Het gaat zelden echt fout met Nederlandse legerhelikopters

De fatale helikoptercrash zondagmiddag rond half drie lokale lokale tijd uit de kust van Aruba is voor Nederlandse begrippen uitzonderlijk te noemen. Het Nederlandse leger heeft een aantal crashes gehad met helikopters in de geschiedenis, maar niet vaak met dodelijke afloop. Nederland heeft geen ervaring met fatale ongevallen met het bij de crash van zondag betrokken type NH90.

NH90 doet aantal dek landingen op het helidek van Zr.Ms. Groningen, dit om gecertificeerd te zijn voor o.a. operationele taken.Beeld Media Centrum Defensie

In maart 2015 kwamen twee Nederlandse vliegers om door een ongeluk met een Apache-helikopter in Mali. Een onderdeel in het besturingssysteem van de helikopter faalde. De oorzaak van het falen lag in het ontwerp van het component, aldus de onderzoekscommissie die werd ingesteld door de Koninklijke Luchtmacht. De 30-jarige kapitein Rene Zeetsen en de 26-jarige eerste luitenant Ernst Mollinger kwamen bij het ongeluk om het leven. 

In de zomer van 2006 komen twee Nederlandse militairen om het leven bij een helikopterongeluk in de Afghaanse provincie Paktia. De twee zaten in een civiele helikopter. De oorzaak van de crash werd gezocht in de slechte weersomstandigheden. De slachtoffers waren een 29-jarige sergeant van de landmacht en een 47-jarige luitenant-kolonel van de luchtmacht. Alle zestien inzittenden van de civiele helikopter kwamen om.

Hoogspanningskabels

Nederland heeft dichter bij huis ook enig ervaring met ongelukken met de Apachegevechtshelikopter van de Koninklijke Luchtmacht. Zo veroorzaakte in december 2007 een Apache een chaos in de Bommelerwaard. Het toestel van vliegbasis Gilze-Rijen raakte tijdens een oefenvlucht kabels en hoogspanningsmasten van Nuon boven de Waal ter hoogte van Hurwenen. De beschadigde Apache bereikte een weiland bij Vlijmen, waar een noodlanding werd gemaakt. De twee vliegers bleven ongedeerd. De bewoners van de Bommelerwaard hadden dagen last van stroomuitval. De piloten werden later schuldig bevonden aan het incident en kregen taakstraffen opgelegd.

In maart 2016 moest een Apache gevechtshelikopter van vliegbasis Gilze-Rijen een voorzorgslanding maken in een weiland bij Babyloniënbroek (Noord-Brabant). Dat gebeurde nadat de vlieger een foutmelding in de cockpit had gekregen.De Apache vloog op dat moment boven het laagvlieggebied van Maas en Waal en werd op een truck teruggebracht naar Gilze-Rijen voor verder technisch onderzoek. 

Begin dit jaar raakte een Apache-helikopter van de Luchtmacht tijdens een oefening in Duitsland een boom tijdens een tactische laagvliegoefening. De bemanning bleef ongedeerd. Een bij uitstek voor hevige gevechten geschikte legerhelikopter zal in de regel vaker betrokken zijn bij ongelukken, omdat de piloten tijdens bijvoorbeeld oefeningen situaties na moeten bootsen waar enig risico bij zit, zoals laagvliegen. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor straaljagers zoals de F-16 of de F-35. 

Fanfarekorps

Het Nederlandse leger kreeg op 15 juli 1996 een enorme dreun te verwerken toen een Belgische C-130 na de landing in brand vloog op vliegbasis Eindhoven. De ramp kostte 34 inzittenden het leven. Hulpverleners wisten niet dat het Fanfarekorps der Koninklijke Landmacht aan boord van het vliegtuig was. De slachtoffers werden pas meer dan twintig minuten na de crash ontdekt. 

NH90

Het is nu de eerste keer dat een NH90 van Defensie is neergestort. De NH90 is een (gevechts)helikopter die in kan worden gezet om te opereren vanaf militaire vaartuigen. Defensie gebruikt het toestel ook als transporthelikopter boven land of vanaf amfibische transportschepen, bijvoorbeeld voor het afzetten van de speciale strijdkrachten. De helikopter wordt verder ingezet voor opsporing en reddingsacties. Nederland heeft in totaal 20 toestellen van dit type aangekocht. 

Nederland heeft twintig helikopters van het type NH90 waarvan er zondag een is neergestort bij Aruba. De laatste stamt uit 2016. De oplevering van de toestellen ging gepaard met veel problemen, zoals financiële tegenvallers en technische gebreken. De levering van de laatste zeven toestellen werd in 2014 tijdelijk opgeschort vanwege roestvorming en slijtage. Het jaar daarop hield Duitsland de toestellen aan de grond nadat bij een Duitse NH90 kortsluiting was ontstaan na het gebruik van de blusinstallatie.

Het type is een project van de vier bedrijven Agusta (Italië), Eurocopter (Frankrijk), Eurocopter Deutschland (Duitsland) en Stork Fokker (Nederland). In 2001 voegde zich Portugal hierbij en in 2006 België. Portugal kondigde in 2012 aan zich terug te trekken uit het project. Het eerste prototype vloog in 1995. Het project kampte met grote vertragingen, financiële tegenvallers en technische gebreken. De kosten van de Nederlandse deelname aan het project bedroegen 1197 miljoen euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden