PlusUitleg

Het Nederlandse vaccinatiedoolhof: is het echt zo'n chaos?

De Nederlandse vaccinatiestrategie is een onoverzichtelijk doolhof met tientallen verschillende vaccinatiedoelgroepen geworden. Dat leidt tot frustratie en onduidelijkheid. Wie krijgt waar welk vaccin wanneer, en waarom ook alweer?

Coronaminister Hugo de Jonge tijdens een werkbezoek aan de XL vaccinatielocatie Breepark. Beeld ANP
Coronaminister Hugo de Jonge tijdens een werkbezoek aan de XL vaccinatielocatie Breepark.Beeld ANP

1. Is het echt zo'n chaos?

Het woord chaos is misschien overdreven. Logistiek lijkt het vaccineren inmiddels soepeler te lopen dan aan het begin van de campagne, toen vooral de GGD's bakken kritiek kregen. Dat wil niet zeggen dat alles goed gaat. Vorige week was de telefoonlijn van de GGD soms overbelast, wat tot flinke wachttijden leidde voor het maken van een afspraak. Het online inplannen van een prik gaat ook nog wel eens mis. Tegelijkertijd zijn op verschillende plekken in het land soms pijnlijke beelden te zien van lege vaccinatielocaties, waar prikkers zitten te wachten op beschikbare bovenarmen.

Het voedt de frustratie van de duizenden Nederlanders die niet kunnen wachten tot ze het vaccin krijgen, maar nog steeds geen uitnodiging hebben en dat niet goed begrijpen. Bij hen komt het bericht hard aan dat Nederland er vorige week wéér niet in slaagde om zijn weekdoel te halen – er werden in plaats van ruim 400.000 slechts 285.000 inentingen toegediend. Vooral als je bedenkt dat er wél genoeg vaccins beschikbaar waren om dat doel te halen.

2. Noem eens een paar voorbeelden van mensen die wachten?

Denk aan een 68-jarige man met gezondheidsproblemen die getrouwd is met een kerngezonde 64-jarige vrouw. Waar hij nog weinig zicht heeft op een vaccin, is zijn vrouw al naar de huisarts geweest voor de eerste AstraZenecaprik. Dat voelt gek.

Of: een vrouw van 47, zwaar longpatiënt, die zichzelf al een jaar lang opsluit in huis. In de krant las ze deze winter verhalen over verpleeghuizen die zelfs hun keuken- en kantoorpersoneel aanmeldden voor een inenting, maar zelf heeft ze geen idee wanneer ze eindelijk uit haar gedwongen kluizenaarsbestaan wordt verlost.

Een 91-jarige vrouw die mobiel genoeg is om naar een GGD-locatie te gaan, heeft haar eerste vaccinatie inmiddels waarschijnlijk al lang en breed gekregen. Maar haar buurvrouw van 88 die zo'n verplaatsing fysiek niet aankan, moet maar hopen dat ze snel een bericht krijgt van de huisarts, die haar thuis kan komen vaccineren. Wanneer de brief komt? Dat verschilt dan weer per provincie.

Zo zijn er veel meer gevallen te bedenken.

3. Wat zegt dit?

Dit zegt dat het Nederlandse vaccinatieschema een doolhof is geworden, of iets vriendelijker gezegd: een lappendeken waar de beste breiers nog een puntje aan kunnen zuigen. Afgelopen maanden zijn tientallen vaccinatiedoelgroepen ontstaan. Deels noodgedwongen, deels omdat sommige doelgroepen - het zorgpersoneel bijvoorbeeld – succesvol lobbyden om voorrang. Daarbij zijn er drie verschillende vaccins - volgende maand vier - en worden die per doelgroep ook nog eens op verschillende locaties toegediend. Soms in de grote GGD-locaties, soms bij de huisartsen, soms in ziekenhuizen.

Zo ‘vechten’ nu veel doelgroepen om een nog steeds beperkt aantal vaccins, daar komt het op neer. Bovendien weten veel mensen niet wanneer ze precies aan de beurt zijn, welk vaccin ze waar gaan krijgen, en waarom anderen eerder mogen.

Bij het RIVM of het ministerie van Volksgezondheid snappen ze nog wel waarom de volgorde is zoals die is, voor mensen thuis is het lastiger. Alle verschillen hebben zo hun reden en oorsprong, maar het maakt de boel er niet makkelijker of begrijpelijker op.

Zo gaat het AstraZenecavaccin nu onder meer naar 60- tot 64-jarigen, omdat de Gezondheidsraad eerder vaststelde dat het effect van de prik op 65-plussers in de studies niet goed was onderzocht. Inmiddels is het advies aangepast en mogen ook senioren AstraZeneca krijgen. Maar de campagne onder de 60- tot 64-jarigen was toen al in gang gezet, en lijkt eerst te worden afgemaakt.

Een overzicht van de XL vaccinatielocatie Breepark.  Beeld ANP
Een overzicht van de XL vaccinatielocatie Breepark.Beeld ANP

Een destijds gedwongen keuze, die nu tot gevolg dat bijvoorbeeld de 65- tot 74-jarigen nog niet aan de beurt zijn, terwijl ze gemiddeld kwetsbaarder zijn voor het coronavirus dan de leeftijdsgroep daaronder. Ze weten zelfs nog niet welk vaccin ze straks krijgen. Dat van Pfizer, net zoals de alleroudsten? Toch AstraZeneca? Of wordt het Janssen, dat volgende maand begint met leveren?

4. Komen we de komende weken dan eindelijk op stoom?


Het goede nieuws: er komen veel vaccins aan (zie tabel hieronder). Deze week zijn het er in totaal zelfs meer dan 800.000, áls alle farmaceuten tenminste leveren wat ze hebben beloofd. Ook in de weken daarna komen veel meer vaccins naar ons land dan in de voorbije maanden. De hoop van het kabinet is dat de vaccinatiecampagne daarmee eindelijk echt in een stroomversnelling komt.

De grotere leveringen zorgen voor flinke voorraden in het centrale distributiecentrum in Oss. Volgens de planningen van het RIVM zal die voorraad in de dagen daarna steeds razendsnel slinken. Maar dan moet de complexe verdeling van de vaccins over het land wel goed gaan.

Genoeg mensen moeten thuis een brief krijgen om een afspraak te maken, de telefooncentrale, internetservers en prikstraten van de GGD moeten op de grotere vraag berekend zijn, en de duizenden huisartsen in Nederland moeten op tijd hun bestellingen doen, het liefst in de hoeveelheden waar het RIVM op rekent. Niet onbelangrijk om te melden: de huisartsen moeten de complexe vaccinatiecampagne naast hun reguliere werk uitvoeren, en dat kost sommigen van hen nu al ontzettend veel tijd.

Hoeveel vaccins komen eraan?

Week 13 (week van 29 maart) - 860.178 doses
Week 14 - 588.060 doses
Week 15 - 687.046 doses
Week 16 - 644.262 doses
Week 17 (26 april) - 1.085.627 doses

Bron: Ministerie van Volksgezondheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden