemt niet weg dat deze drukte onacceptabel is. Schiphol roept al weken dat gewerkt wordt aan een oplossing, maar het lukt ze niet. 80 procent van de benodigde nieuwe beveiligers is nog niet eens gevonden. Ik vrees dat het tot en met de zomervakantie vooral in de weekenden heel druk wordt.”

Vakbond FNV, die al jaren waarschuwt voor problemen op Schiphol vanwege personeelstekorten, wil het zover niet laten komen. De bond dreigt vanaf volgende maand met werkonderbrekingen en acties als Schiphol niet snel afdoende maatregelen neemt.

“We hebben maandag opnieuw lange gesprekken gevoerd met de luchthaven en de betrokken bedrijven om werk op Schiphol weer aantrekkelijk te maken,” zegt vakbondsbestuurder Joost van Doesburg. “Dat heeft nog altijd geen resultaat opgeleverd.” Bonden en vliegveld praten woensdag verder.

Personeel valt om

De problemen zijn veel groter dan in de beveiliging alleen. Ook de afhandeling van passagiers — aan de incheckbalies en gates — en van hun ruimbagage loopt regelmatig spaak doordat er een tekort is aan platformmedewerkers, vooral uitzendkrachten. Dat liep begin mei al uit op een wilde staking bij KLM-personeel.

“Het loopt volledig uit de klauwen. Personeelsleden vallen letterlijk om.” Maandag circuleerden beelden op sociale media van een flauwgevallen beveiliger. “Het werken op Schiphol moet echt aantrekkelijker worden,” aldus Van Doesburg. “Dat bereik je niet door de problemen almaar verder te laten oplopen waardoor nu zelfs opstootjes ontstaan.”

FNV herhaalt zijn eis dat Schiphol het aantal vluchten moet terugbrengen naar het niveau dat haalbaar is met de huidige aantallen medewerkers. Volgens de bond lijkt een grens van duizend vluchten per dag het maximaal haalbare. Dat is zeker een derde minder dan de luchthaven op de drukste dagen verwerkt. “We gunnen iedereen een fijne en veilige vakantie,” zegt Van Doesburg, “maar een fijne en veilige vakantie begint op de luchthaven. Dat lukt nu niet.”

Omineus

Luchtvaartmaatschappijen, KLM voorop, en reisorganisaties zijn fel tegen zo’n ingreep. Zij hebben al tickets en pakketreizen voor vluchten verkocht die dan op het spel komen te staan. “Ik heb altijd vertrouwen gehad dat met extra maatregelen dit probleem zou zijn opgelost,” aldus voorzitter Marnix Fruitema van Barin, de club van luchtvaartmaatschappijen.

“De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat wat nu gebeurd is dat vertrouwen ondergraaft. Wij zijn ook verrast door de nieuwe drukte van deze week, niet eens in een piekperiode. Maar het is vooral omineus dat Schiphol ook verrast was. Het lijkt hen nu te overkomen. Blijkbaar krijgen ze nog steeds geen signalen dat er een tekort aan personeel is. De enige oplossing is zoveel mogelijk mensen binnentrekken. Het mag niet de kant opgaan van vluchten schrappen. Dat is de makkelijke uitweg. Dat kan er niet toe leiden dat Schiphol echte oplossingen uit de weg gaat.”

Maar het massaal schrappen van vluchten ligt nog steeds op tafel, zegt ook Oostdam van ANVR. “Dat is voor ons een no-go. Vluchten annuleren en passagiers laten stranden; het moet toch niet gekker worden.” Hij vreest dat tegen zo’n maatregel zelf weinig valt te doen. “Als Schiphol dat doorzet, kunnen we daar waarschijnlijk weinig aan doen, zolang ze een beroep doen op veiligheid. Blijkbaar kan dat juridisch.

Schiphol kan niet zelf vluchten schrappen, daarvoor moet het aankloppen bij de onafhankelijke coördinator die start- en landingsrechten (‘slots’) in Nederland beheert en uitgeeft. Die doet dat op aanwijzing van de overheid.

Maar luchtvaartminister Mark Harbers (I&W) is niet van plan direct in te grijpen en vindt dat Schiphol de problemen zelf moet oplossen. “Schiphol zal aan de slag moeten om te voorkomen dat de situatie van de meivakantie zich herhaalt in de zomerperiode,” schrijft hij aan de Tweede Kamer. “De operationele afhandeling van passagiersstromen is bij uitstek de verantwoordelijkheid van Schiphol en van de luchtvaartmaatschappijen.”

Constructief gesprek

Dat geldt volgens hem ook de plannen om vluchten te schrappen of te verplaatsen naar andere luchthavens. “Ik sta in geregeld contact met Schiphol en heb de luchthaven gevraagd mij doorlopend te informeren over de uitwerking van bovenstaande en andere maatregelen die worden genomen om er voor te zorgen dat de drukte in de zomerperiode beheersbaar is.”

“We begrijpen dat reizigers op reis willen en hun vlucht willen halen,” reageert Schiphol. “Met onze partners zetten we alles op alles om dat mogelijk te maken. We voeren momenteel een constructief gesprek met de FNV over arbeidsvoorwaarden. Ook met luchtvaartmaatschappijen wordt gepraat over een aanpak voor deze zomer. Ons gezamenlijk streven is om voor 1 juni tot een akkoord te komen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden