Het blijft gissen wat Ruinerwoldse vader precies denkt

De vader die met zes van zijn kinderen negen jaar lang in totale afzondering leefde in Ruinerwold begrijpt af en toe best wel iets. Maar wat hij nu precies wel en niet snapt, blijft een groot mysterie, zeggen de deskundigen die hem onderzochten.

De boerderij in Ruinerwold, waar Gerrit Jan van D. en zijn zes kinderen jarenlang in de kelder gewoond hebben. Beeld Hollandse Hoogte / Rob Engelaar
De boerderij in Ruinerwold, waar Gerrit Jan van D. en zijn zes kinderen jarenlang in de kelder gewoond hebben.Beeld Hollandse Hoogte / Rob Engelaar

Volgens de gedragswetenschappers kan Gerrit Jan van D. niet terechtstaan. Ze zouden niet weten hoe er met hem over alle details uit zijn strafzaak gecommuniceerd moet worden. De materie is daarvoor veel te complex. Van D. kreeg in 2016 een hersenbloeding en kan sindsdien niet meer praten.

Ook een van de rechters zelf zag vorige maand hoe ingewikkeld het is om met Van D. in contact te komen. Ze ontmoette een man in een rolstoel die licht euforisch was. Die zijn best deed om met haar te communiceren en dat vooral deed met mimiek of handgebaren.

Van D. is daarmee een compleet andere man geworden dan voordat hij de hersenschade opliep. Uit het dossier komt het beeld naar voren van een intelligente, narcistische man die ook manipulatief was en aan grootheidswaanzin leidde.

Begreep hij meer?

De rechters kregen het gevoel dat Van D. meer begreep dan deskundigen in hun rapport schreven. Zo had hij een agenda waarin hij zeer gedetailleerd kaarten van Noord- en Zuid-Amerika en Engeland had nagetekend. Ook stonden daar zijn associaties bij, zoals Dover, koningin en Shakespeare.

De gedragswetenschappers vertelden tijdens een tussentijdse zitting woensdag dat zij eerst ook de indruk hadden dat Van D. af en toe best wel wat begrijpt. Het probleem is volgens hen dat niet is te toetsen wat hij precies wel en niet snapt. Zeker wanneer de vragen ingewikkelder werden. Dat hij kaarten wel kan natekenen, is mogelijk te verklaren omdat voor die vaardigheid een niet aangetast deel van de hersenen wordt gebruikt.

De logopediste die hem onderzocht ziet het somber in dat er ooit nog enige verbetering optreedt in zijn spraakvermogen. Tot een jaar na het herseninfarct is enig herstel mogelijk, maar Van D. zit volgens haar inmiddels in de chronische fase. In het trainen van losse woorden is wellicht een lichte verbetering te krijgen, maar dat hij ooit zinnen kan uitspreken is vrijwel uitgesloten.

Veinzen

Het is volgens de deskundigen onwaarschijnlijk dat Van D. veinst dat hij niets begrijpt. Dat spreekt wel uit de houding die hij had toen de rechter op bezoek kwam. Hij deed zijn best om te communiceren. Het zou in dat geval slimmer zijn geweest om achterover te leunen, maar dat deed hij dus niet.

Gerrit Jan van D. zit nu meer dan een jaar vast, nadat zijn geheime leven op een boerderij in Ruinerwold werd ontmaskerd. Daar leefde hij negen jaar lang in totale afzondering met zes van zijn kinderen. Het Openbaar Ministerie beschuldigt hem van vrijheidsberoving en het benadelen van de gezondheid van zijn kinderen. Ook zou hij zijn twee oudste kinderen − die niet op de hoeve woonden − seksueel hebben misbruikt.

Ook zijn Oostenrijkse vriend en klusjesman Josef B. staat terecht, alleen niet voor het seksueel misbruik. Hij is in afwachting van het proces op vrije voeten.

De zaak gaat op 18 februari verder. Dan mogen het Openbaar Ministerie en Van D’s advocaat reageren op de onderzoeken van de gedragswetenschappers. Advocaat Robert Snorn heeft eerder al laten weten dat zijn cliënt niet kan worden berecht. De rechtbank neemt daarover op 4 maart een beslissing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden