Plus Reportage

Het bestaat nog: passie voor een sterk Europa

Enkele jongeren runnen vanaf een industrieterrein in Amsterdam een politieke partij die voor een federaal Europa is. ‘De oplossingen moeten uit Europa komen.’

Lijsttrekker Reinier van Lanschot (met overhemd) en nummer 2 Nilüfer Vogels. ‘Ik wil niet met oogkleppen op doorgaan met geld verdienen.’ Beeld Marc Driessen

De een had een comfortabele baan bij Ahold, de ander een goedbetaalde functie bij ABN Amro. En toch namen Reinier van Lanschot en Laurens Dassen krap een jaar na die ene bijeenkomst op 9 december 2017 in café Tolbar zomaar ontslag.

Het Amsterdamse duo was gegrepen door het verhaal van drie oprichters over een nieuwe Europese partij dat ze zich kort erna stortten op de oprichting van een Nederlands filiaal. Sindsdien leven ze van hun spaargeld. “De bodem raakt snel in zicht,” zegt Van Lanschot lachend. Hij stamt weliswaar af van dé Van Lanschots (de vermogensbankiers), maar heeft ‘niet eens een symbolisch aandeel’.

Ze brengen hun dagen nu door op de bovenste verdieping in een troosteloos bedrijfspand in Overamstel, waar ‘liefde & passie’-broden van Albert Heijn rond de magnetron liggen en in de vensterbank pakjes thee staan opgestapeld. Dit is het hoofdkwartier van de Nederlandse vestiging van Volt, de enige pan-Europese partij die op 23 mei op het stembiljet staat.

Op de lange tafel, tussen borden met boterhammen besmeerd met hummus, staat een verwelkte bos rode rozen. Maar niemand kijkt ernaar. De vrijwilligers die hier dag in, dag uit campagne voeren voor Volt, turen naar het scherm van hun eigen laptop. Op sommigen prijkt een sticker met I ❤ Europe. Ze komen voornamelijk uit Amsterdam, net als het gros van de mensen op de kandidatenlijst. “Amsterdam loopt altijd voor op de rest van Nederland,” zegt lijsttrekker Van Lanschot (29).

Schop onder de kont

Zijn vrienden verklaarden hem voor gek dat hij zijn luxeleventje vaarwel zei om zich onbezoldigd op een Europees avontuur te storten. “Maar die vinden de politiek sowieso oninteressant, en de Europese politiek helemaal. Ik wil niet met oogkleppen op doorgaan met geld verdienen omdat ik het dan zelf comfortabel heb.” 

Zelf vond hij zijn rigoureuze stap juist nodig. “We laten vluchtelingen wegrotten in kampen, terwijl we de morele plicht hebben hen te helpen. De oplossingen voor de grote vraagstukken van deze tijd moeten uit Europa komen.”

Natuurlijk, Van Lanschot had zich als lid van pakweg D66 of GroenLinks kunnen melden, ook pro-Europese partijen. Zijn nummer 2, de Amsterdamse Nilüfer Vogels, was ooit actief D66-lid. Ze werd er somber van. Europese politiek bedrijven via de landelijke partijen werkt ook niet, vindt Van Lanschot. “Wij zijn de enige partij die écht Europees is en het Europese belang boven het nationaal belang plaatst.” Bovendien, zegt hij, vertegenwoordigt Volt een nieuwe generatie, eentje die op een heel andere manier naar politiek kijkt.

Die generatie heeft ‘een grote schop onder de kont’ gekregen na het brexitreferendum van juni 2016. Daar stemde de meerderheid van de Britten voor een vertrek uit de Europese Unie, terwijl de jongeren – die massaal thuis bleven – volgens onderzoek juist in de EU wilden blijven. 

“Veel mensen zijn inmiddels het geloof in de politiek verloren. Er zijn maar weinig mensen die denken dat de politiek de antwoorden heeft voor de problemen van deze wereld. Maar het is júíst aan de politiek om deze antwoorden te geven.”

Voor Van Lanschot is dat antwoord een federaal Europa. Zo’n ‘superstaat’ is een gruwel voor veel Nederlandse politieke partijen. Zo keerden negen partijen, waaronder regeringspartijen CDA en VVD, zich juist recent tegen een ‘ever closer union’. Maar het is nodig, vindt Van Lanschot, terwijl een partijgenoot thee in zijn kopje giet. 

“Wij willen geen superstaat, maar een staat die supergoed kan omgaan met het klimaatvraagstuk, met het migratieprobleem, met onze veiligheid. En dan zeggen mensen: ‘Maar dan wordt het als in 1984!’ (naar het totalitaire regime in het beroemde boek van George Orwell, red.). Nee, wat een onzin! Diversiteit mag blijven bestaan.”

Woest om geld verslinden

Ook nieuwkomer Forum voor Democratie trekt een jonge achterban en die partij denkt dat het antwoord juist mínder Europa is. Van Lanschot wil het daar ‘eigenlijk niet over hebben’. “Ik heb het liever over onszelf. Maar ik keek laatst met een vriend naar Ajax-PSV. Hij zag daarin het bewijs dat PSV kampioen zou worden, ik vond Ajax veel overtuigender. Het is als twee mensen die naar precies hetzelfde kijken en iets totaal anders zien.”

Laatst kreeg Volt kritiek via Twitter. Dat de partij wat ‘te lief’ was. Van Lanschot hoort het vaker, dat hij zich feller moet afzetten tegen de rest. Maar hij vindt het stiekem best een compliment. “Moet ik dan zeggen dat ze bij Forum domme lullen zijn? Of fascisten? Dat zijn ze niet. Dat gescheld is juist een van de redenen waarom mensen afhaken van de politiek.”

Wel vindt hij dat eurosceptici vaak heel terechte kritiek hebben op Europa. Van subsidiefraude wordt hij ‘woest’ en het geldverslindende verhuiscircus naar Straatsburg moet ook afgelopen zijn. Het moet juist transparanter: de agenda’s openbaar, de kosten openbaar en alle overleggen openbaar. Die worden nu soms nog achter gesloten deuren gehouden. “Daar word ik óók cynisch van.”

Maakt Volt kans?

Volt hoopt in Nederland op twee zetels. De Euro­parlementariërs willen dan samen in een fractie met Voltpolitici uit de acht EU-landen waarin de partij meedoet. Of dat gaat lukken, is de vraag, en hangt ervan af of de partij erin slaagt mensen te mobiliseren naar de stembus te gaan. 
Peil.nl van Maurice de Hond gaf Volt zondag kans op 4 procent van de stemmen, wat nét genoeg zou zijn voor één zetel. Bij een eerdere peiling van EenVandaag en Ipsos, eind april, kon de nieuwe partij niet op zetels rekenen. En begin deze maand schaarde I&O in een kiezersonderzoek Volt nog onder de categorie ‘anders’, samen met Denk en Jezus Leeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.