PlusAnalyse

Het kabinet gooit het over een andere boeg

Het kabinet zet de deur naar het normale leven een ietsepietsje verder open. De strategie wordt aangepast nu het aantal coronabesmettingen sneller daalt dan verwacht.

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid kondigen aan dat de versoepelingen vanaf 1 juni doorgaan. Het kabinet past de strategie aan in de strijd tegen het coronavirus.Beeld ANP

Ineens richt premier Mark Rutte zich rechtstreeks tot de jeugd. “Het coronavirus zet het land op zijn kop en zeker ook jullie leven.” Hij geeft ze een groot compliment en roept ze op mee te denken over hoe we ‘ons land’ de komende tijd gaan inrichten. Hij wil ook zelf met ze praten via internet en op het Catshuis om hun ideeën te horen.

De toon waarmee Rutte Nederland tijdens zijn persconferentie bedankt voor het naleven van de coronaregels, kondigt een nieuwe fase aan in de epidemie. Het aantal nieuwe besmettingen en ziekenhuisopnames daalt al weken. De angst dat de ic’s in ziekenhuizen het werk niet meer aankunnen, is even geweken. “En dat is mede aan jullie te danken,” aldus Rutte.

Strategie

Nu het niet alleen meer pompen of verzuipen is, is het ook tijd voor een nieuwe strategie. Zorgen dat we de boel ‘onder controle houden’. De samenleving weer stapje voor stapje terug naar normaal, maar wel zó alert blijven dat je weer kunt ingrijpen als het ergens misgaat.

Zo kondigt het kabinet aan dat basisscholen en de buitenschoolse opvang per 8 juni open kunnen, ook al zijn die pas een week geleden gedeeltelijk weer begonnen. Aanvankelijk was het de bedoeling af te wachten of dit niet tot een nieuwe piek in de besmettingen zou leiden.

De nieuwe strategie stapt ook af van het principe dat alle maatregelen landelijk zijn. Ook al was het aantal besmettingen in Friesland en Groningen bijvoorbeeld laag, toch moesten ook daar de kroegen dicht. In geen geval wilde het kabinet dat mensen die mogelijk het virus bij zich dragen zouden reizen naar plekken waar de regels soepeler waren.

Maatwerk

Maar vanaf nu wil het kabinet meer ‘maatwerk’, zoals minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) het noemt. Dus mocht straks blijken dat ergens het aantal besmettingen weer toeneemt of in een stad massaal de regels worden overtreden, dan kan straks ‘lokaal of regionaal worden ingegrepen’.

De Jonge hint er op dat eventueel nieuwe verboden ook alleen voor bepaalde groepen mensen kunnen gelden of alleen in een bepaald gebied. Het is een forse breuk met het beleid tot nu toe, waarbij het kabinet alleen voor spelende kinderen een soepeler regime toestond.

Rutte ontkent dat het kabinet dat doet uit angst dat de steun voor de coronamaatregelen afkalft. Maar dat laat onverlet dat ook hij ziet dat de kritiek aanzwelt.

Kritiek

Toen de beelden van de stapels lijkkisten in Noord-Italië hier doordrongen, leek vriend en vijand al lang blij dat iemand iets deed. Zoals er ook geen opstand komt tegen de kapitein van een schip wanneer het op een ijsberg vaart. Maar nu het lek boven lijkt en iedereen voelt dat er weer meer kan, barst alsnog de kritiek op Ruttes stuurmanskunst los.

Zoals vaker toont Rutte begrip voor bijvoorbeeld boze ondernemers die niet begrijpen waarom de ene zaak wel open mag, maar de andere niet. En legt hij uit dat het echt niet anders kan. “We moeten oog hebben voor het grotere geheel. Elke versoepeling betekent meer drukte op straat. Daarom kan niet alles in één keer open. Als het virus weer oplaait en er een tweede lockdown nodig is, is dat nog veel slechter voor de economie.”

En zoals vaker toont Rutte zich ook van zijn rekkelijke kant. “Niet alles is in beton gegoten.” Bioscopen en restaurants mogen straks dertig gasten hebben zonder dat ze het eigen personeel moeten meerekenen. “Want dat was onwerkbaar.” En dus gaat het kabinet volgende week met sportscholen om de tafel of ze niet toch al eerder dan 1 september open kunnen.

Testen

De Tweede Kamer volgde wekenlang dociel wat het kabinet aankondigde, maar dinsdag staat Rutte in een kritische Kamer waar steeds meer partijen zich hardop afvragen welke strategie hij nou voert. Waarom testen we zo weinig?

Dus belooft het kabinet dat iedereen die klachten heeft vanaf 1 juni zonder tussenkomst van een huisarts zelf een afspraak kan maken bij de GGD om zich te laten testen. Wie besmet blijkt, moet met zijn gezin in quarantaine en de GGD neemt contact op met de mensen bij wie je de laatste dagen in de buurt bent geweest om hetzelfde te doen.

En er wordt een ‘dashboard’ ontwikkeld, waarin je net als in een auto kunt zien wanneer je moet afremmen. De Jonge: “Daarbij kijken we naar het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames, maar ook naar andere gegevens zoals van de riolen, de veiligheidsregio’s en huisartsen. Dat alles bij elkaar maakt dat we het snel kunnen zien als het ergens weer misgaat.”

Vakantie

Het is nog te vroeg om een vakantie in het buitenland te boeken. Vooralsnog zijn alleen noodzakelijke reizen toegestaan, maar het kabinet kijkt de komende weken naar wat mogelijk is. Daarbij wordt gekeken wat andere landen voor maatregelen nemen en hoe groot het risico is dat je er besmet wordt. Ook sluit premier Rutte niet uit dat toeristen na thuiskomst eerst in quarantaine moeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden