PlusReportage

Het is feest in Rhenen dankzij de babypanda

Geschiedenis. Dat heeft de kleine, één dag oude babypanda met zijn/haar geboorte geschreven. Het is namelijk voor het eerst in de geschiedenis dat er een reuzenpanda-baby in Nederland is geboren. 

Marcel Boekhoorn.Beeld ANP

“Ik ben hier twintig jaar mee bezig geweest,” zegt Marcel Boekhoorn, eigenaar van Ouwehands Dierenpark. De geboorte is extra bijzonder omdat deze babypanda als tweede dierentuinpanda in Europa, op een natuurlijke wijze werd verwekt.

Het is stil, in het normaal drukbezochte Ouwehands Dierenpark in Rhenen. Sinds de coronacrisis is de dierentuin dicht en hoor je alleen de dieren nog, zoals de rondscharrelende flamingo's, de overburen van de reuzenpanda's. Zo stil was het vrijdagochtend ook, tot José Kok, hoofd dierverzorging, een kreetje hoorde uit het pandaverblijf. Een klein kreetje, eentje die ze niet kende van de grote bewoners, reuzenpandastel Wu Wen en Xing Ya dat drie jaar geleden naar Nederland kwam. Kok pakte haar telefoon, waarmee ze op de webcam in het pandakraamhol kan kijken. “Om kwart voor tien had ik nog gezien dat Wu Wen zichzelf likte, en geluiden maakte, anders dan anders. Toen, tweeënhalf uur later, was het er.” 

Of het zou lukken, die pandazwangerschap, was maandenlang spannend. “Toen we de panda's kregen waren de ze te jong om zich voort te planten. En dat blijft ook maar een gok: je krijg zomaar twee dieren, weet helemaal niet of ze elkaar eigenlijk wel leuk vinden. Vanaf januari zijn we ze stapje voor stapje dichter bij elkaar gaan brengen en zagen we dat ze elkaar wel mochten.” Kok kent de dieren door en door, en zag dat dit nog wel eens een héle goede match kon zijn. “Ze maken veel geluiden naar elkaar toe. Dat ging best heftig: Wu Wen is een pittige tante, brulde en blafte heel hard. Ik dacht: oef, als Xing Ya maar man is die daar tegen kan. Maar dat kon hij: hij had gevoel voor de situatie en wist hoe hij met zo'n felle vrouw om moet gaan.”

Meisje of jongen?

Er kwam een paring. Heugelijk nieuws, maar het bleef afwachten. Voor de dierverzorgers betekende dit dat ze urinemonsters moesten afnemen van de dieren. “Soms plassen de panda's op speciale schaaltjes, daar worden ze op getraind. Maar vaker worden de plasjes in het verblijf opgezogen en in de vriezer bewaard tot ze in Gent geanalyseerd worden. Daarin zagen ze: dit zou nog wel eens een zwangerschap kunnen zijn.” De verzorgsters maakten een kraamhol voor Wu Wen, wat onder de grond in het pandaverblijf zit. “Zelf heeft ze die comfortabel gemaakt met bamboe.”

En toen was het daar. Kok heeft nog weinig van het babydier gezien. Volgens haar is het klein, helemaal roze en met een lange staart. “Het is blind en doof, en moet de hele dag warm gehouden worden. De baby is maar 100 tot 200 gram, en moet nu alle rust krijgen om te groeien. Over 4 maanden moet het namelijk 8 kilo wegen. Voor mij is het belangrijk dat ik het hoor; het is een echte beer en kan heerlijk krijsen.”

Of het een meisje of een jongetje is, zullen we pas over een paar maanden weten. Tot die tijd moeten mama en babypanda zoveel mogelijk met rust gelaten worden. „We willen natuurlijk niet dat er iets mis gaat. Wij komen er dus ook niet: we leggen voer in de buurt van het hol.” Volgens Kok doet Wu Wen het heel goed als moeder. „Die felle vrouw, is ineens een hele zorgzame moeder. Heel mooi om te zien.”

Pandavader

Gaan we het dier tot dan toe helemaal niet zien? „We hebben twee camera's in het kraamhok: eentje aan de bovenkant, en eentje aan de zijkant. We kunnen met die beelden vast wel iets doen zodat iedereen kan meegenieten. Maar verder laten we alles over aan Wu Wen: panda's verlaten in het wild vaak maandenlang hun hol niet, dat kan wel 5 of 6 maanden duren. Ze komt, wanneer ze daar klaar voor is.” 

Tot doe tijd laat enkel papa Xing Ya zich zien. Hij woont aan de rechterkant van het verblijf en wandelt zo nu en dan door de pandaluiken naar buiten om door het Rhenense gras te struinen. Voor hem is er geen rol weggelegd in de opvoeding van zijn kind. “Panda's zijn héél solitair, hij heeft er niks mee te maken. Maar weten dat er een kindje is geboren, zal hij wel: hij heeft het vast geroken, of de kreetjes gehoord.”

‘Onwaarschijnlijk bijzonder’ 

Toen Marcel Boekhoorn, eigenaar van de dierentuin, het blijde nieuws hoorde, was hij op een bijzondere plek. “Ik was bij een vriend van me, die niet lang meer te leven heeft. Op zich al een emotionele situatie. En toen belden José en Robin me met het nieuws- en werd ik heel emotioneel.” Speciaal voor de feestelijke gelegenheid heeft Boekhoorn een geel jasje aangetrokken dat uit China komt, en een klein pandaknuffeltje in zijn borstzakje gestopt. Toch gaat de aandacht naar de grote lach op zijn gezicht, die er voorlopig niet meer af zal gaan. “Ik ben hier twintig jaar mee bezig geweest. Dit is ongelofelijke belevenis; vanaf het moment dat ik de dierentuin twintig jaar geleden kocht, ben ik bezig geweest om de panda's hierheen te halen. Ik ging er 22 keer voor naar China, toen hadden we ze eindelijk, nu dit. Geweldig.”

Boekhoorn is nauw betrokken bij het wel en wee van de dieren: iedere dag belt hij met José Kok of directeur Robin de Lange om te horen hoe het met ze gaat. “Ik wil echt weten wat er aan de hand is. Er zijn al maar weinig Reuzenpanda's in Europa, en daarnaast zijn we na Oostenrijk de tweede dierentuin in Europa waar het is gelukt de panda op een natuurlijke manier zwanger te laten worden én te laten bevallen. De meeste panda's worden zwanger via IVF.”

In China is het ook groot nieuws. “We hebben felicitaties en bedankjes ontvangen, ze zijn daar ook heel blij. Ook dat het op een natuurlijke manier is gegaan, dat is een groot compliment naar onze dierverzorgers hier.”

Duur

De babypanda zal over een paar jaar weer afscheid nemen van ons land. Net als ouders Wu Wen en Xing Ya, maakt het dier onderdeel uit van een internationaal fokprogramma waarmee wereldwijd wordt gewerkt om het aantal dieren op peil te houden. Boekhoorn vindt het niet jammer dat de babypanda weer vertrekt: “De panda hoort in China. Daar kan ‘ie mogelijk weer terug het wild in, wat onderdeel is van het programma. Ik zie dit hetzelfde als dat de Hema in Nederland hoort, zo hoort de panda in China.” Daar voegt Boekhoorn, eigenaar van de Hema, aan toe: “En dus moet ook de oer-Nederlandse Hema niet worden overgenomen door Amerikaanse Hedgefunds. Maar terug naar de panda's: het is goed zo. Dit is mijn hobby, en die loopt op een gegeven moment dus af.”

Een goedkope hobby is het houden van panda's overigens niet. Voor de twee volwassen dieren betaalt de eigenaar van de dierentuin jaarlijks één miljoen aan China. Dit geld gaat rechtstreeks naar een natuurbeschermingsproject waar de dieren onderdeel van zijn. De gelukkige uitkomst van het bijbehorende fokprogramma is ook niet gratis: voor de komst van de kleine betaalt Boekhoorn eenmalig 600.000 dollar. Het was overigens voordeliger geweest als Wu Wen een tweeling had gekregen, het te betalen bedrag is per worp.

De coronacrisis gooit wel even roet in het eten, omdat de dierentuin dicht is en er dus geen inkomsten zijn. “We hebben het zwaar, maar we gaan het redden. De coronasituatie is natuurlijk wel zuur.”

Dierverzorgster Kok ziet het afscheid nemen van de panda ook als iets wat erbij hoort. “
Panda's blijven normaliter 1,5 tot 2 jaar bij hun moeder. Daarna scheiden hun wegen, dus dat het jong weer vertrekt is onderdeel van het groot worden.” 

Pandacity Rhenen herleeft

Het stadje Rhenen veranderde drie jaar geleden in panda-city, toen de panda's hun entree maakten. Verschillende ondernemers zagen hun kans schoon en maakten bamboesoep en bamboeburgers. Of die pandamie weer opnieuw start? Bij Bakkerij Van Toor stoffen ze het recept voor pandabrood en gebak alweer af. “Het is dat we het geboortenieuws pas hoorden toen de bakkers hun werk er voor de dag al op hadden zitten”, vertelt Anita van Toor. „Maar we gaan er zeker wat mee doen; ik hoop dat we maandag een nieuw assortiment hebben.” 

In Kiosk Edwin en Janet, even verderop in de straat, wordt begonnen aan een pandatafel. “Sinds de komst van de panda's hebben we altijd wat souvenirs met de dieren erop als mokken, kaarten, onderzetters en blikken,” vertelt werknemer Francine Gaasenbeek. “We gaan alles nu weer leuk neerzetten om de komst van de baby te vieren.” 

Voor een naam moet het pandajong ook nog even wachten. Het plan is om aan het publiek te vragen een mooie Chinese naam te bedenken. Want ja, net als mama en papa, krijgt dit zwartwitte wonder een naam uit z’n moederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden