PlusPunt voor punt

Het OMT komt bij elkaar, welke kant gaat het op?

Beeld ANP

Vanaf zondagavond zijn de maatregelen in 14 van de 25 veiligheidsregio’s aangescherpt. Maandag bekijkt het Outbreak Management Team of dat wel afdoende is. Welke kant gaat het op?

1. Hoe hard groeit het virus?

Het aantal nieuwe besmettingen en ziekenhuis- en ic-opnamen nemen bijna elke dag toe. Zondag kwamen er 2995 nieuwe besmettingen bij en 62 nieuwe ziekenhuisopnamen (5 op de ic), aldus het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).  In totaal liggen 617 patiënten in het ziekenhuis, waarvan 127 op de ic.

“De forse stijging van het aantal opgenomen covidpatiënten ligt in de lijn van de verwachting,” aldus Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ).

Bert Slagter kan dat beamen. De IT-ondernemer die zich graag verdiept in wiskunde, complexe systemen en beslissen in onzekerheid is met RedTeam al maandenlang een kritisch volger van het kabinetsbeleid. Via diverse kanalen geeft Slagter heldere analyses.

Bij Op1 rekende hij vrijdag voor dat de ic’s bij de huidige virusgroei rond 20 oktober geen plek meer hebben voor corona- en andere patiënten. Er zijn nog zo’n twee weken om de exponentiële virusgroei (2,4,8,16,32, 64 etc.) tot stilstand te brengen, aldus Slagter.

2. Hoe effectief zijn de lokale maatregelen?

In zes veiligheidsregio’s, waaronder Amsterdam-Amstelland, gelden sinds een week strengere maatregelen: vervroegde sluitingstijden in de horeca, een verbod op bijeenkomsten met meer dan vijftig mensen en strengere handhaving van illegale feesten. Of dat effect heeft, is nu nog niet te zeggen.

Sinds zondagavond zijn er acht veiligheidsregio’s bijgekomen, waaronder Zaanstreek-Waterland en Flevoland. Dat moet onder meer een ‘waterbedeffect’ voorkomen: mensen die hun bruiloftsfeest van Amsterdam verplaatsten naar Zaandam, waar je tot zondagavond met honderd in plaats van vijftig mensen mocht feestvieren. “Misschien is Nederland te klein voor lokale maatregelen,” zei Hubert Bruls – voorzitter van de 25 veiligheidsregio’s en burgemeester van Nijmegen – al eens.

De vraag is of de maatregelen in brandhaarden als Amsterdam en Rotterdam streng genoeg zijn om de virusgroei omlaag te krijgen. In maart hadden lokale maatregelen in Brabant niet voldoende effect, al was de situatie vanwege gebrekkerige kennis en medische mogelijkheden toen niet hetzelfde als nu. Het Outbreak Management Team, dat maandag om tafel zit met het kabinet, buigt zich over de vraag of de huidige maatregelen voldoende effect hebben om de zorgcapaciteit te waarborgen.

3. Als het OMT strengere maatregelen formuleert, wat zijn dan de meest logische?

In een interview met Trouw zei RIVM-voorman Jaap van Dissel zaterdag dat een nieuwe lockdown waarschijnlijk niet nodig is. Kappers, bioscopen en scholen hoeven niet en masse dicht, denkt Van Dissel. Mochten strengere maatregelen nodig zijn, dan zullen die waarschijnlijk het spiegelbeeld zijn van de eerdere versoepelingen uit de lockdown. Voor sportscholen, horeca, culturele instellingen en andere sectoren waarbij grotere groepen in binnenruimten verblijven zou dat geen goed nieuws zijn. Maandagavond volgt een persconferentie van het kabinet.

Dat er een tweede coronagolf is gekomen – zoals nu – had ‘Nederland’ overigens wel verwacht. Uit landelijk gedragsonderzoek van het RIVM uit augustus blijkt dat bijna dertig procent van ‘Nederland’ dat ‘zeer waarschijnlijk’ achtte, en bijna vijftig procent ‘waarschijnlijk’.

4. Gedrag is het belangrijkste instrument tegen virusverspreiding. Waarom lukt het niet om dat met campagnes en rationele argumenten bij te sturen?

Mensen met klachten, zoals een loopneus, hoestje, keelpijn, verhoging of koorts gaan ongeveer even veel naar buiten als mensen zonder klachten, zo bleek uit het RIVM-gedragsonderzoek in augustus. Er is veel – terechte – kritiek op de crisiscommunicatie en bijvoorbeeld het testbeleid van de overheid, maar zelfs als dat allemaal gesmeerd zou gaan, is het ongewis of mensen in een vrije samenleving hun persoonlijke belangen lang genoeg opzij kunnen zetten voor het algemene belang.

Emeritus-hoogleraar psychiatrie en psychotherapie Frank Koerselman plaatste daar al in juni vraagtekens bij in deze krant. “Mensen zijn niet zo rationeel als ze denken,” zei hij. Het naleven van de coronaregels was ‘Nederland’ in maart, april en mei goed afgegaan, omdat er angst was voor het onbekende virus dat doden zaaide en schaarste aan ic-bedden. Dat vergrootte de gehoorzaamheid aan groepsnormen, zoals de coronaregels, aldus Koerselman. “Maar die angst wordt snel vergeten, en dan begint het marchanderen met groepsnormen om de eigen behoeften te vervullen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden